Zuhra Qurbon Shahrisabziya. Yangi she’rlar

034Яқиндан бошлаб Зуҳра Қурбон Шаҳрисабзия тахаллусини олган Зуҳра Очилованинг шеърлари «Хуршид Даврон кутубхонаси» саҳифаларида олдин ҳам бир неча бор тақдим этилган. Бугунги саҳифамизда шоиранинг янги шеърлари билан танишасиз.

ЗУҲРА ҚУРБОН ШАҲРИСАБЗИЯ
ТЕРМАЛАР


ЖАЙДАРИ ШАВҚ БИТИКЛАРИДАН

Термача
06
Сухангўйлик болини
Чиначоқда яладим,
Меҳрнинг гулханида
Юрагимни қаладим.

Терма айтай термалаб
Сўзларни сарасидан.
Ола пишак ўтмасин
Ошнолар орасидан

Кади кўза ивитган 
Қаймоқли, қатиқ терма –
Жайдари қочирмага
Олифта лабинг бурма

Шоҳлар хазинасидан
Зиёда чанқовузим,
Оламга ярашади
Сеҳрли терма сўзим.

Ангишвона

Читтигулли матони
Бичимин қилмай янглиш.
Игна бермасин шикаст,
Бармоққа кийдим ангиш.

Ангишвона ангишим,
Битказай сенла корим.
Ёр қулоғимни тишлаб,
Чертиб қуйган дил торим.

Қавийман ёрим учун
Бир кўрпачаси қуроқи,
Белқасига гул солиб
Дўппи тикай ироқи

Ангишвона ангишим,
Равон айла тикишим
Суюклигим келтирар
Чорбоғидан кишмишин.

Келбатига ярашиқ
Банорас чопон тикай,
Қатларига қоришиқ
Севгимнинг рангин тўкай.

Бахши

Созга солиб дўмбирамни
Ўтириб жой тевасида,
Дуо беринг, сўз ўйнайин.
Шаҳрисабз  шевасида
Дўмбирамга кўзмунчоғин
Боғлаб қуйди кешлик пари.
Юрагимда муҳаббати –
Четлаб кетолмайман нари.
Дўмбирамнинг чертимига
Қорли чўққи қимирлайди
Овозимни тетик қилган
Чашма суви  биқирлайди
Жўр бўлди-я шабадаси,
Қанот қоқди осмонлари,
Ғаройибот экан ажаб
Кеш юртининг томонлари.
Томоғимни ширалади
Боғларининг меваси-я,
Маст бахши қилди мани
Шаҳрисабзим  шеваси-я

Куйдан толмагин дўмбирам,
Қўлдан тушмагин дўмбирам…

 

Ўсма

Ўсма ўтини экмоқ
Мерос қилган энаси,
Ўсма сувин ичган қош
Алқагаймиш эгасин.
Қўлида ўсма сиқиб
Пиёлага тиндирди,
Қошгина ўсмасин
Ҳилол каби индирди.
Ойнакда кўрингани
Қоши қоп-қора қизми
Ёр оҳиста мўралаб
Танлаб кетибди сизни
Ўсма , ўсма ўсгина
Илдизинг қуримасин,
Қиз-жувонларнинг қоши
Ҳеч ўсмасиз турмасин.

Бедана

Қултиғдан ким учирди
Беданаси пит-пилиқ
Баҳс бойлаб шоввозлар
Чиқардими шўх қилиқ
Шолизорда чучитган
Бедананинг изими
Шитирлаб узилди-я
Қизил маржон тизими
Ҳовучида тутди дон
Ёноғлари седана
Кимни кўнгил пит-пилиқ
Сайраб берар бедана

Дўппи

Шаҳрисабз дўпписининг
Нақши ироқи йўрма.
Тикар афсунгар игна,
Бекорчи гапни қўрмай.

Чеварлар эрмагида
Қўшиқларнинг ҳалвоси.
Жилваланар дўппида,
Ипакларнинг ҳаёси

Жононларнинг бошида,
Етти иқлим ҳаваси.
Дўпписига иниб олган,
Шўх кулгусин ҳавоси.

Шаҳрисабз дўпписида
Йўрма нақши ироқи.
Бармоқлардан эшилар
Ипакларни титроғи.

Сурма

Сурмадонни сурмасин
Кимёси мой иликдан
Равшан айлаб қароғинг
Ёниқ қилар пилликдай
Сурмадонни сурмаси
Малҳам бўлар гиёҳдай
Хира тортмасин нигоҳ
Деб асрайди гуноҳдан
Сурмадонни сурмасин
Эритгай дил музини
Чиройин кўрсатади
Ҳисларингни кўзини

Каштачи сулув

Тор кўчадан ўтган сулув куйлагин,
Кашталимиш ёқа, енги, этаги.
Матосин бичимида босмаланган,
Новдаларнинг қадимрозли тилаги.

Ул сулувнинг неча минг каштасида,
Йўрғалаган кунларнинг ҳовурлари.
Кашталарин оламин суйланади,
Тор кўчанинг югурик ҳовучлари…

Қантар маҳал

Тушмиш пойи фалакдан,
Бошланмиш қантар оғар.
Музлаган мудроқларга,
Офтобни ҳиди ёғар.

Аёзни зулмат ашки,
Бутанада доғланар.
Совсан майни симириб,
Тупроқ дили чоғланар.

Сайл йўли сезилар,
Бойчечак димоғида.
Ошиқдан хабар келар,
Булбулни томоғида.

Абрларни ниқар ел,
Сувин септирар қистаб,
Узоқлардан кўрингани –
Келар қантар дил истаб.

Хиногули

Суппада расми тушган,
Хиногулнинг сояси.
Нимадандир ийманиб,
Энгашади пояси.
Хиногулнинг билагин,
Ел тутарми атайин.
Унинг хосиятида,
Дармон борлиги тайин.
Хипча барглари яшил,
Гуллаши нафис совсан.
Ҳовлига кўрк бағишлаб,
Дилни этади ровшан.
Жононларнинг безаги,
Ҳайитларда хиногул.
Кафтларида қирмизи,
Товланади хиногул.
Хиногул-ай хиногул,
Ҳамиша бўлгин суюк.
Хиногул-ай хиногул,
Завол қилмасин куюк.

Сандал*.

Тупроқ айвон ўртаси
Сандал турар жонланиб
Бахмалдан ёпинчиғи
Қовилган пахта солиб
Ёнғоқ, тол ёғочидан
Сандалнинг қобирғаси
Аёздан асраб чиқар
Юракдай ёлқинчаси
Зардоли-ю олболидан
Чўғли бўлган сандалим
Далвнинг ҳузурисан
Ҳамалгача сандалим

*сандал – танча

Дастгоҳ

Буяб ипин, тузайди
Дастгоҳни торларини
Кўрсатади Кампиршоҳ
Дунёни корларини

Ўлмас — Кампир эринмас
Эшганча ипларини
Тўқийди дастгоҳида
Қисматнинг хилларини…

Алашақ*

Шақшақлади алашақ,
Хабари яхши бўлсин.
Эшикни тақиллатган,
Хизр юракли бўлсин.

Шақшақлади алашақ,
Хушқадам бўлсин ният.
Тангри бандаларига,
Етмасин ҳеч азият.

Шақшақлади алашақ,
Бўлсин нафаси болли.
Ҳа киша, киша, шақшақ,
Ҳаёт бўлсина жонли

* алашақ – зағизғон.

Алла

Шамим ойни шуъласи,
Парвонаман боламга.
Нафи тегсин улғайиб,
Ўн саккиз минг оламга.

Алла алла аллаё,
Оромлангин новвотим.
Сўйлайди афсоналар
Уйқунгга дилдовотим.

Ўргилайин худодан,
Умримни овунчоғи.
Ҳаётим сўниб қолмас,
Сен ошёним чироғи.

Алла алла аллаё,
Бўлгин иззатли тойим.
Азизлангин элингга,
Бўлгин ҳикматга бойим.

Умидимни эртаси,
Чинор бўлсин илдизинг.
Ўзинг орим-шавкатим,
Иқболга етсин изинг.

Алла алла аллаё,
Вақтни йўли йўриқчи.
Ухла тинчинг бузилмас,
Фаришталар қўриқчи.

Гиламчи

Қўлининг афсуни бор,
Жўн саваган энамни.
Ипин буяр камалак,
Тўқир учар гиламни.

Гиламчи энам кўзи,
Ажинани қилган қул.
Тирноғи жўнип тараб,
Пайдоланар нақшин йўл.

Тўқиб ҳоримайди ҳеч,
Ҳатто билмайди гина.
Энамни гиламлари,
Ошённи этгай шинам.

Овулини пойидан,
Кибрлик ўтолмайди.
Малак энамга тобе,
Гиламсиз учолмайди.

Наврўз ёмғири

Тоғ томондан ваҳимаси
Абрларнинг подаси-ё
Кечалаб-ай ёғинлайди
Сеторалар шодаси-ё

Тарновлардан оқмалайди
Кўк обига тўлар пақир*
Мўлчиликка етказармиш
Бандаси-ай бўлмас фақир

Кўк теракнинг тиззасича
Ўсиб олар зайнов* ўтлар
Тиниққина ёғмасидан
Сулувланади-ей кунлар

Ёғалоқ ёғар, ёғсин-ай,
Келар ёғмаланиб руҳ
Гўдакни исидай тоза
Ёғмаланиб кирмиш наврўз

* пақир — челак
* зайнов – яшил ранг

Баҳор ва ёз термаси

Ҳут сойини бўғзидан-ай,
Тошади суви бўтана.
Қитмир аёзни ҳайдаб-ай,
Даррада қилар тантана.

Ҳамал корин тўғирлаб-ай,
Худойима бергай ривож.
Қирларнинг тош сийнасини,
Ёриб чиқар андиз, равож*.

Савр офтобидан еса,
Мармар тутлар етилади.
Гиёҳларни терайин деб,
Йўл чигали эшилади.

Жавзони жаласида-ё,
Жаврайди жони иссиқ.
Пишсин ерни уруғлари,
Бўлмасин бағри қисиқ.

Саратон ели хуш келса,
Мурт бўлмас боғ ғурраси.
Говмишларни бўш қолмас,
Сут-қаймоқли турваси.

Асадда ҳосилини-ё,
Пойлаб ётар юмронқозиқ.
Тиши борнинг ризқини-ё,
Тақсимлайди олтин қозиқ.

* Андиз, равож – тоғ-қирда ўсадиган ўсимликлар

Тўтилган ой

Азалда халқ ой тутилса ирим қилиб ноғора чалган. Гуё шундай қилинса осмонда яна ой рухсорини кўрсатар экан. Албатта бу табиатга бўлган эҳтиром тушунча.

Кўкда дўмалаб қолган,
Нонимикан янгамни.
Уфқнинг кистасидан,
Тушган тилла тангами?..

У ой эди, ёритарди,
Қоронғу кенглигини.
Ноғора чалмиш ирим,
Билишмас кимлигини.

Қиморбоз қароқчилар,
Тун уйқусин пойламиш.
Қора алвасти ойни,
Халтасига жойламиш.

Ноғора данғир-дунғир,
Кўринмай қолди кўкда.
Тутилди ой, қўтқаринг,
Унингсиз ёруғ йўқда?!..

Иримнинг ноғораси,
Қўрқитиб қўй ўғрини.
Қайтариб берсин бизга,
Тунни ойли қурини.

Ноғора қорнидаги,
Овоздан ташлаб қочсин.
Ой дўмаланиб яна,
Сокин мавжларни сочсин.

Рўмолча тиккан қиз

Рўмолчанинг гирдига,
Солибди каштагуллар.
Шу ишни ҳеч қилмаса,
Бармоғи хаста бўлар.

Мунчоқли румолчага,
Яширинган ажиблик.
Шойи қўроқлигини,
Этолмайсиз ғажимлик.

Юрагини ҳуснини,
Рўмолчага кўчиргай.
Кейин атир томдириб,
Сабо сасида учиргай.

Олислаб парвозланар,
Рўмолча япроқгулли.
Насиб айласа кимга,
Ошиқлик бўлар йўли.

Тумор

“Куф-суф” деган битигмиш-эй,
Бандасини асрар эмиш.
Тумори борни юраги,
Алвастига бўлмас емиш.

Қудратини кўрсатиб-ай,
Очиқ қилар ўнг-сўлини.
Тумор тақиб юрса кимки.
Тусолмайди дев йўлини.

Дуоларнинг эзгуси у,
Нари этар пораликни.
Чучийди тумор дамидан,
Изни етмас қораликни.

Аза айтими

Одами бўлмаган қўмсаш қартайган
Пупанак ғубори қоплаган ҳаво
Қулфи зангланиб эшик сарғайган

Ажални зоти қўрсина, вой додай

Хўжасиз ҳовлини сўлибди файзи
Жудолик захидан афтода девор
Ишкомда чирибди узумлар мағзи

Ажални зоти қўрсина, вой додай

Сағир қолибди-ку бечора ошён
Экинсиз кесаклаб қотибди тупроқ
Майишиб ётибди сури бешодон

Ажални зоти қурсина, вой додай

Фасллар ҳуснидан мосуво жойдай –
Синиққан парча бу жонсиз ҳаёт –
Азалининг кўнгли қуриган дондай

Ажални зоти қурсина, вой додай

Гўзал

Недин экан кўзи ола-була,
Оқи оқ кўрар, қораси қора.
Недин экан киприк имоси
Анда яширин қандайин ёра?..

Недин экан кокили анбар,
Тўлғонади қирқ сиртмоқ дора.
Қандай аҳдки, жон қийноғига,
Ошиқлари бўлмиш-ай зора.

Недин экан санубар қомат,
Мўрча белли, йўрғалаши ғоз.
Агарда тузилса изоҳ луғати,
Бисёр экан хилма-хилли ноз.

Недин экан гўзал сифати?…

Чимилдиқ

Тикилган муҳаббатдан,
Жилоси зарли ипак.
Фаришталар ҳавасманд,
Умрга сирли тилак.
Дунёнинг мўъжизаси,
Чимилдиқ — гўзал фалак.
Софликка эмиш паноҳ,
У қилинмасмиш эрмак.
Чилласида энгашиб,
Юлдуз энар бағрига.
Чимлдиқни асрамаган,
Дучор бўлар қаҳрига.
Мерос удум чимилдиқ,
Куёв-келин гўшаси.
Тушларининг ўнгида,
Бешикларни ушласин.
Чимилдиқ-ай чимилдиқ,
Сен яратиқ назари.
Остонанга етмасин,
Ёмонликни ҳазари.

Заргар

Аёл бунёд бўлган кунидан
Кавланганди заминннинг кони
Махлиқога ошиқ туфайли
Топилганди заргарнинг нони
Аёл бунёд бўлган кунидан
Тақинчоқлар ясайди турфа
Тиним билмас заргарнинг қўли
Ноёбларин этгали туҳфа
Аёл бунёд бўлган кунидан
Ишққа чорлар қандайдир зафар
Уринармиш ёқгали аммо
Дил йўлини тополмас заргар

Жамалак

Қай юлдуздан туғилган
Қалби асрор ул малак
Момоси уриб тақмиш
Кўз қувнатар жамалак
Белгинасида уйнаб
Жамалак жимирлайди
Васлига умидворнинг
Ҳолидан қиқирлайди
Кокилларин занжири
Юрак балдоғин боғлар
Афсунлаб жамалаги
Боплаб жонингни доғлар
Жамалакни тўқиган
Устасига борсамми?..
Анордайин ҳасратни
Уриб пойига ёрсамми?..
Жамалак сочли ҳилол
Зинҳор мани алдама!..
Жамалак учи билан
Киш-кишлаба ҳайдама!..

Чавандоз

От кишнайди қамчи зарбидан
Вужудида қизийди шиддат
Ёлларидан туғилар шамол
Чавандозни қўллар муҳаббат
Гурсилайди замин юраги
Етиб борар мўлжал жойига
Туёғидан сачрайди шафақ
Осмон паслаб қолар пойига

Дастурхон

Шоҳона ёки камтар,
Қалбин очса дастурхон.
Бандасин насибасин,
Ҳиммат этгайдир шу он.

Катта-кичикка бирдай,
Дастурхон қилар хонлик.
Кўрсатиб мулозамат,
Одамни қилар жонлик

064Yaqindan boshlab Zuhra Qurbon Shahrisabziya taxallusini olgan Zuhra Ochilovaning she’rlari «Xurshid Davron kutubxonasi» sahifalarida oldin ham bir necha bor taqdim etilgan. Bugungi sahifamizda shoiraning yangi she’rlari bilan tanishasiz.

ZUHRA QURBON SHAHRISABZIYA
TERMALAR


Zuhra Qurbon Shahrisabziya (Zuhra Ochilova) 1975-yil 30- noyabrda Qashqadaryo viloyati Shahrisabz shahrida tug’ilgan. Hamza nomidagi Shahrisabz Pedagogika bilim yurtining maktabgacha ta’lim mutaxassisligi bo’yicha tahsil olgan, keyin Qarshi Davlat Universitetining o’zbek filologiyasi fakul’tetida sirtdan o’qigan. Ko’p yillardan buyon maorif sohasida faoliyat yuritib kelmoqda.
Shoiraning viloyat, respublika matbuotida nazmiy, nasriy, publitsistik ishlari nashr qilgan. Ilmiy-uslubiy va ilmiy- adabiy maqolalari respublika va xorij ilmiy-amaliy anjuman nashrlarida e’lon qilingan. “Mangulik da’vati”, “Qashqadaryo bayozi”, “Teran ildizlar”, “ Hayot chashmalari”, “Kengliklar shovuri” , “Kesh hilqatlari” kabi shuningdek “Turon uchqunlari” (Qirg’iziston), “Do’stlik gulzorida ungan chechaklar” (Tojikiston) va boshqa respublika va xorij jamoaviy to’plamlarida ijodidan namunalar o’rin olgan.
Shoira “Moviy ifor”, “Gulshamol”, “Taftli oshiyon”, “Sezimlar hissi” nomli she’riy to’plamlar muallifi. “Noyabrь nafasi” , “Zumrad ildiz”, Jaydari shavq” nomlii to’plamlari nashrga tayyorlanmoqda.


JAYDARI ShAVQ BITIKLARIDAN

Termacha

Suxango’ylik bolini
Chinachoqda yaladim,
Mehrning gulxanida
Yuragimni qaladim.

Terma aytay termalab
So’zlarni sarasidan.
Ola pishak o’tmasin
Oshnolar orasidan

Kadi ko’za ivitgan
Qaymoqli, qatiq terma –
Jaydari qochirmaga
Olifta labing burma

Shohlar xazinasidan
Ziyoda chanqovuzim,
Olamga yarashadi
Sehrli terma so’zim.

Angishvona

Chittigulli matoni
Bichimin qilmay yanglish.
Igna bermasin shikast,
Barmoqqa kiydim angish.

Angishvona angishim,
Bitkazay senla korim.
Yor qulog’imni tishlab,
Chertib quygan dil torim.

Qaviyman yorim uchun
Bir ko’rpachasi quroqi,
Belqasiga gul solib
Do’ppi tikay iroqi

Angishvona angishim,
Ravon ayla tikishim
Suyukligim keltirar
Chorbog’idan kishmishin.

Kelbatiga yarashiq
Banoras chopon tikay,
Qatlariga qorishiq
Sevgimning rangin to’kay.

Baxshi

Sozga solib do’mbiramni
O’tirib joy tevasida,
Duo bering, so’z o’ynayin.
Shahrisabz shevasida
Do’mbiramga ko’zmunchog’in
Bog’lab quydi keshlik pari.
Yuragimda muhabbati –
Chetlab ketolmayman nari.
Do’mbiramning chertimiga
Qorli cho’qqi qimirlaydi
Ovozimni tetik qilgan
Chashma suvi biqirlaydi
Jo’r bo’ldi-ya shabadasi,
Qanot qoqdi osmonlari,
G’aroyibot ekan ajab
Kesh yurtining tomonlari.
Tomog’imni shiraladi
Bog’larining mevasi-ya,
Mast baxshi qildi mani
Shahrisabzim shevasi-ya

Kuydan tolmagin do’mbiram,
Qo’ldan tushmagin do’mbiram…

O’sma

O’sma o’tini ekmoq
Meros qilgan enasi,
O’sma suvin ichgan qosh
Alqagaymish egasin.
Qo’lida o’sma siqib
Piyolaga tindirdi,
Qoshgina o’smasin
Hilol kabi indirdi.
Oynakda ko’ringani
Qoshi qop-qora qizmi
Yor ohista mo’ralab
Tanlab ketibdi sizni
O’sma , o’sma o’sgina
Ildizing qurimasin,
Qiz-juvonlarning qoshi
Hech o’smasiz turmasin.

Bedana

Qultig’dan kim uchirdi
Bedanasi pit-piliq
Bahs boylab shovvozlar
Chiqardimi sho’x qiliq
Sholizorda chuchitgan
Bedananing izimi
Shitirlab uzildi-ya
Qizil marjon tizimi
Hovuchida tutdi don
Yonog’lari sedana
Kimni ko’ngil pit-piliq
Sayrab berar bedana

Do’ppi

Shahrisabz do’ppisining
Naqshi iroqi yo’rma.
Tikar afsungar igna,
Bekorchi gapni qo’rmay.

Chevarlar ermagida
Qo’shiqlarning halvosi.
Jilvalanar do’ppida,
Ipaklarning hayosi

Jononlarning boshida,
Yetti iqlim havasi.
Do’ppisiga inib olgan,
Sho’x kulgusin havosi.

Shahrisabz do’ppisida
Yo’rma naqshi iroqi.
Barmoqlardan eshilar
Ipaklarni titrog’i.

Surma

Surmadonni surmasin
Kimyosi moy ilikdan
Ravshan aylab qarog’ing
Yoniq qilar pillikday
Surmadonni surmasi
Malham bo’lar giyohday
Xira tortmasin nigoh
Deb asraydi gunohdan
Surmadonni surmasin
Eritgay dil muzini
Chiroyin ko’rsatadi
Hislaringni ko’zini

Kashtachi suluv

Tor ko’chadan o’tgan suluv kuylagin,
Kashtalimish yoqa, yengi, etagi.
Matosin bichimida bosmalangan,
Novdalarning qadimrozli tilagi.

Ul suluvning necha ming kashtasida,
Yo’rg’alagan kunlarning hovurlari.
Kashtalarin olamin suylanadi,
Tor ko’chaning yugurik hovuchlari…

Qantar mahal

Tushmish poyi falakdan,
Boshlanmish qantar og’ar.
Muzlagan mudroqlarga,
Oftobni hidi yog’ar.

Ayozni zulmat ashki,
Butanada dog’lanar.
Sovsan mayni simirib,
Tuproq dili chog’lanar.

Sayl yo’li sezilar,
Boychechak dimog’ida.
Oshiqdan xabar kelar,
Bulbulni tomog’ida.

Abrlarni niqar yel,
Suvin septirar qistab,
Uzoqlardan ko’ringani –
Kelar qantar dil istab.

Xinoguli

Suppada rasmi tushgan,
Xinogulning soyasi.
Nimadandir iymanib,
Engashadi poyasi.
Xinogulning bilagin,
Yel tutarmi atayin.
Uning xosiyatida,
Darmon borligi tayin.
Xipcha barglari yashil,
Gullashi nafis sovsan.
Hovliga ko’rk bag’ishlab,
Dilni etadi rovshan.
Jononlarning bezagi,
Hayitlarda xinogul.
Kaftlarida qirmizi,
Tovlanadi xinogul.
Xinogul-ay xinogul,
Hamisha bo’lgin suyuk.
Xinogul-ay xinogul,
Zavol qilmasin kuyuk.

Sandal*.

Tuproq ayvon o’rtasi
Sandal turar jonlanib
Baxmaldan yopinchig’i
Qovilgan paxta solib
Yong’oq, tol yog’ochidan
Sandalning qobirg’asi
Ayozdan asrab chiqar
Yurakday yolqinchasi
Zardoli-yu olbolidan
Cho’g’li bo’lgan sandalim
Dalvning huzurisan
Hamalgacha sandalim

*sandal – tancha

Dastgoh

Buyab ipin, tuzaydi
Dastgohni torlarini
Ko’rsatadi Kampirshoh
Dunyoni korlarini

O’lmas — Kampir erinmas
Eshgancha iplarini
To’qiydi dastgohida
Qismatning xillarini…

Alashaq*

Shaqshaqladi alashaq,
Xabari yaxshi bo’lsin.
Eshikni taqillatgan,
Xizr yurakli bo’lsin.

Shaqshaqladi alashaq,
Xushqadam bo’lsin niyat.
Tangri bandalariga,
Yetmasin hech aziyat.

Shaqshaqladi alashaq,
Bo’lsin nafasi bolli.
Ha kisha, kisha, shaqshaq,
Hayot bo’lsina jonli

* alashaq – zag’izg’on.

Alla

Shamim oyni shu’lasi,
Parvonaman bolamga.
Nafi tegsin ulg’ayib,
O’n sakkiz ming olamga.

Alla alla allayo,
Oromlangin novvotim.
So’ylaydi afsonalar
Uyqungga dildovotim.

O’rgilayin xudodan,
Umrimni ovunchog’i.
Hayotim so’nib qolmas,
Sen oshyonim chirog’i.

Alla alla allayo,
Bo’lgin izzatli toyim.
Azizlangin elingga,
Bo’lgin hikmatga boyim.

Umidimni ertasi,
Chinor bo’lsin ildizing.
O’zing orim-shavkatim,
Iqbolga yetsin izing.

Alla alla allayo,
Vaqtni yo’li yo’riqchi.
Uxla tinching buzilmas,
Farishtalar qo’riqchi.

Gilamchi

Qo’lining afsuni bor,
Jo’n savagan enamni.
Ipin buyar kamalak,
To’qir uchar gilamni.

Gilamchi enam ko’zi,
Ajinani qilgan qul.
Tirnog’i jo’nip tarab,
Paydolanar naqshin yo’l.

To’qib horimaydi hech,
Hatto bilmaydi gina.
Enamni gilamlari,
Oshyonni etgay shinam.

Ovulini poyidan,
Kibrlik o’tolmaydi.
Malak enamga tobe,
Gilamsiz ucholmaydi.

Navro’z yomg’iri

Tog’ tomondan vahimasi
Abrlarning podasi-yo
Kechalab-ay yog’inlaydi
Setoralar shodasi-yo

Tarnovlardan oqmalaydi
Ko’k obiga to’lar paqir*
Mo’lchilikka yetkazarmish
Bandasi-ay bo’lmas faqir

Ko’k terakning tizzasicha
O’sib olar zaynov* o’tlar
Tiniqqina yog’masidan
Suluvlanadi-ey kunlar

Yog’aloq yog’ar, yog’sin-ay,
Kelar yog’malanib ruh
Go’dakni isiday toza
Yog’malanib kirmish navro’z

* paqir — chelak
* zaynov – yashil rang

Bahor va yoz termasi

Hut soyini bo’g’zidan-ay,
Toshadi suvi bo’tana.
Qitmir ayozni haydab-ay,
Darrada qilar tantana.

Hamal korin to’g’irlab-ay,
Xudoyima bergay rivoj.
Qirlarning tosh siynasini,
Yorib chiqar andiz, ravoj*.

Savr oftobidan yesa,
Marmar tutlar yetiladi.
Giyohlarni terayin deb,
Yo’l chigali eshiladi.

Javzoni jalasida-yo,
Javraydi joni issiq.
Pishsin yerni urug’lari,
Bo’lmasin bag’ri qisiq.

Saraton yeli xush kelsa,
Murt bo’lmas bog’ g’urrasi.
Govmishlarni bo’sh qolmas,
Sut-qaymoqli turvasi.

Asadda hosilini-yo,
Poylab yotar yumronqoziq.
Tishi borning rizqini-yo,
Taqsimlaydi oltin qoziq.

* Andiz, ravoj – tog’-qirda o’sadigan o’simliklar

To’tilgan oy

Azalda xalq oy tutilsa irim qilib nog’ora chalgan. Guyo shunday qilinsa osmonda yana oy ruxsorini ko’rsatar ekan. Albatta bu tabiatga bo’lgan ehtirom tushuncha.

Ko’kda do’malab qolgan,
Nonimikan yangamni.
Ufqning kistasidan,
Tushgan tilla tangami?..

U oy edi, yoritardi,
Qorong’u kengligini.
Nog’ora chalmish irim,
Bilishmas kimligini.

Qimorboz qaroqchilar,
Tun uyqusin poylamish.
Qora alvasti oyni,
Xaltasiga joylamish.

Nog’ora dang’ir-dung’ir,
Ko’rinmay qoldi ko’kda.
Tutildi oy, qo’tqaring,
Uningsiz yorug’ yo’qda?!..

Irimning nog’orasi,
Qo’rqitib qo’y o’g’rini.
Qaytarib bersin bizga,
Tunni oyli qurini.

Nog’ora qornidagi,
Ovozdan tashlab qochsin.
Oy do’malanib yana,
Sokin mavjlarni sochsin.

Ro’molcha tikkan qiz

Ro’molchaning girdiga,
Solibdi kashtagullar.
Shu ishni hech qilmasa,
Barmog’i xasta bo’lar.

Munchoqli rumolchaga,
Yashiringan ajiblik.
Shoyi qo’roqligini,
Etolmaysiz g’ajimlik.

Yuragini husnini,
Ro’molchaga ko’chirgay.
Keyin atir tomdirib,
Sabo sasida uchirgay.

Olislab parvozlanar,
Ro’molcha yaproqgulli.
Nasib aylasa kimga,
Oshiqlik bo’lar yo’li.

Tumor

“Kuf-suf” degan bitigmish-ey,
Bandasini asrar emish.
Tumori borni yuragi,
Alvastiga bo’lmas yemish.

Qudratini ko’rsatib-ay,
Ochiq qilar o’ng-so’lini.
Tumor taqib yursa kimki.
Tusolmaydi dev yo’lini.

Duolarning ezgusi u,
Nari etar poralikni.
Chuchiydi tumor damidan,
Izni yetmas qoralikni.

Aza aytimi

Odami bo’lmagan qo’msash qartaygan
Pupanak g’ubori qoplagan havo
Qulfi zanglanib eshik sarg’aygan

Ajalni zoti qo’rsina, voy doday

Xo’jasiz hovlini so’libdi fayzi
Judolik zaxidan aftoda devor
Ishkomda chiribdi uzumlar mag’zi

Ajalni zoti qo’rsina, voy doday

Sag’ir qolibdi-ku bechora oshyon
Ekinsiz kesaklab qotibdi tuproq
Mayishib yotibdi suri beshodon

Ajalni zoti qursina, voy doday

Fasllar husnidan mosuvo joyday –
Siniqqan parcha bu jonsiz hayot –
Azalining ko’ngli qurigan donday

Ajalni zoti qursina, voy doday

Go’zal

Nedin ekan ko’zi ola-bula,
Oqi oq ko’rar, qorasi qora.
Nedin ekan kiprik imosi
Anda yashirin qandayin yora?..

Nedin ekan kokili anbar,
To’lg’onadi qirq sirtmoq dora.
Qanday ahdki, jon qiynog’iga,
Oshiqlari bo’lmish-ay zora.

Nedin ekan sanubar qomat,
Mo’rcha belli, yo’rg’alashi g’oz.
Agarda tuzilsa izoh lug’ati,
Bisyor ekan xilma-xilli noz.

Nedin ekan go’zal sifati?…

Chimildiq

Tikilgan muhabbatdan,
Jilosi zarli ipak.
Farishtalar havasmand,
Umrga sirli tilak.
Dunyoning mo»jizasi,
Chimildiq — go’zal falak.
Soflikka emish panoh,
U qilinmasmish ermak.
Chillasida engashib,
Yulduz enar bag’riga.
Chimldiqni asramagan,
Duchor bo’lar qahriga.
Meros udum chimildiq,
Kuyov-kelin go’shasi.
Tushlarining o’ngida,
Beshiklarni ushlasin.
Chimildiq-ay chimildiq,
Sen yaratiq nazari.
Ostonanga yetmasin,
Yomonlikni hazari.

Zargar

Ayol bunyod bo’lgan kunidan
Kavlangandi zaminnning koni
Maxliqoga oshiq tufayli
Topilgandi zargarning noni
Ayol bunyod bo’lgan kunidan
Taqinchoqlar yasaydi turfa
Tinim bilmas zargarning qo’li
Noyoblarin etgali tuhfa
Ayol bunyod bo’lgan kunidan
Ishqqa chorlar qandaydir zafar
Urinarmish yoqgali ammo
Dil yo’lini topolmas zargar

Jamalak

Qay yulduzdan tug’ilgan
Qalbi asror ul malak
Momosi urib taqmish
Ko’z quvnatar jamalak
Belginasida uynab
Jamalak jimirlaydi
Vasliga umidvorning
Holidan qiqirlaydi
Kokillarin zanjiri
Yurak baldog’in bog’lar
Afsunlab jamalagi
Boplab joningni dog’lar
Jamalakni to’qigan
Ustasiga borsammi?..
Anordayin hasratni
Urib poyiga yorsammi?..
Jamalak sochli hilol
Zinhor mani aldama!..
Jamalak uchi bilan
Kish-kishlaba haydama!..

Chavandoz

Ot kishnaydi qamchi zarbidan
Vujudida qiziydi shiddat
Yollaridan tug’ilar shamol
Chavandozni qo’llar muhabbat
Gursilaydi zamin yuragi
Yetib borar mo’ljal joyiga
Tuyog’idan sachraydi shafaq
Osmon paslab qolar poyiga

Dasturxon

Shohona yoki kamtar,
Qalbin ochsa dasturxon.
Bandasin nasibasin,
Himmat etgaydir shu on.

Katta-kichikka birday,
Dasturxon qilar xonlik.
Ko’rsatib mulozamat,
Odamni qilar jonlik

03

(Tashriflar: umumiy 89, bugungi 1)

Izoh qoldiring