Сўнгги йилларда мен кутубхонага муаллифлардан эмас, ўзим дидига ишонган ижодкорлар тавсия қилган шеърларни тақдим этишни маъқул биламан. Бугун шоира Феруза Хайруллаева тавсияси билан Моҳидил Абдуллаеванинг шеърларини сизни таништиришдан мамнунман.
Моҳидил Абдуллаева
ШЕЪРЛАР
Моҳидил Абдуллаева 1998 йил Андижон вилояти Булоқбоши туманида туғилган. Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетини тамомлаган. Ёзувчилар Уюшмаси томонидан “Биринчи китобим” лойиҳасида “Раққос япроқлар” номли болалар учун ёзилган шеърлар тўплами нашр қилинган.
***
Не қилай? Сочларим боғланган бугун –
Бетан шамолларнинг келади раҳми.
Илдизига тобе дарахтлар учун
Тўйиб йиғлайми?
О, нечун жисмимиз дарвозаси берк?
Фасллар боғларга солади кишан.
Осмонга занжирбанд юлдузларни деб
Йиғласаммикан?
Бир хаёл ҳаддини билмаган ҳали,
Бир орзу руҳимда сабаби фараҳ.
Жимгина йиғлайман журъатга банди
Сўзларга қараб.
Яхшиям, қафасга солинмас уйқу,
Шукурки, тушимга сиғади денгиз:
Аммо лаб тарози, оғирдек кулги
Эрксиз ва сенсиз.
***
Тўкилсанг
тим-тим,
чироойли тўкилсанг.
Бўм-бўш бўлгунига қадар
чап кўксингда чиқиллоқ соат.
Яримта тўкилгинг келмайди.
Йиғлагинг келмайди энди жимгина,
ҳайқирмоқ истайсан,
ич-ичингдан узилиб тушади
минг битта япроқ.
Илдизинг қаерда?
Титраб қўярмикин борман деб?
Ҳадеб
ёзаверсанг алам ҳақида,
қоғознинг юзлари кетса бужмайиб —
кейин ким эшитар қийноқларингни?!
(Қаламинг сиёҳмас, ёш тўкса фақат.)
Тиз чўксанг ҳаётга
таслимман
ва жимман мангу деб.
Дунёга ярашмай турасан,
айт, жаннатни соғинасанми?
Туни билан чиқиллаб,
ҳиқиллаб чиқади чап кўксингда соат,
тонгда доимгидек териб оласан
кўзингдан тўкилган синиқларини
бирма-бир санаб.
Тўкилсанг…
***
Мусаввирим, Мусаввирим,
Ўзинг чизган бу тасвирни
фақат Ўзинг англагайсан.
Мен ўзимни англолмасман,
ўз кўнглимни тинглолмасдан,
елкаларим силкиб-силкиб,
беркиндим-у кўзёш қилдим.
Сенга ошкор, Мусаввирим,
гарчи унсиз йиғиларим,
аммо Ўзинг тинглагайсан.
Кўксимдаги майда-майда
титроқларга қилмай сажда!
Ўкинсам-у, тўкилмасам
ва сўз бўлиб сўкилмасам,
музлаб қолсам киприкларда,
кўзёш бўлиб йиқилмасам…
Қуламасам кўзларидан,
шукур қилсам лек барига…
Фақат Сендан бир ўтинчим —
дуосида яшат мени!
Ва билгинки, исёнимдан
иймон иси келиб турар.
Юсуф васфин сўйлар бетин
тушларимда Зулайҳолар.
Чидолмасам, чидолмасам,
нетай, тинглаб қўллариммас,
юрак-бағрим бўларкан қон.
Афв(у) этгил, исён қилса
омонат жон, омонат жон.
Қачон йўллаб итоатга
ва чин, мангу ҳидоят-ла
Зулайҳони сийлагайсан?
Нечун мубҳам бу тасвирим,
Мусаввирим, Мусаввирим?
Фақат Ўзинг англагайсан.
***
Қачон кўмилганди дарахтлар ерга,
Қачон қазо қилган майсалар — маъсум?
Тик турган ниҳолни бўлмайди тергаб,
Гар эгилиб ўсса саждада, қолсин.
Ногоҳ эшик қоқса элчи Азроил,
Келаркан омонат топширмоқ они.
Тупроққа кўмилса жисмим, қабрдан
Ўсиб чиқаманми мен ҳам, Худойим?
ЯНГИЛАШ
Осмон даъво қилган тупроқдай ноҳақ
Лек ўтда тобланган қиличдай кескир
Исёним кўксимда бормоқда эскиб,
Сен менга итоат бўлиб қайт!
Кўзимдан малаклар учдилар йироқ,
Сужудим вужуддан ўтмади нари.
Вақт умримни тинмай егани сари
Аҳдни унутяпман, эслат, Алмисоқ!
***
Диққинафас оқшом, ҳориган қуёш,
димоғимни қучган рашк иси – ўткир.
Ҳафиф булутларнинг кўзларида ёш;
шабнамлар бор дардин япроққа тўкди.
Мен кимга тўкилай?..
Азим чинорнинг
шохларига илиб рўмолларимни,
(йиртиб ташлаб кўҳна орзу чиройин)
яна ҳисларимни кўмолмадимми?
Шамолга топшириб рўмол қисматин,
жим турмоқ нақадар оғир изтироб!
Гарчи умидимга шубҳа илмадим,
нега кулгим бетоб?!
Осмоннинг билгани биргина тупроқ,
шу замин, чироқлар бошлар ҳиргойи,
ой қуёшни ўйлар бетин, беизн,
кундуз-ла сарсари туннинг хаёли.
О, билсанг тўхтовсиз эзар руҳимни
дунёда сен, мендан бошқа кимдир бор…
Ҳаввога ҳавасим ортар тобора,
Ато қобурғасин санаш не даркор?..
Ҳаққа ёлвораман қанчалар ноҳақ,
тўрт девор, қиймалар саволлар — ҳақли.
Агарда рост бўлсанг, йўлларимга чиқ…
Агарда рост бўлсам, кўзингда қалқий!
ЖУРЪАТ
Бир қалқиб йиқилди ерга нигоҳим
Яна мактуб юзин қоплади ажин.
Бунда бўғзим қадар ўсди гуноҳим,
Жон каби асрадим.
Сукунат ишқимиз нақоратидай,
Борасан, ўйларинг буткул ноаён.
О, сенинг ғуруринг ҳароратида
Тобланиб боради мендаги ҳаё.
Баҳор кўрсатолмас тўкилмоқ фаслин,
Сориғ оғриқлари ҳамон ботинда.
Ахир, тупроқ билан боғланган аслинг –
Синмайсан.
Қанчалар вазмин, хотиржам
Боқасан.
Кўзларим илдизи аро
Қўзғалур ашкларим эркинлик томон.
…Тўкилмоқ бир мезон қисмати эмас,
Ва куздек тўкилмоқ эмасдир осон.
УМИД
Билмадим, номингга ёзган хатларим
қийматин биларми ишқ тарозуси?
Дунё қайтар дерлар, севги қайтарми?..
Минг йилки гулламоқ хазон орзуси.
Сочларимда мезон таққан тўғноғич,
бир сулув титранар киприклар намчил.
Фақат териб олгин,
сен деб кўзимдан
тўкилган дуолар увол бўлмасин!
Билганим, чап елкам оғирдан оғир,
шу ҳолда Ўзига бўлолмам маҳбуб.
Умидим, бошимни қўймоққа арзир
Ўнг елкангда малак бошлаган мактуб.
***
Тўғриси,
Ёмғир бўлиб
осмонга ёғгим келади…
(Ибодатда,
итоат-ла)
Сўзларимдан гуноҳ сизмасин дея
Келар сукунатга чўмиб яшагим.
Аммо тан оламан,
Томиримда оқар
Тақиқ мева ейишга ташналик.
«Сим-сим, очил»,
Очиларми кўнглим дарвозалари?
Минг йилки,
Ўзимни ўзимга этолмадим фош,
Шу ҳолда бахтли борми мендан бахтсизроқ?
Англасам ҳолимни қиларман баён дегандим,
Эй кашшоф…
Хотиримга ботиб борди йўқотилган ҳар не,
Оғритди кипригим ҳикмат тилсимлар.
Айтинг, мендан кетмай туриб ҳам
Шунча гўзалмидингиз йиллар?
Йўллар, товонимни қонатган йўллар,
Лойқа тушларимни денгизлар ювди.
Баҳор келганида гулламаган ўрикнинг
Гулини аёз ҳам қилмасми қувғин?
Сим-сим, очилмайди кўнглим дарвозалари…
Оқшомлар нур тутмоқ бўлади атай,
Лойқа тушларимни қўмсайди тунлар
Ва қонамоқ истар товоним,
Нетай?..
ЁҒОЛМАГАН ЁМҒИР ҚЎШИҒИ
(Бу қўшиқ осмонга ўзини қамаб
бесабаб
қуёшнинг нурига қўшилиб,
тупроққа талпинган ёмғир қўшиғи!)
Ошкоримдан пинҳоним қадар
узоқ сафар.
Ошкоримдан пинҳонимгача
анча!
Аслида ёмғирни ҳамма билади,
жавоб оддий, сув — H²O, моддий.
Буғланиб осмонга чиққан қачондир.
Шу — ёмғир!
Сиз сувда сувни кўрганмисиз ҳеч?
Ўзин яширишга жуда уста у.
Қани, кафтингизга олиб кўринг-чи?
Энди айтинг қандай тусда у?
– Шакли?
– Думалоқ.
– Ранги?
– Оқ.
– Йўқ!
Тўртбурчак идишга солиб кўринг-чи?!
– …
Ошкоримдан пинҳоним қадар
олис сафар, эҳтимол мангу.
Ғайб оламин Оллоҳим асрар,
шаҳодатда мен аёнман-ку:
Чап қобурға!
Мен буткул аёнман,
суратим, сийратим
Мусаввирига.
– Қай ондан қай вақтгача?
– Алмисоқдан Қиёматгача!
Чироқларнинг куйи авжида,
Ой — тўларми осмоннинг кўнгли?
Ўзин тергаб, охир не учун
Яралганин унутиб қўйди
Сарсон ёмғир, овора ёмғир.
Шундан туннинг елкаси оғрир,
Шундан кундуз нафаси оғир.
Ёмғирларнинг қароқларимдан
Унмоғи бор, ишқли, сиришкли.
Неча ойки, мудроқ кўзларим
Бугун ёмғирларга юкли…
СЕНГА
(Биринчи шеър)
Тун ярмидан кетди синиб,
юлдуз – осмон сепкиллари.
Тўлин ойнинг хўрсиниғи
бошлаб келган эпкинларнинг
ҳасратини тинглар япроқ.
Куй чалади қароқларим
ўксиб-ўксиб,
ўксиб-ўксиб.
Бунда сенсиз кунлар ғариб,
тунлар ҳазин тушлар тўкди.
Қийноқдаман, жим ухлама,
уйғон, тўлғон,
бедормисан?
Ахир, мен-ку
миллион йилки,
чап кўксингнинг
дарвозасин тақиллатган!
Оғрияпти киприкларим,
айб эмасми билмай қолсанг?
Тан ол, ахир борган сари
оғриб борар-ку қобирғанг.
Бунда сенсиз кунлар ғариб,
қайлардасан, кўнгил ярмим?
… Ичиб қўяр тонг симириб
кўк юзидан сепкилларни.
НУҚТАСИЗ
(қизимга)
якунсиз якунлар:
очиқ қолган китоб,
ярим қотган куй,
бошланиб
тугамай қолган йўлаклар.
ибтидо ва интиҳо орасида нозик бир чизги бор – давом,
сенинг юрак уришингдек бардавом,
ишққа лиммо-лим,
симириб ичгим келар умрбод.
тонг давом этаркан, авжида офтоб,
поёни сабоҳга қўл узатган тун.
кўкламнинг ортидан эргашади ёз,
куз,
сўнгда қиш — баҳорга оғироёқ-ку.
бу орада
ёмғирларга юкли осмоннинг
давоми эмасми ердаги майса?..
(наҳотки юрагим остида ўсиб
кўкларга туташсанг!..)
шамол рангли эдим, тансиз, беқарор,
сен чизган рангларда жонлансам, қани.
тонг бўлсам, офтобим,
баҳор эсам, ёз,
демакки мен ҳали тугалланмадим
***
ҳаддан зиёд шаффоф ойнага
аёл берар масиҳ анфосин.
бўғзидаги минг йил қайнаган
жолаларга кўзгуми коса?..
кўзин сузар заррин юлдузлар:
сулув осмон пардози — кечки.
хиёнатга учраган куздай
бағри лов-лов ёнаётган ким?
тоқати тоқ, сабри ҳориган
аёл чунон борар ўксиниб…
таралмаган сочлар дорига
бармоқлари осар ўзини.
стол усти андак бетартиб,
лек суратнинг айни камоли:
пиёлага аччиқ чой қуйиб,
қорин қўйган чойнак хаёли
ҳипча белли бордоққа кетар,
(пахта гулли пиёла нетар?)
уйқу тутар кўзларни, лекин
сўнгсиз ўйлар беради босим.
йиғиб олар жувон ўзлигин
чақалоқнинг йиғи овози…
айбдор
мен Ҳаввоман,
бўғзимдадир
тақиқ мева таъми ҳануз,
ютолмадим —
томоғимда ташияпман ватаннинг бир парчасини:
бирам тансиқ, бирам аччиқ…
мен айбдор,
ҳам исёнкор
ҳув жаннатдан қувилишга мен сабабчи?
аммо бизлар Ато билан еган эдик ўша тақиқ мевасини…
(нега жимсиз, Одам Ато?)
мен Елена,
гўзаллигим сабаб бўлиб
Трояда ёнди уруш,
қонмас уруш
одамзоднинг қонин ичиб.
кошки гўзал бўлмасайдим,
бунча инсон ўлмасайди.
истармидим бадбахт чирой эвазига
шунча жоннинг ёнишини?
қай бир аёл тинглар эди бутун умр
гўзал бўлиб, бебахт умр хонишини?
Бу Ҳомернинг баҳонаси
менга айтинг,
ҳамон аёл гўзаллиги
урушларнинг онасими?
Пандораман,
қўлларимда турар қадим сирли қути.
О маъбудлар, сиз ичига жойладингиз бор хасталик,
бор андуҳни.
нега менинг қўлларимга тутқаздингиз?
(балки атай чоҳ қаздингиз)
у замонлар бу дунёда бўлмаганди касаллиг-у
ғам-ташвишлар,
мен қутини очгандан сўнг
чаппасига кетди ишлар.
лек умидни олиб қолдим,
чап кўксимда асраяпман,
хаёлимда Ҳавво еган тақиқ мева парчасига боғлаяпман.
мен аёлман,
истакларим қувғинга,
гўзаллигим қирғинга
сабаб бўлсин истамасдим.
қай томонман, билолмадим.
аммо аниқ башар учун душман эмас,
(пушмондирман)
дўст эрурман инсонларга,
ишонмангиз аёл айбдор деган
қадим бўҳтонларга…
(жуда қизиқ, ким тирнабди дарахтларнинг танасини?)
кўргим келар негадир шу қуёшнинг ҳам соясини.
Энди менга келтирсангиз
кўзёшларим доясини…
… ахир бизлар Ато билан еган эдик ўша тақиқ мевасини…
(нега жимсиз, Одам Ато?)
Soʻnggi yillarda men kutubxonaga mualliflardan emas, oʻzim didiga ishongan ijodkorlar tavsiya qilgan she’rlarni taqdim etishni ma’qul bilaman. Bugun shoira Feruza Xayrullayeva tavsiyasi bilan Mohidil Abdullayevaning she’rlarini sizni tanishtirishdan mamnunman.
Mohidil Abdullayeva
SHE’RLAR
Mohidil Abdullayeva 1998 yil Andijon viloyati Buloqboshi tumanida tugʻilgan. Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universitetini tamomlagan. Yozuvchilar Uyushmasi tomonidan “Birinchi kitobim” loyihasida “Raqqos yaproqlar” nomli bolalar uchun yozilgan she’rlar toʻplami nashr qilingan.
***
Ne qilay? Sochlarim bogʻlangan bugun –
Betan shamollarning keladi rahmi.
Ildiziga tobe daraxtlar uchun
Toʻyib yigʻlaymi?
O, nechun jismimiz darvozasi berk?
Fasllar bogʻlarga soladi kishan.
Osmonga zanjirband yulduzlarni deb
Yigʻlasammikan?
Bir xayol haddini bilmagan hali,
Bir orzu ruhimda sababi farah.
Jimgina yigʻlayman jur’atga bandi
Soʻzlarga qarab.
Yaxshiyam, qafasga solinmas uyqu,
Shukurki, tushimga sigʻadi dengiz:
Ammo lab tarozi, ogʻirdek kulgi
Erksiz va sensiz.
***
Toʻkilsang
tim-tim,
chirooyli toʻkilsang.
Boʻm-boʻsh boʻlguniga qadar
chap koʻksingda chiqilloq soat.
Yarimta toʻkilging kelmaydi.
Yigʻlaging kelmaydi endi jimgina,
hayqirmoq istaysan,
ich-ichingdan uzilib tushadi
ming bitta yaproq.
Ildizing qayerda?
Titrab qoʻyarmikin borman deb?
Hadeb
yozaversang alam haqida,
qogʻozning yuzlari ketsa bujmayib —
keyin kim eshitar qiynoqlaringni?!
(Qalaming siyohmas, yosh toʻksa faqat.)
Tiz choʻksang hayotga
taslimman
va jimman mangu deb.
Dunyoga yarashmay turasan,
ayt, jannatni sogʻinasanmi?
Tuni bilan chiqillab,
hiqillab chiqadi chap koʻksingda soat,
tongda doimgidek terib olasan
koʻzingdan toʻkilgan siniqlarini
birma-bir sanab.
Toʻkilsang…
***
Musavvirim, Musavvirim,
Oʻzing chizgan bu tasvirni
faqat Oʻzing anglagaysan.
Men oʻzimni anglolmasman,
oʻz koʻnglimni tinglolmasdan,
yelkalarim silkib-silkib,
berkindim-u koʻzyosh qildim.
Senga oshkor, Musavvirim,
garchi unsiz yigʻilarim,
ammo Oʻzing tinglagaysan.
Koʻksimdagi mayda-mayda
titroqlarga qilmay sajda!
Oʻkinsam-u, toʻkilmasam
va soʻz boʻlib soʻkilmasam,
muzlab qolsam kipriklarda,
koʻzyosh boʻlib yiqilmasam…
Qulamasam koʻzlaridan,
shukur qilsam lek bariga…
Faqat Sendan bir oʻtinchim —
duosida yashat meni!
Va bilginki, isyonimdan
iymon isi kelib turar.
Yusuf vasfin soʻylar betin
tushlarimda Zulayholar.
Chidolmasam, chidolmasam,
netay, tinglab qoʻllarimmas,
yurak-bagʻrim boʻlarkan qon.
Afv(u) etgil, isyon qilsa
omonat jon, omonat jon.
Qachon yoʻllab itoatga
va chin, mangu hidoyat-la
Zulayhoni siylagaysan?
Nechun mubham bu tasvirim,
Musavvirim, Musavvirim?
Faqat Oʻzing anglagaysan.
***
Qachon koʻmilgandi daraxtlar yerga,
Qachon qazo qilgan maysalar — ma’sum?
Tik turgan niholni boʻlmaydi tergab,
Gar egilib oʻssa sajdada, qolsin.
Nogoh eshik qoqsa elchi Azroil,
Kelarkan omonat topshirmoq oni.
Tuproqqa koʻmilsa jismim, qabrdan
Oʻsib chiqamanmi men ham, Xudoyim?
YANGILASH
Osmon da’vo qilgan tuproqday nohaq
Lek oʻtda toblangan qilichday keskir
Isyonim koʻksimda bormoqda eskib,
Sen menga itoat boʻlib qayt!
Koʻzimdan malaklar uchdilar yiroq,
Sujudim vujuddan oʻtmadi nari.
Vaqt umrimni tinmay yegani sari
Ahdni unutyapman, eslat, Almisoq!
***
Diqqinafas oqshom, horigan quyosh,
dimogʻimni quchgan rashk isi – oʻtkir.
Hafif bulutlarning koʻzlarida yosh;
shabnamlar bor dardin yaproqqa toʻkdi.
Men kimga toʻkilay?..
Azim chinorning
shoxlariga ilib roʻmollarimni,
(yirtib tashlab koʻhna orzu chiroyin)
yana hislarimni koʻmolmadimmi?
Shamolga topshirib roʻmol qismatin,
jim turmoq naqadar ogʻir iztirob!
Garchi umidimga shubha ilmadim,
nega kulgim betob?!
Osmonning bilgani birgina tuproq,
shu zamin, chiroqlar boshlar hirgoyi,
oy quyoshni oʻylar betin, beizn,
kunduz-la sarsari tunning xayoli.
O, bilsang toʻxtovsiz ezar ruhimni
dunyoda sen, mendan boshqa kimdir bor…
Havvoga havasim ortar tobora,
Ato qoburgʻasin sanash ne darkor?..
Haqqa yolvoraman qanchalar nohaq,
toʻrt devor, qiymalar savollar — haqli.
Agarda rost boʻlsang, yoʻllarimga chiq…
Agarda rost boʻlsam, koʻzingda qalqiy!
JUR’AT
Bir qalqib yiqildi yerga nigohim
Yana maktub yuzin qopladi ajin.
Bunda boʻgʻzim qadar oʻsdi gunohim,
Jon kabi asradim.
Sukunat ishqimiz naqoratiday,
Borasan, oʻylaring butkul noayon.
O, sening gʻururing haroratida
Toblanib boradi mendagi hayo.
Bahor koʻrsatolmas toʻkilmoq faslin,
Sorigʻ ogʻriqlari hamon botinda.
Axir, tuproq bilan bogʻlangan asling –
Sinmaysan.
Qanchalar vazmin, xotirjam
Boqasan.
Koʻzlarim ildizi aro
Qoʻzgʻalur ashklarim erkinlik tomon.
…Toʻkilmoq bir mezon qismati emas,
Va kuzdek toʻkilmoq emasdir oson.
UMID
Bilmadim, nomingga yozgan xatlarim
qiymatin bilarmi ishq tarozusi?
Dunyo qaytar derlar, sevgi qaytarmi?..
Ming yilki gullamoq xazon orzusi.
Sochlarimda mezon taqqan toʻgʻnogʻich,
bir suluv titranar kipriklar namchil.
Faqat terib olgin,
sen deb koʻzimdan
toʻkilgan duolar uvol boʻlmasin!
Bilganim, chap yelkam ogʻirdan ogʻir,
shu holda Oʻziga boʻlolmam mahbub.
Umidim, boshimni qoʻymoqqa arzir
Oʻng yelkangda malak boshlagan maktub.
***
Toʻgʻrisi,
Yomgʻir boʻlib
osmonga yogʻgim keladi…
(Ibodatda,
itoat-la)
Soʻzlarimdan gunoh sizmasin deya
Kelar sukunatga choʻmib yashagim.
Ammo tan olaman,
Tomirimda oqar
Taqiq meva yeyishga tashnalik.
«Sim-sim, ochil»,
Ochilarmi koʻnglim darvozalari?
Ming yilki,
Oʻzimni oʻzimga etolmadim fosh,
Shu holda baxtli bormi mendan baxtsizroq?
Anglasam holimni qilarman bayon degandim,
Ey kashshof…
Xotirimga botib bordi yoʻqotilgan har ne,
Ogʻritdi kiprigim hikmat tilsimlar.
Ayting, mendan ketmay turib ham
Shuncha goʻzalmidingiz yillar?
Yoʻllar, tovonimni qonatgan yoʻllar,
Loyqa tushlarimni dengizlar yuvdi.
Bahor kelganida gullamagan oʻrikning
Gulini ayoz ham qilmasmi quvgʻin?
Sim-sim, ochilmaydi koʻnglim darvozalari…
Oqshomlar nur tutmoq boʻladi atay,
Loyqa tushlarimni qoʻmsaydi tunlar
Va qonamoq istar tovonim,
Netay?..
YOGʻOLMAGAN YOMGʻIR QOʻSHIGʻI
(Bu qoʻshiq osmonga oʻzini qamab
besabab
quyoshning nuriga qoʻshilib,
tuproqqa talpingan yomgʻir qoʻshigʻi!)
Oshkorimdan pinhonim qadar
uzoq safar.
Oshkorimdan pinhonimgacha
ancha!
Aslida yomgʻirni hamma biladi,
javob oddiy, suv — H²O, moddiy.
Bugʻlanib osmonga chiqqan qachondir.
Shu — yomgʻir!
Siz suvda suvni koʻrganmisiz hech?
Oʻzin yashirishga juda usta u.
Qani, kaftingizga olib koʻring-chi?
Endi ayting qanday tusda u?
– Shakli?
– Dumaloq.
– Rangi?
– Oq.
– Yoʻq!
Toʻrtburchak idishga solib koʻring-chi?!
– …
Oshkorimdan pinhonim qadar
olis safar, ehtimol mangu.
Gʻayb olamin Ollohim asrar,
shahodatda men ayonman-ku:
Chap qoburgʻa!
Men butkul ayonman,
suratim, siyratim
Musavviriga.
– Qay ondan qay vaqtgacha?
– Almisoqdan Qiyomatgacha!
Chiroqlarning kuyi avjida,
Oy — toʻlarmi osmonning koʻngli?
Oʻzin tergab, oxir ne uchun
Yaralganin unutib qoʻydi
Sarson yomgʻir, ovora yomgʻir.
Shundan tunning yelkasi ogʻrir,
Shundan kunduz nafasi ogʻir.
Yomgʻirlarning qaroqlarimdan
Unmogʻi bor, ishqli, sirishkli.
Necha oyki, mudroq koʻzlarim
Bugun yomgʻirlarga yukli…
SENGA
(Birinchi she’r)
Tun yarmidan ketdi sinib,
yulduz – osmon sepkillari.
Toʻlin oyning xoʻrsinigʻi
boshlab kelgan epkinlarning
hasratini tinglar yaproq.
Kuy chaladi qaroqlarim
oʻksib-oʻksib,
oʻksib-oʻksib.
Bunda sensiz kunlar gʻarib,
tunlar hazin tushlar toʻkdi.
Qiynoqdaman, jim uxlama,
uygʻon, toʻlgʻon,
bedormisan?
Axir, men-ku
million yilki,
chap koʻksingning
darvozasin taqillatgan!
Ogʻriyapti kipriklarim,
ayb emasmi bilmay qolsang?
Tan ol, axir borgan sari
ogʻrib borar-ku qobirgʻang.
Bunda sensiz kunlar gʻarib,
qaylardasan, koʻngil yarmim?
… Ichib qoʻyar tong simirib
koʻk yuzidan sepkillarni.
NUQTASIZ
(qizimga)
yakunsiz yakunlar:
ochiq qolgan kitob,
yarim qotgan kuy,
boshlanib
tugamay qolgan yoʻlaklar.
ibtido va intiho orasida nozik bir chizgi bor – davom,
sening yurak urishingdek bardavom,
ishqqa limmo-lim,
simirib ichgim kelar umrbod.
tong davom etarkan, avjida oftob,
poyoni sabohga qoʻl uzatgan tun.
koʻklamning ortidan ergashadi yoz,
kuz,
soʻngda qish — bahorga ogʻiroyoq-ku.
bu orada
yomgʻirlarga yukli osmonning
davomi emasmi yerdagi maysa?..
(nahotki yuragim ostida oʻsib
koʻklarga tutashsang!..)
shamol rangli edim, tansiz, beqaror,
sen chizgan ranglarda jonlansam, qani.
tong boʻlsam, oftobim,
bahor esam, yoz,
demakki men hali tugallanmadim
***
haddan ziyod shaffof oynaga
ayol berar masih anfosin.
boʻgʻzidagi ming yil qaynagan
jolalarga koʻzgumi kosa?..
koʻzin suzar zarrin yulduzlar:
suluv osmon pardozi — kechki.
xiyonatga uchragan kuzday
bagʻri lov-lov yonayotgan kim?
toqati toq, sabri horigan
ayol chunon borar oʻksinib…
taralmagan sochlar doriga
barmoqlari osar oʻzini.
stol usti andak betartib,
lek suratning ayni kamoli:
piyolaga achchiq choy quyib,
qorin qoʻygan choynak xayoli
hipcha belli bordoqqa ketar,
(paxta gulli piyola netar?)
uyqu tutar koʻzlarni, lekin
soʻngsiz oʻylar beradi bosim.
yigʻib olar juvon oʻzligin
chaqaloqning yigʻi ovozi…
aybdor
men Havvoman,
boʻgʻzimdadir
taqiq meva ta’mi hanuz,
yutolmadim —
tomogʻimda tashiyapman vatanning bir parchasini:
biram tansiq, biram achchiq…
men aybdor,
ham isyonkor
huv jannatdan quvilishga men sababchi?
ammo bizlar Ato bilan yegan edik oʻsha taqiq mevasini…
(nega jimsiz, Odam Ato?)
men Yelena,
goʻzalligim sabab boʻlib
Troyada yondi urush,
qonmas urush
odamzodning qonin ichib.
koshki goʻzal boʻlmasaydim,
buncha inson oʻlmasaydi.
istarmidim badbaxt chiroy evaziga
shuncha jonning yonishini?
qay bir ayol tinglar edi butun umr
goʻzal boʻlib, bebaxt umr xonishini?
Bu Homerning bahonasi
menga ayting,
hamon ayol goʻzalligi
urushlarning onasimi?
Pandoraman,
qoʻllarimda turar qadim sirli quti.
O ma’budlar, siz ichiga joyladingiz bor xastalik,
bor anduhni.
nega mening qoʻllarimga tutqazdingiz?
(balki atay choh qazdingiz)
u zamonlar bu dunyoda boʻlmagandi kasallig-u
gʻam-tashvishlar,
men qutini ochgandan soʻng
chappasiga ketdi ishlar.
lek umidni olib qoldim,
chap koʻksimda asrayapman,
xayolimda Havvo yegan taqiq meva parchasiga bogʻlayapman.
men ayolman,
istaklarim quvgʻinga,
goʻzalligim qirgʻinga
sabab boʻlsin istamasdim.
qay tomonman, bilolmadim.
ammo aniq bashar uchun dushman emas,
(pushmondirman)
doʻst erurman insonlarga,
ishonmangiz ayol aybdor degan
qadim boʻhtonlarga…
(juda qiziq, kim tirnabdi daraxtlarning tanasini?)
koʻrgim kelar negadir shu quyoshning ham soyasini.
Endi menga keltirsangiz
koʻzyoshlarim doyasini…
… axir bizlar Ato bilan yegan edik oʻsha taqiq mevasini…
(nega jimsiz, Odam Ato?)
