Umar Xayyom. Navruznoma & Abdulla Sher. Umar Xayyom: Kelmagu ketmakdin ne erur maqsud?..

Ashampoo_Snap_2017.03.14_02h49m46s_001_.png    Умар Хайёмнинг «Наврўзнома» рисоласи унинг тарихни, этнографияни, халқ урф-одатларини жуда мукаммал билганлигидан далолат беради. Биз бу рисолада Наврўз байрами билан боғлиқ бўлган жуда кўп одатлар, ҳодисалар, афсоналарга дуч келамиз. Ҳозирги замонда ўтаётган Наврўз байрами билан Умар Хайём тасвир қилаётган даврдаги Наврўз байрами орасида катта фарқлар мавжудлигидан ҳайрон бўламиз. Davomini o'qish

Ja’far Muhammad. Falak jomidan may sipqorgan Xayyom

065   Умар Хайём Мовароуннаҳру Хуросон, Ғарбий Эрон ва Усмонли давлатларининг энг гуллаб-яшнаган даврида яшади. Айнан ана шу даврда Ҳаким Низомий Ганжавий, Хоқоний Ширвоний, Носириддин Тусий, Абулмажид Саноий, Низомулмулк, Муҳаммад Ғаззолий, Аҳмад Ғаззолий, Маҳмуд Замахшарий, Низомий Арузий Самарқандий, Байҳақий, Фахриддин Розий каби улуғ алломалар ва шоирлар маърифат майдонига келдилар. Davomini o'qish

Amin Maaluf. Samarqand. Roman.

samarqand

Француз адиби Жил Демернинг фикрича «Амин Маалуф ўзининг «Самарқанд» ((Париж, Латт нашриёти,1988)) асари билан шарқона романнавислик истеъдодини намоён қилиб, француз адабиётида янгича бир йўналиш оча олди» Ўзбек тилига биринчи бор ўгирилиб, эътиборингизга ҳавола қилинаётган ушбу роман машҳур олим, шоир ва файласуф Умар Хайёмнинг Самарқанддаги ҳаёти, машҳур «Рубоийлар» китобининг пайдо бўлиш тарихи, XI асрдаги ижтимоий–сиёсий ҳаёт талқини, янги пайдо бўлаётган турли диний мазҳаблар кураши ва ниҳоят, ХIХ асргача мусулмон дунёсида номаълум бўлган бу рубоийлар қўлёзмасининг Оврўпадаги шон-шухрати, ҳамда бу қўлёзманинг 1912 йилда «Титаник» кемасининг машъум ҳалокати оқибатида океан қаърига чўкиб кетишига оид қизиқарли саргузаштлар баёнига бағишланган. Davomini o'qish

Nabi Jaloliddin. Oraliq (Xayyom). Roman.

02215 (18) май — Буюк шоир ва мутаффакир Умар Хайём (1048-1122) таваллуд топган кун.

   Умар Хайём ҳақида дунё миқёсида жуда кўплаб илмий ва бадиий асарлар яратилган. Уларнинг муаллифлари шоирни турлича талқин қилишган ва баъзилари даҳрий, осий инсон сифатида тасвирлашган. Биз манбаларда «Ҳужжатул Ислом» номини олган Имом Ғаззолий билан шоирни қарама-қарши қўйиш ҳолатлари ҳам учрайди. Наби Жалолиддиннинг мазкур асарида эса бу жиҳатга бутунлай янгича ёндашилган. Ҳар икки буюк сиймонинг ақлу тафаккури, ўй-ҳаёллари, илм йўлидаги заҳматлари меҳр билан очиб берилган. Романда гўё тарих тирилади. Davomini o'qish

Umar Xayyom va G’afur G’ulom

xayyom   Ушбу мақолада Шарқ адабиётининг улуғ мутафаккири Умар Хайёмнинг Ғафур Ғулом ижодига таъсири масаласи анъана ва ўзига хослик нуқтаи назаридан ўрганилган. Ҳар иккала шоир шеърлари таҳлили мисолида уларнинг ўзига хослиги ва миллий маънавиятимиз такомилидаги ўрни ёритилади. Умар Хайём ва Ғафур Ғулом адабий меросидаги муштаракликларни қиёслаш орқали шоирлар маҳорати, санъаткорлиги ва истеъдодининг ўзига хос қирралари ҳақида муайян умумлашмалар келтирилади. Davomini o'qish

Mumtoz fors she’riyatidan

03   Форс замини инсоният тамаддуни бешикларидан бири саналади. Форс шеърияти ва унинг буюк сиймолари Бобо Тоҳир, Умар Хайём, Фаридиддин Аттор, Саъдий Шерозий, Ҳофиз Шерозий қолдирган ижодий мерос жаҳон тафаккури ва маданияти хазинасидан муносиб ўрин олган. Бугун сизга номларини тилга олган шоирлар ижодидан айрим намуналарни тақдим этамиз. Davomini o'qish

Matnazar Abdulhakim. «Tafakkur chorrahalarida» kitobidan (2). Yaldoni yoritgan nur. Birinchi bo’lak.

033
   Аллома шоир Матназар Абдулҳакимнинг»Тафаккур чорраҳаларида.Таржимон талқинлари» номли салмоқли китоби буюк мутафаккир,шоир, жавонмардлик тариқатининг йирик намояндаси Паҳлавон Маҳмуд (1247-1326) меросини идрок этиш,  рубоийларини таржима қилиш жараёнида мутафаккир қарашларини англашга бағишланган мақола,эссе ва суҳбатлардан ташкил топган. Шунингдек, ҳазрат Пирёр валий қолдирган меросни тадқиқу таржима этиш мобайнида Шарқ мумтоз адабиётининг бетимсол сиймолари ижоди, адабий ва абадий ёдгорликлар моҳияти, тасаввуфда акс этган фалсафа табиати ҳақида мутаржимнинг қалб дафтарида қайд этилган кузатишлар, мулоҳазалар жамул жам бўлган.
Бундан икки ҳафта аввал сизга китобнинг «Иймон туҳфаси» бобини тақдим этган эдик. Бугун эса «Ялдони ёритган нур» номланган бобнинг биринчи бўлагини диққатингизга ҳавола этмоқдамиз.
Davomini o'qish

Umid Bekmuhammad. Soxtalashtirilgan Xayyom.

052
Умар Хайём номини эшитган, ўқиган инсон борки, унинг тасаввурида май, шаробхўрлик ва айш-ишрат ҳақидаги рубоийлар муаллифи кўз олдида гавдаланди.Ўзининг шаробхўрлигини Хайём тимсолида бир қадар оқлаб, ниқоблаб оладиган зиёлинамо замондошларимиз ҳам йўқ эмас.
Хўш, аслида Умар Хайём ким эди? Бу ҳақда тарихий манбалар ва хорижий тадқиқотчилар қандай фикрда? Бундай саволларнинг туғилиши табиий.Бу саволлар ўзининг шаробхўрлигини Ҳайём тимсолида ниқоблаб олган айрим замондошларимизни ўйлантирмаслиги мумкин.Аммо…
Davomini o'qish