Xurshid Davron. Bir portret va uch she’r

0_16313a_fcc9309e_orig.png     Мен бу суратни чизилган йиллари, ўша олис 80-йилларнинг охирида Шуҳрат Абдурашид билан Алишер Мирзо устахонасида кўрганимдан буён бошқа қайтиб кўрмаган эдим. Мана орадан 40 йилча ўтиб, бугун ўша портретнинг «Санъат» журналида босилган нусхасини «Дунё ўзбеклари» сайтида журналист Мирёқуб Қобиловнинг хотиралари босилган саҳифада кўриб қолдим.

Хуршид ДАВРОН
БИР  ПОРТРЕТ ВА  УЧ  ШЕЪР
03

Мен бу суратни чизилган йиллари, ўша олис 80-йилларнинг охирида Шуҳрат Абдурашид билан Алишер Мирзо устахонасида кўрганимдан буён бошқа қайтиб кўрмаган эдим. Мана орадан 40 йилча ўтиб, бугун ўша портретнинг «Санъат» журналида босилган нусхасини «Дунё ўзбеклари» сайтида журналист Мирёқуб Қобиловнинг хотиралари босилган саҳифада кўриб қолдим. Ёшлик йиллари билан учрашгандай бўлдим, ёш шоирлару мусаввирларнинг ўзига хос портретини чизган, жуда эрта ҳаётни фожиали тарк этган буюк ўзбек мусаввири Шуҳрат Абдурашидни хотирлаб, Қуръон тиловат қилдим. Илоҳим, жойи жаннатда бўлсин Шуҳрат аканинг.

***

Рассом Шуҳрат Абдурашидовга82а.jpg

Биз шундай яшаймиз!
Севиб май, чоғир,
Қонуну расмга телба-тескари.
Биз минг йил кутишга розимиз, ахир,
Дарахт шохларида баргдек ўсгани…

Сапчиб туради у
Кеч куз ярим тун,
Соғинчми, армонми юракни қийнар.
Кўзини очганча ётади маҳзун,
Юракни қийнайди безовта ўйлар.

“Сизни тушунмайман” – дейди хотини,
У жавоб бермайди, шошмай қимирлар,
Елкасига илар ёмғирпўшини,
Остонада тўхтаб ғамгин шивирлар:

“Кечиргин, ўртанар юрак неча кун,
Неча кун-ки, ахир, мен қийналаман.
Албатта, боришим керак. Мен бугун
Хайрлашмоғим шарт турналар билан”.

1978

МУСАВВИР ДЎСТИМ ШУҲРАТ АБДУРАШИДОВНИ ЁДЛАБ

Тупроққа топширдик биз жўрамизни,
Оқарган юзини кўзларда асраб.
Аммо,кўмолмадик дил ярамизни,
Уни қўйдик маъюс сўзларга ўраб.

Тош каби қотибди бизнинг дийдамиз,
Ёмғир ювган тунлар ориқ юзини
Қўрқмасдан эсладик сархуш пайтимиз –
Фақат эсламоқдан қўрқдик кўзини.

Бир куни…
Шом эди…
айвонда туриб –
Кимдир деразани очди. Биз турдик.
Ҳовлида гуллаган олчани кўриб
Уни эсладиг-у йиғлаб юбордик.

 1980

* * *

Шуҳрат Абдурашид хотирасига

Тўққиз йил орадан ўтди шамолдек,
Тўққиз йил сен дилда маҳзун хаёлдек.

Баҳорлар келдилар, кузлар келдилар.
Сени сўроқлаган сўзлар келдилар.

Ўтлар уйғондилар, сен уйғонмадинг,
Наҳотки уйқуга, дўстим, қонмадинг?

Ўтлар чиқиб келди, чиқиб келмадинг,
Бирга йиғламадинг, бирга кулмадинг.

Яна ўттиз йил, ё қирқ йил ўтади,
Сен-ла туғилганлар мангу кетади.

Уларга изма-из мен ҳам кетарман,
Югурмай, қошингга мен ҳам етарман.

Баҳорлар келарлар, кузлар келарлар,
Бизни сўроқлаган сўзлар келарлар.

Ўтлар уйғонарлар, биз уйғонмаймиз,
Мангулик уйқуга сира қонмаймиз.

Ўтлар чиқиб келар, бизлар келмаймиз,
Невара исмини бизлар билмаймиз.

Аммо бўёқ бўлиб, бир кун қайтамиз,
Шеър бўлиб мангулик сўзин айтамиз.

1987

Суратдагилар: Ўтирганлар: чапдан ўнга. Хуршид Даврон, Алишер Мирзо,Баҳодир Жалолов, Рауф Парпи ва Шуҳрат Абдурашидов. Турганлар: Усмон Азим, Нодир Норматов, Жавлон Умарбеков, Эркин Аъзам.
Ш.Абдурашидов-2.png Suratdagilar: O‘tirganlar: chapdan o‘nga. Xurshid Davron, Alisher Mirzo,Bahodir Jalolov, Rauf Parpi va Shuhrat Abdurashidov. Turganlar: Usmon Azim, Nodir Normatov, Javlon Umarbekov, Erkin A’zam.

Xurshid DAVRON
  BIR PORTRЕT  VA UCH  SHE’R
05

сканирование0011.jpgMen bu suratni chizilgan yillari, o‘sha olis 80-yillarning oxirida Shuhrat Abdurashid bilan Alisher Mirzo ustaxonasida ko‘rganimdan buyon boshqa qaytib ko‘rmagan edim. Mana oradan 40 yilcha o‘tib, bugun o‘sha portretning “San’at” jurnalida bosilgan nusxasini “Dunyo o‘zbeklari” saytida jurnalist Miryoqub Qobilovning xotiralari bosilgan sahifada ko‘rib qoldim. Yoshlik yillari bilan uchrashganday bo‘ldim, yosh shoirlaru musavvirlarning o‘ziga xos portretini chizgan, juda erta hayotni fojiali tark etgan buyuk o‘zbek musavviri Shuhrat Abdurashidni xotirlab, Qur’on tilovat qildim. Ilohim, joyi jannatda bo‘lsin Shuhrat akaning.

Suratdagilar: O‘tirganlar. chapdan o‘nga. Xurshid Davron, Alisher Mirzo,Bahodir Jalolov, Rauf Parpi va Shuhrat Abdurashidov. Turganlar. Usmon Azim, Nodir Normatov, Javlon Umarbekov, Erkin A’zam.

***

Rassom Shuhrat  Abdurashidovga 7c.jpg

Biz shunday yashaymiz!
Sevib may, chog‘ir,
Qonunu rasmga telba-teskari.
Biz ming yil kutishga rozimiz, axir,
Daraxt shoxlarida bargdek o‘sgani…

Sapchib turadi u
Kech kuz yarim tun,
Sog‘inchmi, armonmi yurakni qiynar.
Ko‘zini ochgancha yotadi mahzun,
Yurakni qiynaydi bezovta o‘ylar.

“Sizni tushunmayman” – deydi xotini,
U javob bermaydi, shoshmay qimirlar,
Yelkasiga ilar yomg‘irpo‘shini,
Ostonada to‘xtab g‘amgin shivirlar:

“Kechirgin, o‘rtanar yurak necha kun,
Necha kun-ki, axir, men qiynalaman.
Albatta, borishim kerak. Men bugun
Xayrlashmog‘im shart turnalar bilan”.

1978

MUSAVVIR DO‘STIM SHUHRAT ABDURASHIDOVNI YODLAB

Tuproqqa topshirdik biz jo‘ramizni,
Oqargan yuzini ko‘zlarda asrab.
Ammo,ko‘molmadik dil yaramizni,
Uni qo‘ydik ma’yus so‘zlarga o‘rab.

Tosh kabi qotibdi bizning diydamiz,
Yomg‘ir yuvgan tunlar oriq yuzini
Qo‘rqmasdan esladik sarxush paytimiz –
Faqat eslamoqdan qo‘rqdik ko‘zini.

Bir kuni…
Shom edi…
ayvonda turib –
Kimdir derazani ochdi. Biz turdik.
Hovlida gullagan olchani ko‘rib
Uni esladig-u yig‘lab yubordik.

1980

* * *

Shuhrat Abdurashid xotirasiga

To‘qqiz yil oradan o‘tdi shamoldek,
To‘qqiz yil sen dilda mahzun xayoldek.

Bahorlar keldilar, kuzlar keldilar.
Seni so‘roqlagan so‘zlar keldilar.

O‘tlar uyg‘ondilar, sen uyg‘onmading,
Nahotki uyquga, do‘stim, qonmading?

O‘tlar chiqib keldi, chiqib kelmading,
Birga yig‘lamading, birga kulmading.

Yana o‘ttiz yil, yo qirq yil o‘tadi,
Sen-la tug‘ilganlar mangu ketadi.

Ularga izma-iz men ham ketarman,
Yugurmay, qoshingga men ham yetarman.

Bahorlar kelarlar, kuzlar kelarlar,
Bizni so‘roqlagan so‘zlar kelarlar.

O‘tlar uyg‘onarlar, biz uyg‘onmaymiz,
Mangulik uyquga sira qonmaymiz.

O‘tlar chiqib kelar, bizlar kelmaymiz,
Nevara ismini bizlar bilmaymiz.

Ammo bo‘yoq bo‘lib, bir kun qaytamiz,
She’r bo‘lib mangulik so‘zin aytamiz.

1987

09

(Tashriflar: umumiy 87, bugungi 1)

Izoh qoldiring