Iqbol Mirzo she’rlari uyg’ur tilida (Yolqun Aziziy tarjimasi).

022
Веб-саҳифамиз билан уйғур ижодкорлари ўртасида пайдо бўлган мустаҳкам ижодий ҳамкорлик ўз натижаларини бермоқда. Биз муқаддам Шавкат Раҳмон ва камина шеърларининг уйғур тилига қилинган таржималари билан таништирган эдик. Айни кунларда истеъдодли уйғур таржимони Ёлқун Азизий (Ёруқ) бир қатор ўзбек ижодкорлари: Тилак Жўра,Усмон Азим,Шавкат Раҳмон,Муҳаммад Юсуф,Мирзо Кенжабек, Иқбол Мирзо,Беҳзод Фазлиддин шеърларини таржима қилиб,эълон қилди. Бир ҳафтадан буён бу таржималар билан сизни бирин-кетин таништириб боряпмиз. Бугун сизга истеъдодли шоир Иқбол Мирзонинг уйғур тилига ўгирилган шеърларини тақдим этамиз.

099

ئىقبال مىرزا شېئىرلىردىن تالانما
ئۆزبېكچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى: يالقۇن ئەزىزى

044

دادامنىڭ قەبىرىسى

قارا قىشتىن قۇتۇلماستىن تۇرۇپ ئادەم،
قەۋىرىسدىن دادامنىڭ ئوت كۆكلەپ چىقتى.
نىمە قىلىپ يۈرگەندۇ دەپ بەڭۋاش بالام،
بەلكى كۆڭلى تىنجىماستىن يوقلاپ چىقتى .

ئادەم بارمۇ بۇ مەنزىلگە كەلمەيدىغان ؟
ئادەم بارمۇ كېلىشىنى بىلمەيدىغان ؟
ئادەم بارمۇ سېنى داھىم يوقلايدىغان ؟
دىگەن سۇئال مايسىلارنى چۇلغاپ چىقتى .

ئەل ئىچىدە نەسەھەتتىن بەزگنىم راس،
ئۈمۈدىمنى ئۆزۈم چىشلەپ ئۈزگىنىم راس،
نەدە بولماي بىر نىگاھنى سەزگىنىم راس،
گۇنا قىلسام ئۆتكۈر نىگاھ تىڭلاپ چىقتى .

بەزەن قولۇم، بەزەن بولسا سەبرىم يەتمەس،
ھاياتىمنى ئاقلاش ئۈچۈن ئۆمرۈم يەتمەس،
ئانامنى ھەج قىلدۇرۇشقا قۇربىم يەتمەس،
ھېيىت بولسا يۈرەكلىرىم ئىڭراپ چىقتى .

يىللار ئۆتۈپ كىم چوڭ بولۇپ كىم قېرىدى ؟
كىمدىن نومۇس، كىمدىن بولسا دەرت ئىرىدى ؟
ئاكىلارغا ئېيتىش ئۈچۈن غەملىرىمنى –
ئۆكسۈپ بارسام ئىشىگىدىن يىغلاپ چىقتى .

بىلدىم نىچۈن ئەل ئالدىغا ئاش قويۇمىز ؟
ياستۇقلارغا قاچانلىققا باش قويۇمىز ؟
كۆكلىمىسۇن دەپ ئۈستىگە تاش قويۇمىز ؟
مېنىڭ دادام قەبىرىسدىن ئوت كۆكلەپ چىقتى .

سۇنغان ئادەم

سۇنغان ئادەم تۇيغۇلىرى سۇنغان ئادەم،
سۇنغان ئادەم قىسمەتلەرگە كۆنگەن ئادەم .
سۇنۇق كۈلۈپ، سۇنۇققىنا كۆرىنىدۇ،
كۈن كۆرىدۇ ياشىمايدۇ سۇنۇق ئادەم .

يۈرىۋەردۇق دەيدۇ ئەمدى ئوغۇل قىز دەپ،
قارا قازان يېنىدا بار قارا كۆز دەپ ،
مەن ھەمىشە يېنىڭدىمەن كەتتۇق دوسىت دەپ،
يەلكەڭگە قول تاشلىمايدۇ سۇنۇق ئادەم .

سەن كۆرمىگەن بىر خەۋىپنى كۆرۈپ قالغان،
قېچىپ كېتىپ ئۆزى بولسا كىرىپ قالغان،
ئۆز جېنىنىڭ مازاسىنى بىلىپ قالغان،
ساڭا جېنىم قانداق توشار سۇنۇق ئادەم .

كۆردۇم سۇنغان ئاپئاق شاخنى گۈلى بىلەن،
ئىگەم شۇنداق ئوينار گاھى قۇلى بىلەن.
گاھى ئۇرغۇزار بەندىسنىڭ قولى بىلەن ،
ئادەملەردىن خوش بولمايدۇ سۇنۇق ئادەم .

ئاڭا تەگمە سەندىن ئەيىپ ئىزدىمەيدۇ،
ئەيپىڭ بولسا باشقىلارغا بىلدىرمەيدۇ،
سۇنغان ئادەم سۇنغانلارنى سۇندۇرمايدۇ،
بىگانىغا ئوخشىمايدۇ سۇنۇق ئادەم

خۇلاسە

ئىزسىز كەتتى مەن چاقىرغان ئەنھارلىرىم،
ئىزسىز كەتتى گۈكىرىگەن بورانلىرىم،
كۆزلىرىمدىن كىرپىكلەردەك تۆكۈلدىغۇ ،
سۆيگەنلىرىم،دىلبەرلىرىم،دىلدارلىرىم .
سۆيدۈم يۇرىتنىڭ شەمشادىيۇ- ئارىچىسنى ،
سۆيدۈم ساينىڭ سېغنىشلىق چاقىرىشنى،
ئالتە قىزنى سۆيگەن بولسام ئورنى باشقا ،
قىرىق بولسا قىلىقى باشقا بارچىسنىڭ !
مەن دەرەخمەن ياپرىقى بار،يىلتىزى يوق ،
غازان قۇچقان تۇپراقتۇرمەن گۈلچىسى يوق .
ئاسمان نۇرغۇن يۇلتۇزلارنى پەيدا قىلسا،
مۇنەججىممەن ماڭلىيىدا يۇلتۇزى يوق .
گاھى گۈللەر چاچتى ماڭا كۈز-قىشلىرىم،
گاھى گۈللەر چاچتى ماڭا تونۇشلىرىم،
بۈگۈن يالغۇز ئويلىنىمەن ئۆرتىنىمەن،
ئۇرمامدىكىن گۈزەللەرنى قارغىشلىرىم ؟
بۇ يوللىرىم ماڭا سەيلە — سەيلە ئىدى،
سۆيگۈسىز كۈن ھەپتە ئىدى ئاي- يىل ئىدى،
مەن قىزلارنى ئالداشنى كۆپ ئىستىمىگەن،
قىزلار ئۆزى ئالدىنىشقا مايىل ئىدى .

ئاخشام

كېچە يۇلتۇزلىرنى ھىلال ئويغىتار،
دەريا دولقۇنلىرنى شامال ئويغىتار .
نەدىسەن ئەي شامال ئېلىپ كەتكەن گۈل ؟
مېنى شۇ ئەلەملىك سۇئال ئويغىتار .
كېچە يۇلتۇزلىرىغا بېقىپ يىغلىدىم،
دەريا دولقۇنلىرىدا ئېقىپ يىغىلىدىم .
مەنمۇ ھەم دەريا بولدۇم،كەلكۈن بولدۇم ،
يۈرىگىم ئەلەمدە قېقىلىپ يىغلىدىم .
تەقدىرگە تەن بەردىم،شۈكۈرلەر ئېيىتتىم ،
تۇپراققا ئايلىنىپ تۇپراققا قايىتتىم .
ۋە لېكىن ئېقىپ كەتتى ئاساۋ يۈرىكىم ،
كېچە يۇلتۇزلىرى چاقنىغان پەيتىم .
كېچە يۇلتۇزلىرنى ھىلال ئويغىتار،
دەريا دولقۇنلىرنى شامال ئويغىتار .
سېنى چۈشلىرىمدە كۆرۈپ توۋلىسام،
مېنى بىر بىگانە ئايال ئويغىتار .

مىراس

يامغۇر لايغا ياققان زاماندا،
سۇلار سايغا ئاققان زاماندا،
بايلار بايغا باققان زاماندا،
ماڭا قاراپ كۈلگەن يوقچىلىق.

كۆككە سورۇپ ھەممە ئىلكىمنى،
سارغايىتىدۇ گۈلدەك سىڭلىمنى،
بوي تارتىۋاتقان يالغۇز ئوغلىمنى،
جىگىرىمنى تىلغان يوقچىلىق.
دادا سىزنى بەلكى ئۆلۈمدىن،
قۇتقۇزىۋلىش كەلمەي قولۇمدىن.
شىلتىپ تارتىپ ئەسكى تونىمدىن،
مېنى يېتىم قىلغان يوقچىلىق.

مېھنەلىك ئاش گوياكى ئوقتەك،
ئىچ-ئىچىڭنى كۆيدۈرەر چوغدەك.
قوسىقىم ئاچ نەزىرىم توقتەك،
مېنى ئەزىز بىلگەن يوقچىلىق.

توغرا، نىمە كەلسە خۇدادىن،
دەۋايىم يوق كونا دۇنيادىن.
تەسكىن شۇكى ئادەم ئاتادىن،
ماڭا مىراس قالغان يوقچىلىق.

بىلسەڭ ئىدىڭ

كەل دىگەندە ناز قىلماستىن كەلسەڭ ئىدى،
گۈل بەرگەندە قايرىلماستىن ئالساڭ ئىدى.
ئۆزۈڭ قانداق ياخشىلىگىڭ بىلىسەنغۇ،
سېنى قانداق سۆيىشىمنى بىلسەڭ ئىدى.

بۇ دۇنياغا ئېزىپ كېتىپ بىر رەت كېلىپ،
نىھات ئۆتسەم ھىجرانلاردا باغرىم تىلىپ.
سەن يۈرىسەن دەردىم بىلمەي، قەدرىڭ بىلىپ،
سېنى قانداق سۆيشىمنى بىلسەڭ ئىدى.

مۇزنى قانداق كۆيدۈۈشنى بىلىسەن ھە؟
سۆيمىگەننى سۆيۈشنى بىلىسەن ھە ؟
لەيلىدىن قالغان ئىشىقنى بىلىسەن ھە؟
سېنى قانداق سۆيىشىمنى بىلسەڭ ئىدى.

چارە ئىزلەپ بىچارىمەن مەن چارىسىز،
فېلىڭ سەبەب ئىككمىز ھەم ئاۋارىمىز.
ئىچى قارا قىز ئىكەنسەن ئەي قارا قىز،
سېنى قانداق سۆيىشىمنى بىلسەڭ ئىدى.

يەتتە ئىقلىم سۇ ھاۋانى بىلىسەنغۇ،
بەش قىتئە ۋە يەر-سامانى بىلىسەنغۇ،
ماڭا قارا ھەر بالانى بىلىسەنغۇ،
سېنى قانداق سۆيشىمنى بىلسەڭ ئىدى.

(Tashriflar: umumiy 728, bugungi 1)

Izoh qoldiring