Ejen Gilvik. She’rlar (1)

gilvik

Гилвикнинг ёзишича,деярли 19 ёшигача у француз тилини билмаган.Шоир туғилган оила гоҳ бретон,гоҳ валон,гоҳо эса Швейцария яшовчи немисларгагина хос бўлган олмон тилида ўзаро мулоқот қилган.Фақат ҳарбий хизматга чақирилгандан кейингина у француз тилини ўзлаштира бошлаган.

091

021Эжен Гильвик ((фр. Eugène Guillevic) 1907 йилнинг 5 августида Франциянинг Атлантика соҳили бўйлаб ёйилган Бретани вилоятидаги Карнак шаҳрида дунёга келган.Кейинчалик унинг оиласи дастлаб Бельгияга чегарадош қишлоққа,кейинчалик эса Швейцарияга туташ бўлган Элзас вилоятига кўчиб ўтган. Гильвикнинг ёзишича,деярли 19 ёшигача у француз тилини билмаган.Шоир туғилган оила гоҳ бретон,гоҳ валон,гоҳо эса Швейцария яшовчи немисларгагина хос бўлган олмон тилида ўзаро мулоқот қилган.Фақат ҳарбий хизматга чақирилгандан кейингина у француз тилини ўзлаштира бошлаган.Илк шеърлари матбуотда 1939 йилда босилган.1942 йили биринчи шеърий китоби чоп этилган.Рус тилини ўрганиб рус ва украин шоирларини таржима қилган.
Ўтган асрнинг 60 йилларига келиб Эжен Гильвик жаҳон шеъриятининг энг ёрқин вакилларидан бирига айланди. Шоир 1997 йилнинг 19 мартида дунёдан кўз юмган.
Ўзбек тилида Эжен Гильвикнинг шеърлари 1984 йилда нашр этилан “Француз шоирлари” тўпламининг таркибида эълон қилинган.

077Эжен Гильвик
ШЕЪРЛАР
Хуршид Даврон таржималари
099

*    *    *

Ўтлоқларга бордим мен сенсиз,
Гулзорларга бордим мен сенсиз.

Сенсиз ўтдим юз сўқмоқни мен,
Сенсиз ётдим жилға ёнида,
Сенсиз оқшом бўйи мен ёлғиз
Оғир-вазмин қадамлар босдим.

Бошқа чидолмайман энди –
Сенсиз.

*   *   *

Раҳмат сенга,эй денгиз,
Сен бизга ўхшамайсан.

Биз каби хаёллар сурмайсан
Иложсиз нарсалар ҳақида.

Масалан,ҳаловат ҳақида.

*   *   *

Ҳар бир қушча бўғзида
Садоқат яшириндир
Келажак баҳорларга.

*   *   *

Сўзлар —
Дунёни англашга керак.
Дарахтга боқасану
Ҳатто уни ушламай туриб
Айтасан “Япроқлар” деб

Бу дегани дарахт билан
Нур сари талпинасан,
Салқин шамол эсишин кутиб.

Бу эса қўрқувларинг
Юрагингдан кетди дегани.

ЭНГ БИРИНЧИ КУН

Поль  Элюарга

Ажойиб бўлади —
Энг биринчи бўлиб тонгни қаршилаб
Қуёшни кўрган дарахт.

Соялар кетган энг биринчи кун,
Золимлар битган энг биринчи кун,
Ўзи  билан  ўзи  қолган эркин халқ
Қаршилайди тонгда қуёшни.

Ажойиб бўлади —
Энг биринчи куннинг тонгида
Дарахтни қучган қуёш.

Ажойиб бўлади —
Кўчаларга чиққан одамлар
Қувончдан бақирган одамлар
Қуёш билан дарахт бир-бирин
Қучоқлаб турганини  кўрган
Энг биринчи озодлик куни.

099

044Ejen Gilvik 1907 yilning 5 avgustida Frantsiyaning Atlantika sohili bo’ylab yoyilgan Bretani viloyatidagi Karnak shahrida dunyoga kelgan.Keyinchalik uning oilasi dastlab Belgiyaga chegaradosh qishloqqa,keyinchalik esa Shveytsariyaga tutash bo’lgan Elzas viloyatiga ko’chib o’tgan. Gilvikning yozishicha,deyarli 19 yoshigacha u frantsuz tilini bilmagan.Shoir tug’ilgan oila goh breton,goh valon,goho esa Shveytsariya yashovchi nemislargagina xos bo’lgan olmon tilida o’zaro muloqot qilgan.Faqat harbiy xizmatga chaqirilgandan keyingina u frantsuz tilini o’zlashtira boshlagan. Ilk she’rlari matbuotda 1939 yilda bosilgan.1942 yili birinchi she’riy kitobi chop etilgan.Rus tilini o’rganib rus va ukrain shoirlarini tarjima qilgan.
O’tgan asrning 60 yillariga kelib Ejen Gilvik jahon she’riyatining eng yorqin vakillaridan biriga aylandi. Shoir 1997 yilning 19 martida dunyodan ko’z yumgan.
O’zbek tilida Ejen Gilvikning she’rlari 1984 yilda nashr etilan “Frantsuz shoirlari” to’plamining tarkibida e’lon qilingan.

077Эжен Гильвик
ШЕЪРЛАР
Хуршид Даврон таржималари
099

* * *

O’tloqlarga bordim men sensiz,
Gulzorlarga bordim men sensiz.

Sensiz o’tdim yuz so’qmoqni men,
Sensiz yotdim jilg’a yonida,
Sensiz oqshom bo’yi men yolg’iz
Og’ir-vazmin qadamlar bosdim.

Boshqa chidolmayman endi –
Sensiz.

* * *

Rahmat senga,ey dengiz,
Sen bizga o’xshamaysan.

Biz kabi xayollar surmaysan
Ilojsiz narsalar haqida.

Masalan,halovat haqida.

* * *

Har bir qushcha bo’g’zida
Sadoqat yashirindir
Kelajak bahorlarga.

* * *

So’zlar —
Dunyoni anglashga kerak.
Daraxtga boqasanu
Hatto uni ushlamay turib
Aytasan “Yaproqlar” deb

Bu degani daraxt bilan
Nur sari talpinasan,
Salqin shamol esishin kutib.

Bu esa qo’rquvlaring
Yuragingdan ketdi degani.

ENG BIRINCHI KUN

Pol Elyuarga

Ajoyib bo’ladi —
Eng birinchi bo’lib tongni qarshilab
Quyoshni ko’rgan daraxt.

Soyalar ketgan eng birinchi kun,
Zolimlar bitgan eng birinchi kun,
O’zi bilan o’zi qolgan erkin xalq
Qarshilaydi tongda quyoshni.

Ajoyib bo’ladi —
Eng birinchi kunning tongida
Daraxtni quchgan quyosh.

Ajoyib bo’ladi —
Ko’chalarga chiqqan odamlar
Quvonchdan baqirgan odamlar
Quyosh bilan daraxt bir-birin
Quchoqlab turganini ko’rgan
Eng birinchi ozodlik kuni.

 

099

(Tashriflar: umumiy 46, bugungi 1)

1 izoh

  1. Узр, Полю Элюар кетиб қолибди (Поль Элюар)

Izoh qoldiring