Mavlono Rumiy. «Ichingdagi ichingdadur» asaridan ostiga chizilgan parchalar

002   Мавлоно  Жалолиддин Румийнинг “Ичингдаги ичингдадур” (Фиҳи мо фиҳи) асари ҳаёт саволларига муносиб жавоблардан иборат. Унда бахтнинг энг баланд чўққисидан тортиб, мусибат эшигини очгувчи сабабларгача баён этилган. Қуйида саралаганларимиз эса ана шу баёнларнинг парчаларидир.

045СЎЗ КЎПАЙГАНДА МАҚСАД УНУТИЛАДИ
Мавлоно Румийнинг “Ичингдаги
ичингдадур”
асаридан парчалар
045

Сўз ҳақиқатнинг сояси ва парчасидир.

***

Инсон хаёлидаги нарса уни ўз орқасидан етаклайди. Масалан, боғ хаёли боққа, дўкон хаёли дўконга олиб боради.

***

Умид – ишонч йўлининг боши.

***

Денгизга бориб, ундан фақатгина бир кўза сув олмоқ билан қаноатланиш – ачинарли. Денгиздан олиш мумкин бўлган дур-жавоҳирлар ва бошқа қанчадан-қанча нарсалар бўла туриб, биргина сув олишнинг нима қиммати бор?

***

Инсон бу дунёга бир иш учун келган: ғоя удир, агар уни қилмаса, ҳеч бир иш қилмаган бўлади.

***

Одам борки, денгизларга қонмас, одам бўладики, бир томчи сув билан кифояланади.

***

Бир ҳақиқат юзта шубҳадан аълодир.

***

Қайси йўлдан борсанг, тўғри йўл тутган бўласан? Ўйлаб кўр ва сенинг илгарилашингни қайси бири таъмин этса шуни қил.

***

Бутун олам бир уйқудан ортиқ нарса эмас.

***

Ичкаридаги келиб эшикни очиб бермаса, ташқаридаги ўғри уйга кира олмайди.

***

Эзгу тушунчалар ёвуз тушунчалар ўрнини эгалламоғи учун курашмоқдамиз.

***

Завқ ва орзулар зинапояга ўхшайди. Зиналар ўтириб, дам олишга мослашмаган. Умрни шу зиналарда беҳуда ўтказмаслик учун ғофилликдан тез уйғонган ва ҳаётнинг моҳиятини тўғри англаб етган одам нақадар бахтли!

***

Майдонга келган нохушлигу касалликларнинг барчаси қачонлардир қилган ёмонликларинг ва гуноҳларинг мевасидир.

***

Жўяли савол билимнинг ярмидир.

***

Амал – инсондаги маънодир.

***

Менга қўрқувсиз бир умид ёхуд умидсиз бир қўрқув кўрсатинг-чи? Улар бир-биридан айро эмас.

***

Инсон кўринишидан ҳеч нарса демаса ҳам ичида доимо гапиради.

***

Мақсад – маънодир.

***

Сўз кўпайганда мақсад унутилади.

***

Ғам ва хафагарчилик – заифликнинг васфидир.

***

Сиз ёқтирмаган бир қанча нарсалар борки, балки сиз учун улар хайрлидир.

***

Баъзилар ибтидога боқса, бошқалар интиҳога назар соладилар.

***

Эҳтиёжи бўлмаган кишига берилган ҳар қандай нарса ортиқча юкдир.

***

Инсон навбатдаги ҳолларга эришган сайин аввалги ҳолининг хомлик, болалик бўлганини ва ҳатто ҳеч нарса бўлмаганини англайди.

***

Яхшилик – ёмонликни тарк этмакдир.

***

Болалар дунёни билмаганлари, ундан зерикмаганлари учун беғубордир ва ўйнамоқ орзуси билан яшайдилар.

***

Ақл ва қалбсиз инсон туйғуларининг ҳеч бири ҳаракатга келмасди.

***

Жавоб бермаслик ҳам ўзига хос жавобдир.

***

Ҳар бир ёнғоқ юмалоқ, лекин ҳар бир юмалоқ нарса ёнғоқ эмас.

***

Қидирмагунингча ҳеч нарсани тополмайсан.

***

Агар муҳтож бўлмасанг, Каъбанинг ёнида туриб ҳам уни кўра олмайсан.

***

Энг яхши сўз кўп бўлгани эмас, фойдалисидир.

Замира РЎЗИЕВА тайёрлаган.
Манба: «Қашқадарё» газетаси веб-саҳифаси

002   Mavlono Jaloliddin Rumiyning “Ichingdagi ichingdadur” (Fihi mo fihi) asari hayot savollariga munosib javoblardan iborat. Unda baxtning eng baland cho’qqisidan tortib, musibat eshigini ochguvchi sabablargacha bayon etilgan. Quyida saralaganlarimiz esa ana shu bayonlarning parchalaridir.

045SO’Z KO’PAYGANDA MAQSAD UNUTILADI
Mavlono Rumiyning “Ichingdagi
ichingdadur”
asaridan parchalar
045

So’z haqiqatning soyasi va parchasidir.

***

Inson xayolidagi narsa uni o’z orqasidan yetaklaydi. Masalan, bog’ xayoli boqqa, do’kon xayoli do’konga olib boradi.

***

Umid – ishonch yo’lining boshi.

***

Dengizga borib, undan faqatgina bir ko’za suv olmoq bilan qanoatlanish – achinarli. Dengizdan olish mumkin bo’lgan dur-javohirlar va boshqa qanchadan-qancha narsalar bo’la turib, birgina suv olishning nima qimmati bor?

***

Inson bu dunyoga bir ish uchun kelgan: g’oya udir, agar uni qilmasa, hech bir ish qilmagan bo’ladi.

***

Odam borki, dengizlarga qonmas, odam bo’ladiki, bir tomchi suv bilan kifoyalanadi.

***

Bir haqiqat yuzta shubhadan a’lodir.

***

Qaysi yo’ldan borsang, to’g’ri yo’l tutgan bo’lasan? O’ylab ko’r va sening ilgarilashingni qaysi biri ta’min etsa shuni qil.

***

Butun olam bir uyqudan ortiq narsa emas.

***

Ichkaridagi kelib eshikni ochib bermasa, tashqaridagi o’g’ri uyga kira olmaydi.

***

Ezgu tushunchalar yovuz tushunchalar o’rnini egallamog’i uchun kurashmoqdamiz.

***

Zavq va orzular zinapoyaga o’xshaydi. Zinalar o’tirib, dam olishga moslashmagan. Umrni shu zinalarda behuda o’tkazmaslik uchun g’ofillikdan tez uyg’ongan va hayotning mohiyatini to’g’ri anglab yetgan odam naqadar baxtli!

***

Maydonga kelgan noxushligu kasalliklarning barchasi qachonlardir qilgan yomonliklaring va gunohlaring mevasidir.

***

Jo’yali savol bilimning yarmidir.

***

Amal – insondagi ma’nodir.

***

Menga qo’rquvsiz bir umid yoxud umidsiz bir qo’rquv ko’rsating-chi? Ular bir-biridan ayro emas.

***

Inson ko’rinishidan hech narsa demasa ham ichida doimo gapiradi.

***

Maqsad – ma’nodir.

***

So’z ko’payganda maqsad unutiladi.

***

G’am va xafagarchilik – zaiflikning vasfidir.

***

Siz yoqtirmagan bir qancha narsalar borki, balki siz uchun ular xayrlidir.

***

Ba’zilar ibtidoga boqsa, boshqalar intihoga nazar soladilar.

***

Ehtiyoji bo’lmagan kishiga berilgan har qanday narsa ortiqcha yukdir.

***

Inson navbatdagi hollarga erishgan sayin avvalgi holining xomlik, bolalik bo’lganini va hatto hech narsa bo’lmaganini anglaydi.

***

Yaxshilik – yomonlikni tark etmakdir.

***

Bolalar dunyoni bilmaganlari, undan zerikmaganlari uchun beg’ubordir va o’ynamoq orzusi bilan yashaydilar.

***

Aql va qalbsiz inson tuyg’ularining hech biri harakatga kelmasdi.

***

Javob bermaslik ham o’ziga xos javobdir.

***

Har bir yong’oq yumaloq, lekin har bir yumaloq narsa yong’oq emas.

***

Qidirmaguningcha hech narsani topolmaysan.

***

Agar muhtoj bo’lmasang, Ka’baning yonida turib ham uni ko’ra olmaysan.

***

Eng yaxshi so’z ko’p bo’lgani emas, foydalisidir.

Zamira RO’ZIEVA tayyorlagan.
Manba: «Qashqadaryo» gazetasi veb-sahifasi

033

(Tashriflar: umumiy 351, bugungi 1)

Izoh qoldiring