Bo'lim: Turk xalqlari tarixi, adabiyoti, madaniyati
Turk xalqlari adabiyotidan namunalar
Turkning ko’zi. Halima Xudoyberdiyeva she’ri. Nuriddin Hamroqulov kuylagan
Туркнинг кўзи. Ҳалима Худойбердиева шеъри. Нуриддин Ҳамроқулов куйлаган.
Ғамсиз тупроқ йўқдир, бироқ турк тупроғи ғамлироқ,
Кўзлар ичра синчиклаб боқ, туркнинг кўзи намлироқ! Davomini o'qish
Xurshid Davron. Baxtiyor Vahobzoda g’azaliga muxammas
Икки ойча аввал ҳар йили ўтказиладиган Шоирлар кунига таклиф этилганим муносабати билан Бокуда бўлганимда, Фахрий хиёбон деб аталгувчи мемориал мажмуада дафн этилган атоқли давлат арбоблари,машҳур олимлару адиблар,тенгсиз санъаткорлар қабрларини ҳам зиёрат қилган эдим. Хусусан, ёшликдан суйган шоирларим Халил Ризо Улуғтурк, Самад Вурғун, Бахтиёр Ваҳобзода, ардоқли адиб Юсуф Самадўғли, бетакрор санъаткор Муслим Магомаев мозорларини ҳам. Davomini o'qish
Fuzuliy. Suv qasidasi. Usmon Qo’chqor tabdili va bayoni
Маълумки, Шарқ мумтоз адабиётида ижодкорлар бирон-бир йирик асар яратишга киришганларида уни аввало Оллоҳга ҳамд ва жаноби Пайғамбар алайҳиссаломга наътлар битиш билан бошлашган.Буюк озарбойжон шоири Муҳаммад Фузулий ҳам ушбу анъанадан четда қолмаган. Унинг 32 байтдан иборат, арузнинг рамали мусаммани мақсур (фоилотун фоилотун фоилотун фоилун) вазнида ёзилган “сув” радифли қасидаси диний-фалсафий руҳдаги асарларнинг энг ажойиб намунасидир. Davomini o'qish
Zulayho Abdurahmon. Kutilgan kitob va ardoqli adabiyotshunos
Замон тезлашди. Вақт қумсоати қимматлашди. Тоат вақтининг бир онини ушлаб қолиш машаққатга айланди. Бу ёқда эса қасдма-қасдига ичи номаълум китоблар сонда кўпайгандан кўпаймоқда. Надомату хусрон катта, ҳатто Илоҳий китобларни ҳам ўқимайдиган авлод етишди, дунёга бой берилган ғаниматгина фурсат қолди. Истасак, истамасак, бугун китобларни саралаб ўқишга мажбурмиз. Шунда ҳам мана шу қомусни тавсия этиш мумкинми, танланган мумтоз китоблар сирасига кирадими саволи ғоят табиий. Муаллифлардан бири сифатида мен сизларга жавоб бермоқчиман. Davomini o'qish
An’ana va vorisiylik dialektikasi (Toʻra Mirzayevning «Ustozlar, safdoshlar, izdoshlar» kitobiga nazar)
6 март — Устоз олим, академик Тўра Мирзаев туғилган куннинг 90 йиллиги
Академик Тўра Мирзаевнинг «Устозлар, сафдошлар, издошлар» китоби шунчаки ўтмиш хотиралари ёки таржимаи ҳоллар тўплами эмас. У илм-фанда авлодларнинг руҳий-маънавий узвийлигини, илмий билимнинг устоздан шогирдга ўтиш ички қонуниятларини ва тадқиқотчининг жамият ҳамда тарих олдидаги масъулиятини очиб берувчи мукаммал фалсафий-тарихий асардир. Davomini o'qish
Sabohiddin Ali. Ikki hikoya: Baxtli laycha & Qo’ylar masali
25 февраль — Турк адабиётининг энг ёрқин вакилларидан Сабаҳиддин Али (1907—1948) туғилган кун
Бир замонлар катта-катта дарахтлар тарвақайлаб ўсган бепоён бир ўрмоннинг ёқасидаги ўтлоқда қўйлар яшар экан. Уларни бир чўпон билан кўппаклар қўриқлар экан. Davomini o'qish
Talant Tolerant. Turk nasrining mezoni
Эртага Бобурнинг туғилган куни
Бу қўшиқдай ўқиладиган сатрлар “Бобурнома”ни бош саҳифаларида ҳали. Ҳали “Бобурнома”ни ёзишга киришиш жараёнларидан. Ҳали чағалайдай бўзлаб бормаган жойлари. Қўшиқ бўлиб куйланадиган бобларига етиб синчковлаб ўқисангиз ҳайратдан ёқа ушлайсиз… Davomini o'qish
Voqif Samado’g’li. She’rlar
28 январь — Таниқли озарбайжон шоири Воқиф Самадўғли хотираси куни
Воқиф Самадўғли (Vaqif Səmədoğlu; 1939-2015) мен суйиб таржима қилган шоирлардан бири. Унинг шеърлари туркий халқлар адабиёти хазинасидан муносиб ўрин эгаллаган. Davomini o'qish
Sen Turonning quyoshi eding… Mahmudxo’ja Behbudiyga bag’ishlovlar.
19 январ — Жадидлик ҳаракатининг йирик вакили, буюк мутафаккир Маҳмудхўжа Беҳбудий таваллуд топган кун
Сиёсий, ижтимоий фаолияти ва билимининг кенглиги жиҳатидан Туркистоннинг ўша вақтдаги жадидларидан унга тенг келадигани йўқ деб ўйлайман (Файзулла Хўжаев). Агар Туркистонда Навоий ва Улуғбекдан бошқа бирор илм ва маданият арбобига ҳайкал қўйиладиган бўлса, у Маҳмудхўжа Беҳбудий ҳайкали бўлғусидир (Лазиз Азиззода). Davomini o'qish
Aziz Said. Yurakni o’padi momoguldurak
15 январь – Нозим Ҳикмат таваллуд топган кун
Сўзим билсанг шундайин, олтин кўмган ердайин, ёвга армон шердайин, унут бўлмас йилдайин, қорадан оқни, тўқдан очни, йиғидан кулгуни, урушдан омонликни, милтиқдан кетмонни афзал билган, овози бўғилганда бармоғи билан куйлаган, қўлига кишан тушганда юраги билан сўйлаган одам ҳақида. Davomini o'qish
Yusuf Samado‘g‘li. Ikki hikoya
Туркча адабиётнинг ёрқин сиймоси Юсуф Самадўғли 90 ёшда
У онасининг ажин босган юзини, озғин қўлларини эслади. Онаси ток баргида тугилган иссиқ дўлма тўла қозонни кўтариб, ўзи билан ўзи гаплашган ҳолда ҳар қаватда бироз нафас ростлаб бешинчи қаватга чиққанларни хаёлан тасаввур қилди. Davomini o'qish