Muhammad Hodiy. She’rlar

muhammad-hodiy
Улуғ озарбайжон шоири Муҳаммад Ҳодий таваллудининг 135 йиллиги олдидан

ХХ аср Озарбайжон адабиётининг классикларидан бири бўлмиш Муҳаммад Ҳодий ( Məhəmməd Əbdülsəlimzadə Hadi Şirvani) 1879 йилда Шамахи шаҳрида туғилган. У мулла Алиаббос қўлида таҳсил олади. Унинг отаси вафот этиб, онаси қайта турмуш қургач, бир қанча муддат отасининг дўсти Мустафо Лутфий Исмоилзода қўлида қолади. Бу йилларда Ҳодий шарқ мумтоз адабиёти ва фалсафаси билан шуғулланади. Мустафо Лутфийдан араб тилини ўрганган Муҳаммад у билан бирга Хаштархон (Астрахан) га бориб, олти йил адабиёт, ислом тарихи ва фиқхдан таълим олади, мударрислар тазйиқи сабабли у мадрасани ташлайди ҳамда отасидан қолган мулкни бошқаришга уриниб кўради, лекин тез орада мулксиз, ишсиз ва пулсиз қолади. 1902 йилда Шамахидаги зилзиладан сўнг Ҳодий ҳам Курдамирга паноҳ тортиб келади. У ўз устида қаттиқ ишлаб, ижод қила бошлайди ва буюк шоир бўлиб етишади. Муҳаммад Ҳодий 1920 йилда вафот этган.
Асарлари: «Нағмайи аҳбобона», «Ишқи муҳташам», «Тоза ҳаёт», «Садо», «Ҳақиқат», «Иттифоқ», «Тараққий», «Саодати зоила», «Олами мусовотдан мактублар», «Ишқи муштаҳам ёки Афлотун севгиси», «Шукуфайи ҳикмат», «Алвоҳи интибоҳ» ва бошқ.

004
Муҳаммад Ҳодий
ШЕЪРЛАР
Рауф Парфи таржималари

1

Ҳаётнинг саслари гўшимда кўб фарёд шаклинда,
Бу инсонларки қардошдир ва лекин ёт шаклинда,
Бу тупроқ қонли авлоқдир, башар сайёд шаклинда,
Адоват доимо бордир, муҳаббат от шаклинда,
Бу дунё эскидандир саҳнаи бедод шаклинда.
Жаҳон бошдан оёқ майдони мотамзод шаклинда,
Фараҳлар ҳибс бўлмиш ҳузнлар озод шаклинда,
Мусибатлар, балолалар, ғуссалар обод шаклинда,
Юраклар ғам ўтила ҳар замон барбод шаклинда,
Боқишлар кўлкали, юзлар бутун ношод шаклинда,
Бу мотамгоҳни ким кўрмиш суруробод шаклинда.

2

Саодат бир амал аммо шақаватлар ҳақиқатдир,
Масаррат оний бир нарса, маломатлар ҳақиқатдир,
Муҳаббатлар муваққатдир, адоватлар ҳақиқатдир,
Адолат қайда, лекин зулму ваҳшатлар ҳақиқатдир.
Қани ҳуррият оламда асоратлар ҳақиқатдир,
Қочюн бир кўлкадир роҳат, машаққатлар ҳақиқатдир,
Балолар, дардлар кўпдир, фалокатлар ҳақиқатдир,
Бутун асоримиз қонли, жиноятлар ҳақиқатдир,
Будир тарих майдонида ҳикоятлар ҳақиқатдир,
Бани одамда ҳар куни шароратлар ҳақиқатдир,
Жаҳон бир арзи мотамдир , мусибатлар ҳақиқатдир,
Жаҳаннам бор бу дунёда азиятлар ҳақиқатдир,
Маишат оламинда ранжу заҳматлар ҳақиқатдир,
Башар шаки умриндан шикоятлар ҳақиқатдир,
Кадарлар, ғуссалар, ғамлар, сафолатлар ҳақиқатдир,
Бани Одамда ҳар куни бу суратлар ҳақиқатдир,
Боқишлар кўлкали, юзлар бутун ношод шаклинда,
Бу мотамгоҳни ким кўрмиш суруробод шаклинда.

3

Кулишлар кўб келишмасдир, фақат ғамлар табиийдур,
Фараҳларда тамал йўқдир, у мотамлар табиийдур,
Кўнгилда фузун ўти, кўзлардаги намлар табиийдур,
Ҳамиша қалбни маҳзун айлаган дамлар табиийдур,
Ернинг устинда ҳар кун оққан дамлар табиийдур,
Демак ислоҳи мушкул қонли одамлар табиийдур,
Демак, пок бўлмаган бу кирли оламлар табиийдур
Демак, дунёда мазлум ила азламлар табиийдур,
Табиат оламида ғамли кўркамлар табиийдур,
Боқишлар кўлкали, юзлар бутун ношод шаклинда,
Бу мотамгоҳни ким кўрмиш суруробод шаклинда.

4

Бу одамўғли кўбдандир мубориздур табиат-ла,
Кўб эски бир мубориздур, туганмас дарду офат-ла,
Мубориздур маразу микрўб ила, бутун иллат-ла,
Мубориздур ер ила ваҳший дарёлар-ла зулмат-ла,
Бутун дунёни портлатмоқ тилар анвори ҳикмат-ла,
Бутун туфроқни обод этмак истар дасти санъат-ла,
Ерни кўб шонлиғ этмишдир ишламоқлик-ла,ғайрат-ла,
Йўлнинг устиндаги харсангларни йиғмакда ҳикмат-ла,
Ҳамиша умри кечмишдир машаққатлар-ла, заҳмат-ла,
Неча минг йил-да кечди, кечмаган бир вақти роҳат-ла,
Ул ҳали музтарибдур, умри бадбахти фалокат-ла,
Башар тинчимайдур, бир кулмайдир, йиғлар мусибат-ла,
Боқишлар кўлкали, юзлар бутун ношод шаклинда,
Бу мотамгоҳни ким кўрмиш суруробод шаклинда.

5

Совуқда титрар, шилар, иссиқ кунларда қораймоқда,
Сувдан ўтдан темирдан, тошдан экмаклар чиқмоқда,
Қовуштирмоқ учун дарёларнинг тупроғини ёрмоқда,
Лаҳмлар очмоқ учун энг буюк тоғни қўпармоқда,
Туганмас куч бор эмиш ул билакда, қўлда бармоқда,
Бутун қўллар, оёқлар, кўп ишлагандан қабармоқда,
Фақат мажруҳлар умри ҳар кун, ҳар он сарғармоқда,
Юзинда бир булут бор, кўзлари кулмас, ёш оқмоқда,
Боқишлар кўлкали, юзлар бутун ношод шаклинда,
Бу мотамгоҳни ким кўрмиш суруробод шаклинда.

6

Бани одам ишламишдир ҳамиша, дема ётмишдир,
Ерни илм ила, санъат ила илитмишдир, дўнатмишдир,
Асир этмиш ерни занжирга, чекмишдир, кўшатмишдир,
Темирдан йўл қайирмишдир, қозон уйлар яратмишдир,
Теран дарёларни бузмиш, темир тўпларни отмишдир,
Тоғу тошни қўпормиш, бир-бирига заҳри қотмишдир,
Ернинг остиндаги маданларга қўллар узатмишдир,
Бу заҳматлар-ла шундоқ ҳар замонда қона ботмишдир,
Бу уни, у буни ҳар кунда урмишдир, қонатмишдир,
Бу ҳаёт оламида то азалдан оғу тотмишдир,
Ҳамиша олгани ғамдир, сурурин сурув сотмишдир,
Боқишлар кўлкали, юзлар бутун ношод шаклинда,
Бу мотамгоҳни ким кўрмиш суруробод шаклинда.

7

Туганмасдир бу инсоннинг кундуз ақлу урфони,
Башар бир жонли маъдандир, башар бир маърифат кони,
Гул этмишдир тамоми-ла бу сарватчоҳни имкони,
Тоғнинг қалбидаги ашё бутун минқоди фармони,
Ернинг остинда олтинлар асири-дасти-инсони,
Кўкнинг,дарёларнинг, тупроқларнинг чиндан ҳукмрони,
Буюкдир,, кўб буюкдир кўб-да юксак одамнинг шони,
Бутун зулматларни тасвир этаркан фикри раҳшани,
Этмасдир мунтазам тағин-да аҳволи паришони,
Юраклар ўтли кўзлар ёш, кулишсиз жумла пешони,
Боқишлар кўлкали юзлар бутун ношод шаклинда,
Бу мотамгоҳни ким кўрмиш суруробод шаклинда.

8

Ернинг устинда инсон ўғли инсон кўб чолишқондир,
Азал кундан бери заҳматларга ортиқ олишқондир,
Ерни кўб шанлик этмишдир, фақат ўз ҳоли вайрондир,
Ҳали фаҳм этмас инсонлар шуъладир, аҳли урфондир,
Буюк бир қисми ақвомнинг қоронғуликларга пиёндир,
Кўб оздир англаган, одамларнинг кўп қисми нодондир,
У ҳали билгисиздир, нурсиздир ва айни нуқсондир,
Бунинг учун-да ҳушнуд кўрмагай ҳар кунда гирёндир,
Қани хушбахт жамият? Бутун олам паришондир,
Боқишлар кўлкали юзлар бутун ношод шаклинда,
Бу мотамгоҳни ким кўрмиш суруробод шаклинда.

9

Нурафшон кўклар остинда омидир жонли инсонлар,
Чечакли ерлар устинда хазон виждонли инсонлар,
Баҳори порлоқ оламда кўзи бўронли инсонлар,
Ҳаёти Нуҳга менгзар, умрингиз тўфонли инсонлар,
Бу дарёи балода бемадад афғонли инсонлар,
Тижоратгоҳи дунёда ажаб, хусронли инсонлар,
Гаҳи оташли, тўпли гоҳ қилич қалқонли инсонлар,
Мудом бўлсинми туфроқнинг қучоғи қонли, инсонлар,
Боқишлар кўлкали юзлар бутун ношод шаклинда,
Бу мотамгоҳни ким кўрмиш суруробод шаклинда.

10

Башар! Бадбахтсан гирён, паришон бир ҳаётинг бор,
Мусибат туфроғидан йўғрилган бадбахт зотинг бор,
Азиятдан яралмиш бир каёбу бесаботинг бор,,
Таворихнинг ичида қонли-қонли фожиётинг бор,
Зулумот кунларинг мотам-ла тўлмиш коинотинг бор,
Ҳаёти музлимингдан сўнгра барид бир мамотинг бор,
Ернинг остинда шундоқ бемуроса иртиботинг бор,
Деюрлар хашру нашринг бор, деюрларки сиротинг бор,
Ўлим-ла қуртулуш йўқса тариқи нажотинг бор?
Демакки, бемуроса табиий ихтилотинг бор,
Демак, йўқ бўлмагайсан гарчи зоҳирда вафотинг бор,
Ҳаётинг оламинда мен кўрган шундоқ сифотинг бор:
Боқишлар кўлкали юзлар бутун ношод шаклинда,
Бу мотамгоҳни ким кўрмиш суруробод шаклинда.

11

Ҳаётингда сироти мустақимни кўрмагайсан, сан,
Ҳидоят роҳбари ақли ҳакимни кўрмагайсан, сан,
Шўрлик Инсон! Нечун қалби салимни кўрмагайсан, сан,
Адолат норини кўрдинг наимни кўрмагайсан, сан,
Муҳаббат оламиндан зарра мимни кўрмагайсан, сан,
Нечун фармони-виждони-раҳимни кўрмагайсан, сан,
Ҳаётинг йиғлаюр рўйи басимни кўрмагайсан, сан,
Боқишлар кўлкали, юзлар бутун ношод шаклинда,
Бу мотамгоҳни ким кўрмиш суруробод шаклинда.

12

Келганингдан бери эй Одам ўғли арзи имкона,
Тош отмоқ вожиб эркан сандачи жаҳл отли шайтона,
Дош бермак фарз эркан ул роҳбари-зулмати-хуррона,
Фақат сен тошлар отдинг чеҳраи-арбоби-виждона,
Тупурдинг рўйи ҳақға, яъни рўйи-аҳли урфона,
Букун қочмоқдасан оташли, қонли бир биёбона,
Яхши боқ сандаги чиркинликка, ҳоли паришона,
Булғонмишсан букун бошдан оёқ қип-қизил қона,
Ернинг усти тўнибдир ўз қўлингла қонли майдона,
Боқаркан кўзларим йиғлар бу инсон ўғли инсона,
Боқинг, диққат-ла миллатлардаги сиймои гирёна,
Боқишлар кўлкали, юзлар бутун ношод шаклинда,
Бу мотамгоҳни ким кўрмиш суруробод шаклинда.

13

Башар! Таъм кўрганинг йўқ, йўқса самданми яралмишсан?
Адолат-ла оранг йўқдир, ситамданми яралмишсан?
Сукундор бўлмаюрсан, мавжи ямданми яралмишсан?
Ҳаётинг бир жаҳаннамдир, аламданми яралмишсан?
Кунинг,ойинг, йилинг мотамми, ғамданми яралмишсан?
Таворихинг тамоман қонли дамданми яралмишсан?
Ҳамиша йиғлаюрсан, дами намданми яралмишсан?
Охири йўқлиғинг бордир, одамданми яралмишсан?
Боқишлар кўлкали, юзлар бутун ношод шаклинда,
Бу мотамгоҳни ким кўрмиш суруробод шаклинда.

14

Оҳангдан туққанинг кундан ишинг фарёду афғондир,
У кундан эътиборан кўзларинг ҳар кунда гирёндир,
Гўдакликдан эмганинг сут ва ёйинки бу оққондир,
Демак, хунхор вахшийсан, отинг гарчи Инсондир!
Нечук бадбахтсан ки оламинг бир байтулаҳзондир,
Азалдан йиғлаюрсан, сўнг ҳаётинг кўб паришондир,
Бўйла сен жонли бир ғамсан, бу ҳолинг бўйла бўрондир,
Боқишлар кўлкали, юзлар бутун ношод шаклинда,
Бу мотамгоҳни ким кўрмиш суруробод шаклинда.

15

Қоронғу асрлар кечди фақат йўқ нуритобонда,
Муҳаббат нури порларми, бунга ҳайратдаман ман-да,
Нечук бир кунда арзи талъат айлар субҳи раҳшанда,
Неча минг йилда кетди, келмади бир рўзи фарҳонда,
Шўрлик эй Одамнинг ўғли санга ҳар кунда, ҳар онда,
Ҳаётинг гирядир, ғамдир , ҳаром бўлмиш санга ханда,
Табассум қилсада гуллар юзинг кулмас бу гулшанда,
Дудоқсиз қолганинг кунда куларсан яъни мадфанда,
Демакки, чеҳраи толе абад гирёндир санда,
Бу кечмиш ғамли ҳолинг балли, ғамсизми бу аёнда,
Бу ёхуд насли отинг-да бутун гирёну гирёнда?
Букун кўнглинг паришондир, букун ҳолинг пароканда.
Боқишлар кўлкали, юзлар бутун ношод шаклинда,
Бу мотамгоҳни ким кўрмиш суруробод шаклинда.

088

088

hodiy

XX asr Ozarbayjon adabiyotining klassiklaridan biri bo‘lmish Muhammad Hodiy ( Məhəmməd Əbdülsəlimzadə Hadi Şirvani) 1879 yilda Shamaxi shahrida tug‘ilgan. U mulla Aliabbos qo‘lida tahsil oladi. Uning otasi vafot etib, onasi qayta turmush qurgach, bir qancha muddat otasining do‘sti Mustafo Lutfiy Ismoilzoda qo‘lida qoladi. Bu yillarda Hodiy sharq mumtoz adabiyoti va falsafasi bilan shug‘ullanadi. Mustafo Lutfiydan arab tilini o‘rgangan Muhammad u bilan birga Xashtarxon (Astraxan) ga borib, olti yil adabiyot, islom tarixi va fiqxdan ta’lim oladi, mudarrislar tazyiqi sababli u madrasani tashlaydi hamda otasidan qolgan mulkni boshqarishga urinib ko‘radi, lekin tez orada mulksiz, ishsiz va pulsiz qoladi. 1902 yilda Shamaxidagi zilziladan so‘ng Hodiy ham Kurdamirga panoh tortib keladi. U o‘z ustida qattiq ishlab, ijod qila boshlaydi va buyuk shoir bo‘lib yetishadi. Muhammad Hodiy 1920 yilda vafot etgan.
Asarlari: «Nag‘mayi ahbobona», «Ishqi muhtasham», «Toza hayot», «Sado», «Haqiqat», «Ittifoq», «Taraqqiy», «Saodati zoila», «Olami musovotdan maktublar», «Ishqi mushtaham yoki Aflotun sevgisi», «Shukufayi hikmat», «Alvohi intiboh» va boshq.

004
Muhammad Hodiy
SHE»RLARIDAN NUMUNALAR
Rauf Parfi tarjimasi

1

Hayotning saslari go’shimda ko’b faryod shaklinda,
Bu insonlarki qardoshdir va lekin yot shaklinda,
Bu tuproq qonli avloqdir, bashar sayyod shaklinda,
Adovat doimo bordir, muhabbat ot shaklinda,
Bu dunyo eskidandir sahnai bedod shaklinda.
Jahon boshdan oyoq maydoni motamzod shaklinda,
Farahlar hibs bo’lmish huznlar ozod shaklinda,
Musibatlar, balolalar, g’ussalar obod shaklinda,
Yuraklar g’am o’tila har zamon barbod shaklinda,
Boqishlar ko’lkali, yuzlar butun noshod shaklinda,
Bu motamgohni kim ko’rmish sururobod shaklinda.

2

Saodat bir amal ammo shaqavatlar haqiqatdir,
Masarrat oniy bir narsa, malomatlar haqiqatdir,
Muhabbatlar muvaqqatdir, adovatlar haqiqatdir,
Adolat qayda, lekin zulmu vahshatlar haqiqatdir.
Qani hurriyat olamda asoratlar haqiqatdir,
Qochyun bir ko’lkadir rohat, mashaqqatlar haqiqatdir,
Balolar, dardlar ko’pdir, falokatlar haqiqatdir,
Butun asorimiz qonli, jinoyatlar haqiqatdir,
Budir tarix maydonida hikoyatlar haqiqatdir,
Bani odamda har kuni sharoratlar haqiqatdir,
Jahon bir arzi motamdir , musibatlar haqiqatdir,
Jahannam bor bu dunyoda aziyatlar haqiqatdir,
Maishat olaminda ranju zahmatlar haqiqatdir,
Bashar shaki umrindan shikoyatlar haqiqatdir,
Kadarlar, g’ussalar, g’amlar, safolatlar haqiqatdir,
Bani Odamda har kuni bu suratlar haqiqatdir,
Boqishlar ko’lkali, yuzlar butun noshod shaklinda,
Bu motamgohni kim ko’rmish sururobod shaklinda.

3

Kulishlar ko’b kelishmasdir, faqat g’amlar tabiiydur,
Farahlarda tamal yo’qdir, u motamlar tabiiydur,
Ko’ngilda fuzun o’ti, ko’zlardagi namlar tabiiydur,
Hamisha qalbni mahzun aylagan damlar tabiiydur,
Yerning ustinda har kun oqqan damlar tabiiydur,
Demak islohi mushkul qonli odamlar tabiiydur,
Demak, pok bo’lmagan bu kirli olamlar tabiiydur
Demak, dunyoda mazlum ila azlamlar tabiiydur,
Tabiat olamida g’amli ko’rkamlar tabiiydur,
Boqishlar ko’lkali, yuzlar butun noshod shaklinda,
Bu motamgohni kim ko’rmish sururobod shaklinda.

4

Bu odamo’g’li ko’bdandir muborizdur tabiat-la,
Ko’b eski bir muborizdur, tuganmas dardu ofat-la,
Muborizdur marazu mikro’b ila, butun illat-la,
Muborizdur yer ila vahshiy daryolar-la zulmat-la,
Butun dunyoni portlatmoq tilar anvori hikmat-la,
Butun tufroqni obod etmak istar dasti san’at-la,
Yerni ko’b shonlig’ etmishdir ishlamoqlik-la,g’ayrat-la,
Yo’lning ustindagi xarsanglarni yig’makda hikmat-la,
Hamisha umri kechmishdir mashaqqatlar-la, zahmat-la,
Necha ming yil-da kechdi, kechmagan bir vaqti rohat-la,
Ul hali muztaribdur, umri badbaxti falokat-la,
Bashar tinchimaydur, bir kulmaydir, yig’lar musibat-la,
Boqishlar ko’lkali, yuzlar butun noshod shaklinda,
Bu motamgohni kim ko’rmish sururobod shaklinda.

5

Sovuqda titrar, shilar, issiq kunlarda qoraymoqda,
Suvdan o’tdan temirdan, toshdan ekmaklar chiqmoqda,
Qovushtirmoq uchun daryolarning tuprog’ini yormoqda,
Lahmlar ochmoq uchun eng buyuk tog’ni qo’parmoqda,
Tuganmas kuch bor emish ul bilakda, qo’lda barmoqda,
Butun qo’llar, oyoqlar, ko’p ishlagandan qabarmoqda,
Faqat majruhlar umri har kun, har on sarg’armoqda,
Yuzinda bir bulut bor, ko’zlari kulmas, yosh oqmoqda,
Boqishlar ko’lkali, yuzlar butun noshod shaklinda,
Bu motamgohni kim ko’rmish sururobod shaklinda.

6

Bani odam ishlamishdir hamisha, dema yotmishdir,
Yerni ilm ila, san’at ila ilitmishdir, do’natmishdir,
Asir etmish yerni zanjirga, chekmishdir, ko’shatmishdir,
Temirdan yo’l qayirmishdir, qozon uylar yaratmishdir,
Teran daryolarni buzmish, temir to’plarni otmishdir,
Tog’u toshni qo’pormish, bir-biriga zahri qotmishdir,
Yerning ostindagi madanlarga qo’llar uzatmishdir,
Bu zahmatlar-la shundoq har zamonda qona botmishdir,
Bu uni, u buni har kunda urmishdir, qonatmishdir,
Bu hayot olamida to azaldan og’u totmishdir,
Hamisha olgani g’amdir, sururin suruv sotmishdir,
Boqishlar ko’lkali, yuzlar butun noshod shaklinda,
Bu motamgohni kim ko’rmish sururobod shaklinda.

7

Tuganmasdir bu insonning kunduz aqlu urfoni,
Bashar bir jonli ma’dandir, bashar bir ma’rifat koni,
Gul etmishdir tamomi-la bu sarvatchohni imkoni,
Tog’ning qalbidagi ashyo butun minqodi farmoni,
Yerning ostinda oltinlar asiri-dasti-insoni,
Ko’kning,daryolarning, tuproqlarning chindan hukmroni,
Buyukdir,, ko’b buyukdir ko’b-da yuksak odamning shoni,
Butun zulmatlarni tasvir etarkan fikri rahshani,
Etmasdir muntazam tag’in-da ahvoli parishoni,
Yuraklar o’tli ko’zlar yosh, kulishsiz jumla peshoni,
Boqishlar ko’lkali yuzlar butun noshod shaklinda,
Bu motamgohni kim ko’rmish sururobod shaklinda.

8

Yerning ustinda inson o’g’li inson ko’b cholishqondir,
Azal kundan beri zahmatlarga ortiq olishqondir,
Yerni ko’b shanlik etmishdir, faqat o’z holi vayrondir,
Hali fahm etmas insonlar shu’ladir, ahli urfondir,
Buyuk bir qismi aqvomning qorong’uliklarga piyondir,
Ko’b ozdir anglagan, odamlarning ko’p qismi nodondir,
U hali bilgisizdir, nursizdir va ayni nuqsondir,
Buning uchun-da hushnud ko’rmagay har kunda giryondir,
Qani xushbaxt jamiyat? Butun olam parishondir,
Boqishlar ko’lkali yuzlar butun noshod shaklinda,
Bu motamgohni kim ko’rmish sururobod shaklinda.

9

Nurafshon ko’klar ostinda omidir jonli insonlar,
Chechakli yerlar ustinda xazon vijdonli insonlar,
Bahori porloq olamda ko’zi bo’ronli insonlar,
Hayoti Nuhga mengzar, umringiz to’fonli insonlar,
Bu daryoi baloda bemadad afg’onli insonlar,
Tijoratgohi dunyoda ajab, xusronli insonlar,
Gahi otashli, to’pli goh qilich qalqonli insonlar,
Mudom bo’lsinmi tufroqning quchog’i qonli, insonlar,
Boqishlar ko’lkali yuzlar butun noshod shaklinda,
Bu motamgohni kim ko’rmish sururobod shaklinda.

10

Bashar! Badbaxtsan giryon, parishon bir hayoting bor,
Musibat tufrog’idan yo’g’rilgan badbaxt zoting bor,
Aziyatdan yaralmish bir kayobu besaboting bor,,
Tavorixning ichida qonli-qonli fojiyoting bor,
Zulumot kunlaring motam-la to’lmish koinoting bor,
Hayoti muzlimingdan so’ngra barid bir mamoting bor,
Yerning ostinda shundoq bemurosa irtiboting bor,
Deyurlar xashru nashring bor, deyurlarki siroting bor,
O’lim-la qurtulush yo’qsa tariqi najoting bor?
Demakki, bemurosa tabiiy ixtiloting bor,
Demak, yo’q bo’lmagaysan garchi zohirda vafoting bor,
Hayoting olaminda men ko’rgan shundoq sifoting bor:
Boqishlar ko’lkali yuzlar butun noshod shaklinda,
Bu motamgohni kim ko’rmish sururobod shaklinda.

11

Hayotingda siroti mustaqimni ko’rmagaysan, san,
Hidoyat rohbari aqli hakimni ko’rmagaysan, san,
Sho’rlik Inson! Nechun qalbi salimni ko’rmagaysan, san,
Adolat norini ko’rding naimni ko’rmagaysan, san,
Muhabbat olamindan zarra mimni ko’rmagaysan, san,
Nechun farmoni-vijdoni-rahimni ko’rmagaysan, san,
Hayoting yig’layur ro’yi basimni ko’rmagaysan, san,
Boqishlar ko’lkali, yuzlar butun noshod shaklinda,
Bu motamgohni kim ko’rmish sururobod shaklinda.

12

Kelganingdan beri ey Odam o’g’li arzi imkona,
Tosh otmoq vojib erkan sandachi jahl otli shaytona,
Dosh bermak farz erkan ul rohbari-zulmati-xurrona,
Faqat sen toshlar otding chehrai-arbobi-vijdona,
Tupurding ro’yi haqg’a, ya’ni ro’yi-ahli urfona,
Bukun qochmoqdasan otashli, qonli bir biyobona,
Yaxshi boq sandagi chirkinlikka, holi parishona,
Bulg’onmishsan bukun boshdan oyoq qip-qizil qona,
Yerning usti to’nibdir o’z qo’lingla qonli maydona,
Boqarkan ko’zlarim yig’lar bu inson o’g’li insona,
Boqing, diqqat-la millatlardagi siymoi giryona,
Boqishlar ko’lkali, yuzlar butun noshod shaklinda,
Bu motamgohni kim ko’rmish sururobod shaklinda.

13

Bashar! Ta’m ko’rganing yo’q, yo’qsa samdanmi yaralmishsan?
Adolat-la orang yo’qdir, sitamdanmi yaralmishsan?
Sukundor bo’lmayursan, mavji yamdanmi yaralmishsan?
Hayoting bir jahannamdir, alamdanmi yaralmishsan?
Kuning,oying, yiling motammi, g’amdanmi yaralmishsan?
Tavorixing tamoman qonli damdanmi yaralmishsan?
Hamisha yig’layursan, dami namdanmi yaralmishsan?
Oxiri yo’qlig’ing bordir, odamdanmi yaralmishsan?
Boqishlar ko’lkali, yuzlar butun noshod shaklinda,
Bu motamgohni kim ko’rmish sururobod shaklinda.

14

Ohangdan tuqqaning kundan ishing faryodu afg’ondir,
U kundan e’tiboran ko’zlaring har kunda giryondir,
Go’daklikdan emganing sut va yoyinki bu oqqondir,
Demak, xunxor vaxshiysan, oting garchi Insondir!
Nechuk badbaxtsan ki olaming bir baytulahzondir,
Azaldan yig’layursan, so’ng hayoting ko’b parishondir,
Bo’yla sen jonli bir g’amsan, bu holing bo’yla bo’rondir,
Boqishlar ko’lkali, yuzlar butun noshod shaklinda,
Bu motamgohni kim ko’rmish sururobod shaklinda.

15

Qorong’u asrlar kechdi faqat yo’q nuritobonda,
Muhabbat nuri porlarmi, bunga hayratdaman man-da,
Nechuk bir kunda arzi tal’at aylar subhi rahshanda,
Necha ming yilda ketdi, kelmadi bir ro’zi farhonda,
Sho’rlik ey Odamning o’g’li sanga har kunda, har onda,
Hayoting giryadir, g’amdir , harom bo’lmish sanga xanda,
Tabassum qilsada gullar yuzing kulmas bu gulshanda,
Dudoqsiz qolganing kunda kularsan ya’ni madfanda,
Demakki, chehrai tole abad giryondir sanda,
Bu kechmish g’amli holing balli, g’amsizmi bu ayonda,
Bu yoxud nasli oting-da butun giryonu giryonda?
Bukun ko’ngling parishondir, bukun holing parokanda.
Boqishlar ko’lkali, yuzlar butun noshod shaklinda,
Bu motamgohni kim ko’rmish sururobod shaklinda.

088

088

099

(Tashriflar: umumiy 55, bugungi 1)

Izoh qoldiring