Ne’mat Arslon. Oydin so’qmoqlar

002

    Бугун Ўроз Ҳайдар асарлари, хусусан унинг сонетлари ва бошқа шеърий китоблари инглиз, немис, турк, тожик, рус, ассам ва дунёнинг бошқа тилларига таржима қилинган. Ўйлаймизки, “Буғдойзор оралаган сўқмоқлар” тақдирномасида ҳам бундан-да нурафшон битиклар битилади.

03
ОЙДИН СЎҚМОҚЛАР
Неъмат АРСЛОН
05

Инсон табиатан оптимист хилқат. Туғилишдан тортиб ташланган ҳар бир қадамнинг охир оқибат қаерга олиб боришини билгани ҳолда тушкунликка тушмайди. Ҳар лаҳзани кураш билан қарши олади. Курашиб енгиб яшайди. Акс ҳолда ҳаётнинг залвори уни эзиб ташлаши ва руҳан тушкунликка тушириб, яшашдан бездириши ва ҳаётини барбод этиши ва бундан авлодлар бардавомлиги барҳам топиши ҳеч гап эмас. Улуғ файласуф Мирзо Бедилнинг “Бу шодликлар бари ғамдан яралган, асал бирла заҳар ҳамдам яралган” деган мисраларида шунга ишора бор. Яъни шодлик билан ғам баравар юради. Инсон ўз ҳаётининг нима билан тугашини аниқ билгани ҳолда ғам ботқоғига ботиб қолмайди. У ғамлар арсадидан шодлик топади.

Ёзувчи Ўроз Ҳайдарнинг “Буғдойзор оралаган сўқмоқлар” асари ана шундай кайфият билан бошланади. Нималиги мубҳам дард асар бош қаҳрамонини маълум бир муддат тушкунликка солади. Унинг кўзига дунё қоронғу. Ўз жонини эмас, оиласини, фарзандлари тақдирини ўйлайди. Бундай тушкун паллада унинг атрофидаги одамлар, биринчи навбатда ўзининг жуфти ҳалоли ёрдамга келади. “Ўзингизни тутинг, дўхтир дегани худомас, дўхтирнинг айтгани ўнг келганида, қишлақдашингиз Миша (Михливой) бува бундан йигирма беш жил аввал ёруғ оламга бегана бўлайди” дея дашном беради.

Унинг далдаси ўзига хос; дашт аёлининг содда, тўпори ишонч ва умид билан айтилган сўзлар тизимида кучли таскин ифодаси бор. Ва бу ифодада “ж” лашган диалектнинг бошка бирор диалект ёки шевада учрамайдиган ўзига хос кучли оҳанги, унли товушларнинг уйғунлашуви – яъни тилимизда бетакрор саналган –сингармонизм ҳодисаси бор.

Бу қандай ҳодиса? Нега тилшуносликда бу ҳодиса сингармонизм деган атама билан ифода этилган? Юнон тилидан олинган бу сўзни тилшуносларимиз, хусусан, диалектология илми билан шуғулланувчи олимлар туркий тиллардаги алоҳида ҳодиса, сифатида ўрганадилар. Бу ҳодисанинг ўзига хос хусусияти шундаки, сўз ўзагидаги бирон бир унли товушнинг ўзидан кейин келадиган барча унлиларни бўйсундириб, ўз оҳангига солиб, уларнинг уйғунлигини яъни гармониясини ташкил этиши билан изоҳланади. ( масалан: саадатли, асайишталиқ, нагаҳаний ва ҳоказо). Сиз ўқишга чоғланган бу асарда “ж” лашган диалект ўзининг бор жозибаси ва ифода кучи, товушларнинг аниқ ва тиниқлиги билан бўй кўрсатиб турибди. Унда тилимизнинг ўзига хос жозибаси тиниқлиги ва дилбар оҳанглари мужассам.

Шуни алоҳида таъкидлаш жоизки, бу диалект ҳали адабий тилимизга кўчиб улгурмаган ўзининг ифода кучи билан воқеалар, ҳодисалар, ҳолатлар-у муносабатларни қисқа бир кўринишда жуда аниқ ифодалайдиган сўз ва ибораларга бой. Масалан, “Энам тезак қўқимини ўчоққа ташлади” деган гапдаги “қўқим” сўзига эътибор беринг. Буни биз айтайлик, бирон-бир ҳикоя ёзадиган бўлсак, тезакнинг майдасини, майинини, ушоқларини деб ишлатишимиз мумкин, аммо бу сўзларнинг бирортаси ҳам “қўқим”нинг ўрнини боса олмайди. Чунки қўқим майда ҳам, майин ҳам, ушоқ ҳам эмас. Қўқим – ана шуларнинг ҳаммаси. Ёки серрайиб қараб қолдим деган гапда ишлатилган “серрайиб” сўзи тамом ҳайратланиб қотиб қолган одам қиёфасини ҳам, ҳолатини ҳам, бир йўла ифодалай олади. Агар сиздан тракторнинг тутуни қаеридан чиқади деб сўрасалар “трубасидан”деб жавоб берасиз. Труба сўзининг ўзбекчаси йўқми деб сўрайдилар. Ўйлаб қоласиз, тополмайсиз. Ваҳоланки “ж”лашган диалектда “тутунчиққич” деган сўз тайёр турибди. Чорва молларингиз, қўй-қўзиларингиз орасида баъзи бири яхши ривожланмай қолган бўлса, уни ифодалашга шу диалектдаги “каппик” сўз жуда мос келади. Каппик ёши катта бўлгани ҳолда ўзи кичик бўлиб моннимай қолган молларга нисбатан ишлатилади. Ёки: туссоқ – бир ёшли туғмаган қўй, дўржи– каттароқ миқдордаги пул, ажари – ўта ориқ, эти терисига ёпишган чорва молига ишора, эмраниб сўраш–елка қисиб, бўйин эгиб ялингансимон сўраш ва ҳоказо.

Биз асар тўғрисида гапириб унинг тил хусусиятига бироз урғу бергандай бўлдик. Аммо ёзувчи Ўроз Ҳайдаринг максади бу эмас. Асар ёзувчининг болалиги, ўсмирлик дамлари, ўқувчилик йиллари ва ниҳоят соддадил дашт боласининг қалбига шеърият деган неъматнинг кириб келиши, илк ҳайратлар, дастлабки ранжу анолар билан давом этади. Сиз унда бетакрор манзаралар тасвирини кўрасиз, бир қарашда, қўпол, бешафқат, дағал туюлган аммо бағри кенг, бир сўзли ва танти одамлар билан танишасиз. Инсон портретини чизишда ёзувчи уларнинг ботиний кечинмаларидан усталик билан фойдаланади. Ва баъзи ҳолларда замондошларининг сийратини уларнинг суврати орқали, сувратини эса сийрати муқобилида беради.

Асарда кўпгина ёзувчилар, шоирлар, санъаткорлар билан мулоқотда бўласиз. Баъзан рассомлар одам қиёфасини тасвирлашда унинг юзига қараб туриб ички дунёсини, характерини очиб берувчи битта чизги қидирадилар. Биргина шу чизги топилса портрет ўзига хос ва тўлақонли чиқади. Ўрознинг характер яратиш усулида ана шундай белгилар бор.

“Буғдойзор оралаган сўқмоқлар”да энг ёрқин ва энг дилбар образлардан бири ҳеч шубҳасиз, шоир Назар Шукурдир. Ўттиз ёшнинг нари берисида ҳаётдан кўз юмган бу ҳассос ижодкорни мен бор-йўғи бир марта, ҳали Назар ўсмирлик пайтида кўрганман. “Буғдойзор оралаган сўқмоқлар”ни ўқирканман, лабларини кенг ёйиб беғубор жилмайиб турадиган Назар кўз ўнгимдан кетмай қолди. Унинг дастлабки қизиқишлари, дурадгорлик устахонаси, устахонада самолёт ясаб укаси Ўроз (Ўроз Ҳайдар – ушбу китоб муаллифи) билан биргаликда Макрид томон учиши ва қишлоқ болалари ҳаётига хос бошқа жуда қизиқарли воқеалар жуда самимий сатрларда ифодаланган. Токи шеърият қуши Назарнинг юрагига ин қўйгунига қадар давом этади бу ҳолат. Ва бирдан “ажойиб авиаконструктор ва моҳир дурадгор” қачовни, арра-ю рандани қаламга алмаштиради. Шу ўринда шоирнинг “Ўткан кунлар” шеърини келтирмоқчиман.

Ўтмиш – ўтган кунлар.
Қаро кечмишда
Оқил, ҳақ одамлар топмади камол.
Баҳори ранг олди совуқдан, қишдан,
Эркалаб суймади боғларни шамол.

Отабек сингари севсанг эл, халқни,
Кўксингни мўлжалга олди милтиқлар.
Тан олмади ўтган у кунлар Ҳақни,
Одилроқ чиқдингми излади ўқлар.

Кечириб бўлмагай, тубсиз ўпқондай
Шунча оҳ-додларни ютган тунларни.
Кечириб бўлмагай, наҳот, қон билан
Кимлардир булғаган ўтган кунларни!

Китобни мутолаа қилган ўқувчи қизиқ ҳолатларни бошдан кечиради. Асарда Ўроз Ҳайдар ҳаққоний тасвир учун ҳеч кимни аямаган, ҳатто ўзини ҳам. Болалик ва ўсмирлик дамларини қаламга оларкан, ўзини ақлли, билағон, тартиб-интизомда ҳаммага намуна қилиб, бир сўз билан айтганда, шаффоф қилиб кўрсатмайди. У ҳам бошқа қишлоқ болаларидек, кўп ҳолларда ҳаётни ўйиндан иборат деб билади. Кундалик турмуш ташвишларига қоришиб яшайди, ўзи эккан дарахт танасини кемирган эчкини жаҳл билан даст кўтариб ариққа отади, бобоси эккан ёш ниҳолчаларни эса ўйинқароқ бир жўрасининг гапига кириб, томири билан суғуриб олиб ундан чиллак ясайди ва баъзида бобосига ҳам қўрслик қилади, бировнинг полизидан қовун ўғирлайди, ёлғон гапиришдан ҳам тоймайди. Бу ҳаёт ҳақиқати. Қайси биримизнинг ҳаётимизда бўлмаган дейсиз бундай ҳолатлар. “… Мен қилмаган жиноят қолган эмас” дейди улуғ ёзувчи Лев Толстой ўзининг “Иқрорнома” асарида. ”Ҳаёт қироли” деб таърифланган Оскар Уайльд дейсизми ёки Хемингуэй дейсизми, уларнинг ҳаётига доир айрим воқеаларни ўқиб ёқа ушлайсиз. Гап шундаки, бу ёзувчилар тўғрисида фикр билдирган муаллифлар уларни бегуноҳ фаришталарга айлантириб қўймаганлар.

Асарнинг бош қаҳрамони кўп ҳолларда Ғафур Ғуломнинг Шум бола, Худойберди Тўхтабоевнинг Ҳошимжонига ўхшаб беғубор шумликлар кўрсатиб, китобхонни болаликнинг ўйинқароқ чанг кўчаларига томон етаклайди. Бу воқеалар асосан Чироқчининг бағри кенг ва тафти қайноқ Ҳайиткўл, Отчопар даштлари, Жар (ҳозирги Наврўз), Додиқ қишлоқлари, Аёқчисой бўйларида кечади. Сўнгра йигитлик ва етуклик кезлари бошланиб, воқеалар ҳам улғая боради. Тошкент, Бишкек, Навоий, Бухоро каби шаҳарларда бўлган адабий гурунглар, ёзувчи шоирларнинг суҳбатлари сизни бефарқ қолдирмайди. Шоир ва ёзувчилар Абдулла Орипов, Рауф Парфи, Шукур Холмирзаев, Усмон Азим, Аҳмад Аъзам, Шавкат Раҳмон, Йўлдош Эшбек, Одил Ҳотам, Мирза Кенжабек, Ғози Раҳмон ва бошқа бир қатор ижодкорлар билан бўлган мулоқотлар тасаввурингизни бойитади. “Усмон Азим шеърларида тоғ дарёсининг тезоби, кенглик куйлари шундай омухталашганки, тўшакдаги бемор қария ҳам йигит шиддати билан осмонга отилади. Туғёнли ҳислар фаввораси карахтликнинг муз қотган сукутини парчалаб ташлайди”. Ўроз Ҳайдар шоир Усмон Азим шеъриятига таъриф бераркан, унинг Тангритоғни Боботоғ ҳузурига етаклаб кела олишига ишонади. Асар муаллифи нафақат ўзбек адабиёти ютуқлари ва муаммолари тўғрисида фикр юритади, балки жаҳон адабиёти дурдоналари мавзусида ҳам ибратли фикрлар билдиради. Хусусан, асарнинг Чехов, Борхес, Иван Бунин, Валентин Катаев, Абдулла Орипов, Шукур Холмирзаев ижодига бағишланган ўринларини ўзига хос тадқиқот дейиш мумкин.

Бугун Ўроз Ҳайдар асарлари, хусусан унинг сонетлари ва бошқа шеърий китоблари инглиз, немис, турк, тожик, рус, ассам ва дунёнинг бошқа тилларига таржима қилинган.
Ўйлаймизки, “Буғдойзор оралаган сўқмоқлар” тақдирномасида ҳам бундан-да нурафшон битиклар битилади.

055Ўроз Ҳайдар ижодкор дўстлари билан

03
OYDIN SO’QMOQLAR
Ne’mat ARSLON
05

Inson tabiatan optimist xilqat. Tug’ilishdan tortib tashlangan har bir qadamning oxir oqibat qaerga olib borishini bilgani holda tushkunlikka tushmaydi. Har lahzani kurash bilan qarshi oladi. Kurashib yengib yashaydi. Aks holda hayotning zalvori uni ezib tashlashi va ruhan tushkunlikka tushirib, yashashdan bezdirishi va hayotini barbod etishi va bundan avlodlar bardavomligi barham topishi hech gap emas. Ulug’ faylasuf Mirzo Bedilning “Bu shodliklar bari g’amdan yaralgan, asal birla zahar hamdam yaralgan” degan misralarida shunga ishora bor. Ya’ni shodlik bilan g’am baravar yuradi. Inson o’z hayotining nima bilan tugashini aniq bilgani holda g’am botqog’iga botib qolmaydi. U g’amlar arsadidan shodlik topadi.

Yozuvchi O’roz Haydarning “Bug’doyzor oralagan so’qmoqlar” asari ana shunday kayfiyat bilan boshlanadi. Nimaligi mubham dard asar bosh qahramonini ma’lum bir muddat tushkunlikka soladi. Uning ko’ziga dunyo qorong’u. O’z jonini emas, oilasini, farzandlari taqdirini o’ylaydi. Bunday tushkun pallada uning atrofidagi odamlar, birinchi navbatda o’zining jufti haloli yordamga keladi. “O’zingizni tuting, do’xtir degani xudomas, do’xtirning aytgani o’ng kelganida, qishlaqdashingiz Misha (Mixlivoy) buva bundan yigirma besh jil avval yorug’ olamga begana bo’laydi” deya dashnom beradi.

Uning daldasi o’ziga xos; dasht ayolining sodda, to’pori ishonch va umid bilan aytilgan so’zlar tizimida kuchli taskin ifodasi bor. Va bu ifodada “j” lashgan dialektning boshka biror dialekt yoki shevada uchramaydigan o’ziga xos kuchli ohangi, unli tovushlarning uyg’unlashuvi – ya’ni tilimizda betakror sanalgan –singarmonizm hodisasi bor.

Bu qanday hodisa? Nega tilshunoslikda bu hodisa singarmonizm degan atama bilan ifoda etilgan? Yunon tilidan olingan bu so’zni tilshunoslarimiz, xususan, dialektologiya ilmi bilan shug’ullanuvchi olimlar turkiy tillardagi alohida hodisa, sifatida o’rganadilar. Bu hodisaning o’ziga xos xususiyati shundaki, so’z o’zagidagi biron bir unli tovushning o’zidan keyin keladigan barcha unlilarni bo’ysundirib, o’z ohangiga solib, ularning uyg’unligini ya’ni garmoniyasini tashkil etishi bilan izohlanadi. ( masalan: saadatli, asayishtaliq, nagahaniy va hokazo). Siz o’qishga chog’langan bu asarda “j” lashgan dialekt o’zining bor jozibasi va ifoda kuchi, tovushlarning aniq va tiniqligi bilan bo’y ko’rsatib turibdi. Unda tilimizning o’ziga xos jozibasi tiniqligi va dilbar ohanglari mujassam.

Shuni alohida ta’kidlash joizki, bu dialekt hali adabiy tilimizga ko’chib ulgurmagan o’zining ifoda kuchi bilan voqealar, hodisalar, holatlar-u munosabatlarni qisqa bir ko’rinishda juda aniq ifodalaydigan so’z va iboralarga boy. Masalan, “Enam tezak qo’qimini o’choqqa tashladi” degan gapdagi “qo’qim” so’ziga e’tibor bering. Buni biz aytaylik, biron-bir hikoya yozadigan bo’lsak, tezakning maydasini, mayinini, ushoqlarini deb ishlatishimiz mumkin, ammo bu so’zlarning birortasi ham “qo’qim”ning o’rnini bosa olmaydi. Chunki qo’qim mayda ham, mayin ham, ushoq ham emas. Qo’qim – ana shularning hammasi. Yoki serrayib qarab qoldim degan gapda ishlatilgan “serrayib” so’zi tamom hayratlanib qotib qolgan odam qiyofasini ham, holatini ham, bir yo’la ifodalay oladi. Agar sizdan traktorning tutuni qaeridan chiqadi deb so’rasalar “trubasidan”deb javob berasiz. Truba so’zining o’zbekchasi yo’qmi deb so’raydilar. O’ylab qolasiz, topolmaysiz. Vaholanki “j”lashgan dialektda “tutunchiqqich” degan so’z tayyor turibdi. Chorva mollaringiz, qo’y-qo’zilaringiz orasida ba’zi biri yaxshi rivojlanmay qolgan bo’lsa, uni ifodalashga shu dialektdagi “kappik” so’z juda mos keladi. Kappik yoshi katta bo’lgani holda o’zi kichik bo’lib monnimay qolgan mollarga nisbatan ishlatiladi. Yoki: tussoq – bir yoshli tug’magan qo’y, do’rji– kattaroq miqdordagi pul, ajari – o’ta oriq, eti terisiga yopishgan chorva moliga ishora, emranib so’rash–elka qisib, bo’yin egib yalingansimon so’rash va hokazo.

Biz asar to’g’risida gapirib uning til xususiyatiga biroz urg’u berganday bo’ldik. Ammo yozuvchi O’roz Haydaring maksadi bu emas. Asar yozuvchining bolaligi, o’smirlik damlari, o’quvchilik yillari va nihoyat soddadil dasht bolasining qalbiga she’riyat degan ne’matning kirib kelishi, ilk hayratlar, dastlabki ranju anolar bilan davom etadi. Siz unda betakror manzaralar tasvirini ko’rasiz, bir qarashda, qo’pol, beshafqat, dag’al tuyulgan ammo bag’ri keng, bir so’zli va tanti odamlar bilan tanishasiz. Inson portretini chizishda yozuvchi ularning botiniy kechinmalaridan ustalik bilan foydalanadi. Va ba’zi hollarda zamondoshlarining siyratini ularning suvrati orqali,
suvratini esa siyrati muqobilida beradi.

Asarda ko’pgina yozuvchilar, shoirlar, san’atkorlar bilan muloqotda bo’lasiz. Ba’zan rassomlar odam qiyofasini tasvirlashda uning yuziga qarab turib ichki dunyosini, xarakterini ochib beruvchi bitta chizgi qidiradilar. Birgina shu chizgi topilsa portret o’ziga xos va to’laqonli chiqadi. O’rozning xarakter yaratish usulida ana shunday belgilar bor.

“Bug’doyzor oralagan so’qmoqlar”da eng yorqin va eng dilbar obrazlardan biri hech shubhasiz, shoir Nazar Shukurdir. O’ttiz yoshning nari berisida hayotdan ko’z yumgan bu hassos ijodkorni men
bor-yo’g’i bir marta, hali Nazar o’smirlik paytida ko’rganman. “Bug’doyzor oralagan so’qmoqlar”ni o’qirkanman, lablarini keng yoyib beg’ubor jilmayib turadigan Nazar ko’z o’ngimdan ketmay qoldi. Uning dastlabki qiziqishlari, duradgorlik ustaxonasi, ustaxonada samolyot yasab ukasi O’roz (O’roz Haydar – ushbu kitob muallifi) bilan birgalikda Makrid tomon uchishi va qishloq bolalari hayotiga xos boshqa juda qiziqarli voqealar juda samimiy satrlarda ifodalangan. Toki she’riyat qushi Nazarning yuragiga in qo’yguniga qadar davom etadi bu holat. Va birdan “ajoyib aviakonstruktor va mohir duradgor” qachovni, arra-yu randani qalamga almashtiradi. Shu o’rinda shoirning “O’tkan kunlar” she’rini keltirmoqchiman.

O’tmish – o’tgan kunlar.
Qaro kechmishda
Oqil, haq odamlar topmadi kamol.
Bahori rang oldi sovuqdan, qishdan,
Erkalab suymadi bog’larni shamol.

Otabek singari sevsang el, xalqni,
Ko’ksingni mo’ljalga oldi miltiqlar.
Tan olmadi o’tgan u kunlar Haqni,
Odilroq chiqdingmi izladi o’qlar.

Kechirib bo’lmagay, tubsiz o’pqonday
Shuncha oh-dodlarni yutgan tunlarni.
Kechirib bo’lmagay, nahot, qon bilan
Kimlardir bulg’agan o’tgan kunlarni!

Kitobni mutolaa qilgan o’quvchi qiziq holatlarni boshdan kechiradi. Asarda O’roz Haydar haqqoniy tasvir uchun hech kimni ayamagan, hatto o’zini ham. Bolalik va o’smirlik damlarini qalamga olarkan, o’zini aqlli, bilag’on, tartib-intizomda hammaga namuna qilib, bir so’z bilan aytganda, shaffof qilib ko’rsatmaydi. U ham boshqa qishloq bolalaridek, ko’p hollarda hayotni o’yindan iborat deb biladi. Kundalik turmush tashvishlariga qorishib yashaydi, o’zi ekkan daraxt tanasini kemirgan echkini jahl bilan dast ko’tarib ariqqa otadi, bobosi ekkan yosh niholchalarni esa o’yinqaroq bir jo’rasining gapiga kirib, tomiri bilan sug’urib olib undan chillak yasaydi va ba’zida bobosiga ham qo’rslik qiladi, birovning polizidan qovun o’g’irlaydi, yolg’on gapirishdan ham toymaydi. Bu hayot haqiqati. Qaysi birimizning hayotimizda bo’lmagan deysiz bunday holatlar. “… Men qilmagan jinoyat qolgan emas” deydi ulug’ yozuvchi Lev Tolstoy o’zining “Iqrornoma” asarida. ”Hayot qiroli” deb ta’riflangan Oskar Uayl`d deysizmi yoki Xeminguey deysizmi, ularning hayotiga doir ayrim voqealarni o’qib yoqa ushlaysiz. Gap shundaki, bu yozuvchilar to’g’risida fikr bildirgan mualliflar ularni begunoh farishtalarga aylantirib qo’ymaganlar.

Asarning bosh qahramoni ko’p hollarda G’afur G’ulomning Shum bola, Xudoyberdi To’xtaboevning Hoshimjoniga o’xshab beg’ubor shumliklar ko’rsatib, kitobxonni bolalikning o’yinqaroq chang ko’chalariga tomon yetaklaydi. Bu voqealar asosan Chiroqchining bag’ri keng va tafti qaynoq Hayitko’l, Otchopar dashtlari, Jar (hozirgi Navro’z), Dodiq qishloqlari, Ayoqchisoy bo’ylarida kechadi. So’ngra yigitlik va yetuklik kezlari boshlanib, voqealar ham ulg’aya boradi. Toshkent, Bishkek, Navoiy, Buxoro kabi shaharlarda bo’lgan adabiy gurunglar, yozuvchi shoirlarning suhbatlari sizni befarq qoldirmaydi. Shoir va yozuvchilar Abdulla Oripov, Rauf Parfi, Shukur Xolmirzaev, Usmon Azim, Ahmad A’zam, Shavkat Rahmon, Yo’ldosh Eshbek, Odil Hotam, Mirza Kenjabek, G’ozi Rahmon va boshqa bir qator ijodkorlar bilan bo’lgan muloqotlar tasavvuringizni boyitadi. “Usmon Azim she’rlarida tog’ daryosining tezobi, kenglik kuylari shunday omuxtalashganki, to’shakdagi bemor qariya ham yigit shiddati bilan osmonga otiladi. Tug’yonli hislar favvorasi karaxtlikning muz qotgan sukutini parchalab tashlaydi”. O’roz Haydar shoir Usmon Azim she’riyatiga ta’rif berarkan, uning Tangritog’ni Bobotog’ huzuriga yetaklab kela olishiga ishonadi. Asar muallifi nafaqat o’zbek adabiyoti yutuqlari va muammolari to’g’risida fikr yuritadi, balki jahon adabiyoti durdonalari mavzusida ham ibratli fikrlar bildiradi. Xususan, asarning Chexov, Borxes, Ivan Bunin, Valentin Kataev, Abdulla Oripov, Shukur Xolmirzaev ijodiga bag’ishlangan o’rinlarini o’ziga xos tadqiqot deyish mumkin.

Bugun O’roz Haydar asarlari, xususan uning sonetlari va boshqa she’riy kitoblari ingliz, nemis, turk, tojik, rus, assam va dunyoning boshqa tillariga tarjima qilingan.
O’ylaymizki, “Bug’doyzor oralagan so’qmoqlar” taqdirnomasida ham bundan-da nurafshon bitiklar bitiladi.

055

(Tashriflar: umumiy 131, bugungi 1)

1 izoh

  1. Ustoz O’roz Haydarni yangi kitob bilan shogirdlari va muxlislari nomidan tabriklaymiz. Oy nurida tebranib turgan oltin bug’doyzorlardan boshlangan so’qmoqlar ufqqa yonboshlagan tog’larga tutashsin va tirmashib, tirnoqlarni qonatib zaxmat bilan chiqilgan qoyalarda qor qo’ynida undirilgan chechaklar bardavom va mangulikka daxldor bo’lsin…

Izoh qoldiring