Mashhur rus shoirasi Anna Axmatova (haqiqiy ism-familyasi Gorеnko Anna Andrееvna) 1889 yil 11 iyunda Odеssa shahri yaqinida tug’ilib, 1966 yilning 5 martida Moskva viloyati Domodеdovo shasharchasida olamdan o’tgan; Sankt-Pеtеrburgda dafn etilgan.
Shoira asosan Pеtеrburgda yashagan. Birinchi shе’rlar kitobi ‘Oqshom’ 1910 yilda chiqqan. ‘Tasbеh’ (1914), ‘Oq gala’ (1917), ‘Bargizub’ (1921) va boshqa she’riy kitoblaridagi shе’rlarida lirik kеchinmalar, tanholik tuyg’ulari ifodalangan. Uning ijodida 30-yillar qatag’oni dahshati o’ziga xos tarzda ifodasini topgan. 2-jahon urushi yillarida Toshkеntda yashab, ‘Toshkеnt shе’rlari’ (1944) turkumini yaratgan. ‘Qahramonsiz poema’ (1940 – 62) asari Anna Axmatova ijodining cho’qqisi hisoblanadi. ‘Vagtning tеz o’tishi’ (1965) kitobida shoira ijodining songgi pallasining o’ziga xos tomonlari aks etgan.
Sharq, G’arbiy Ovrupo shoirlari ijodidan tarjimalar qilgan (‘Korеya mumtoz shе’riyati’ (1958); ‘Sharq mumtoz shе’riyati’ (1969)). Shе’rlari o’zbеk tiliga tarjima qilingan (1966, 1969).
Teglar: rus she'riyati, she'r
Taniqli yapon shoiri va yozuvchisi Jun (Dzyun) Takami Xonsyu orolida tug’ilgan. Asl ismi Yoshio Takami. Uning she’riy ijodida sarbast (verlibr) asosiy qismni tashkil etadi. Jun Takami Yaponiyaning ko’plab adabiy mukofotlari bilan taqdirlangan. 1988 yilda nashr etilgan ‘Dengiz yaproqlari’ to’plamida Takamining 37 ta she’ri ilk marotiba o’zbek tiliga tarjima qilingan.
Teglar: osiyo she'riyati, she'r
Yapon xalqining suyukli shoiri, yapon she’riyatining faxri Isikava Takuboku Ivate viloyatidagi Tamayama qishlog’ida dunyoga kelgan. Bolaligidan tanka yozishga qiziqqan, 16 yoshida Tokioga ko’chib borgan. U dastlab an’anaviy tanka zamon ruhini aks ettirolmaydi degan fikrda yangicha uslubda ijod qila boshlaydi. Shoirning shu yo’nalishdagi ilk kitobi ‘Intilish’ nomi bilan 1905 yilda nashr etiladi. Tokioda behad qashshoqlikda kun kechirgan shoir oxir-oqibatda yana viloyatga qaytishga majbur bo’ladi. 1908 yilda poytaxtga qaytgan shoir yana tanka yoza boshlaydi va 1908-1910 yillar mobaynida 500 dan ortiq tanka yozadi. Ular keyinchalik shoirning nomini shon-shuhratga ko’mgan ‘Bir hovuch qum’ kitobining asosini tashkil etadi. Isikava Takuboku 1912 yilda – 26 yoshida og’ir xastalikdan vafot etadi. O’limidan ko’p o’tmay shoirning ikkinchi kitobi – ‘G’amgin qo’g'irchoq’ nashr etiladi.
O’zbek kitobxonini buyuk yapon shoiri nomi bilan birinchi bo’lib ulug’ shoir Rauf Parfi tanishtirgan. Rauf aka olis 1962 yilda quyidagi she’rni yozgan edi:
ISIKAVA TAKUBOKU XOTIRASIGA
Hasratimning
Suyuq toshlaridan
Dahma qurmoqchiman
O’zimga
Ichida o’z jasadim bo’lsin
Mana shu mungli satrlar boismi she’riyatga kirib kelgan ilk kunlarimdan Isikava Takubokuga bo’lgan qiziqishim bora-bora yapon she’ruyatiga bo’lgan katta muhabbatga aylandi.Mana shu muhabbat mevasi bo’lib ‘Dengiz yaproqlari’ tarjima kitobi paydo bo’ldi.
Teglar: osiyo she'riyati, she'r
Yapon xalqining buyuk shoiri Saygyo 1118 yili Kioto shahrida ziyoli oilasida dunyoga keldi. U yashagan davr Yaponiyada samuray jangchilari katta kuchga ega bo’lgan vaqt edi. Yoshligidan Saygyo imperator Toba armiyasida askar bo’lib xizmat qiladi. Lekin 1140 yili, 22 yoshida dunyodan voz kechib, buddizmga beriladi.
Saygyo o’z umri davomida ko’p vaqtlar Saga, Koya, Yoshino, Ise va boshqa shaharlarda yasahdi. U o’zining eng yaxshi she’rlarini Shimoliy Xonsyuda yozdi. U Osaka shahridagi Hirokava ibodatxonasida 72 yoshida vafot etdi.
Saygyo o’z she’rlarida ezgulik g’alabasini kuylaydi, tabiat bilan insonni sevishga chaqiradi.
Teglar: osiyo she'riyati, she'r
Matsuo Basyo 1644 yili Yaponiyada tug’ilgan. Basyo uning taxallusi bo’lib, Matsuo hokku janrida muvaffaqiyatli ijod qilgan shoirlardan biridir. Basyo yoshligida samuray bo’lgan, lekin u 1666 yildan keyin shoir bo’lishga qaror qiladi. U o’z hokkularida hayotda uchraydigan holatlar, xursandligu-qiyinchiliklar haqida yozadi. O’zini hayotda yolg’iz his qilganida esa, u o’zini ‘bashoan’-chaylasiga (basho – o’simlikdan yasalgan kulba) urdi. Aynan Basyo taxallusi ham shundan. Buddizm qarashlariga ko’ra, Basyo ham o’z she’rlarida tabiatni madh etishga, unga oqilona munosabatda bo’lishga chaqiradi. Basyo umrining oxirgi 10 yilida bir qancha sayohatlar uyushtiradi va ular ta’sirida ijodiy ilhom oladi.
Teglar: osiyo she'riyati, she'r
