Chingiz Aytmatov. Bo’tako’z. Qissa

045    Мен булоқ бўйида ўтириб, тунги сокин даштни томоша қилдим, уни бутун вужудим билан ҳис этдим, хаёлан қайта тасаввур этдим. Бу ширин хаёлларимни кимга айтай, кимга изҳор этай? Изоҳлашим қийин-у, аммо сочи пешанасига тушиб турган, номи номаълум қиз менга худди ана шу одамдай туюларди. Фақат ўшагина кўнглимдагини тушуна олар, фақат ўшагина ҳис-ҳаяжонларимга шерик бўла биларди. Эҳтимол, бунинг сири бизнинг биринчи марта шу булоқ бўйида учрашганимизда ва унга Бўтакўз деб ном қўйган кезларимизда пайдо бўлгандир. Davomini o'qish

Chingiz Aytmatov. Chingizxonning oq buluti. Roman ichidagi qissa

09     «Чингизхоннинг оқ булути» — атоқли адиб  Чингиз Айтматовнинг «Асрга татигулик кун» романига илова қилинган қисса. Романдаги бош йўналиш – пок қалбли Абуталип билан бешафқат Тансиқбоев ўртасидаги муросасиз тўқнашув қиссадаги дунёни ларзага келтирган Чингизхоннинг фожиаси билан ботиний боғланиб кетган (Асарни  лотин алифбосида мана бу саҳифада ўқишингиз мумкин) Davomini o'qish

Chingiz Aytmatov. O’tar qush nolasi.Rivoyat

09      Мен ана шу парвоз қилаётган галада бор-йўғи бир қушман. Мен турналарга қўшилиб учиб кетяпман ва ўзим ҳам турнаман. Мен турналар билан бирга қоронғу кечада юлдузларга қараб, кундузи экинзорлар ва шаҳарлар устидан учаман. Ўйларга толаман… Davomini o'qish

Chingiz Aytmatov. Shoxdor ona bug’u rivoyati

056     Ҳозир эса сенга Шохдор она буғу ҳақидаги эртакни худди бобомдан эшитганимдек сўзма-сўз ўзим айтиб бераман. Шундай секин сўзлайман- ки, бошқа ҳеч ким эшитмайди, сен эса эшитгин. Мен ҳамма нарсани кинодагидай сўзлашни ва кўришни севаман. Мана шундай. Бобом бунинг ҳаммаси бўлган воқеа, дейди. Шундай бўлган экан…» («Оқ кема» қиссасидан) Davomini o'qish

Chingiz Aytmatov. Nayman ona va manqurt qissasi

055       Чингиз Айтматовнинг «Асрга татигулик кун» романидан ўрин олган  ушбу ривоят-қисса асар нашр этилиши билан довруқ қозонган, романнинг ўзидан кўра кўпроқ таҳлил этилган эди. Жаҳон адабиётида, айниқса, собиқ шўро империяси ичидаги миллий адабиётларда, энг аввало, шеъриятда Манқурт мавзуси билан боғлиқ йўналиш пайдо бўлган эди. Davomini o'qish

Chingiz Aytmatov: Shunchaki, har kuni yoza olmayman

034   Чингиз Айтматов… Бу ном бутун дунё китобхонларига жуда таниш ва қадрли. Буюк қирғиз ёзувчиси ва жамоат арбобининг вафоти ҳақида тарқалган хабар жаҳон аҳлини қайғуга солди. Адиб ҳақли равишда ўзбек халқининг ҳам севимли ёзувчисига айланганди.Биз улуғ адиб Чингиз оға хотирасини ёд этарканмиз, эътиборингизга ёзувчи ижодининг авж гуллаган пайти “Неделя” газетасида чоп этилган суҳбатни ҳавола этмоқдамиз. Зеро, ушбу суҳбат бугунги ўқувчи учун ҳам аҳамиятли деб ўйлаймиз. Davomini o'qish

Xurshid Davron. Chingiz Aytmatov.

03212 декабрь — Чингиз Айтматов таваллуд топган кун

    Мен ҳам турк дунёсининг буюк инсони, атоқли адиб Чингиз Айтматов билан учрашган,суҳбатлашган бахтли одамлардан бириман.  Ўшанда (1991 йил бўлса керак) Чингиз Айтматов Туркистон халқлари ассамблеяси раиси сифатида Тошкентга келган, ўша йиллар Шелковичная деб аталган кўчада жойлашган (мустақилликкача ЎзКомФирқанинг, бугунги кунда Ўзбекистон Президенти девони ҳузуридаги) меҳмонхонада жойлашган эди. Чингиз Айтматов билан мени атоқли адибимиз Одил Ёқубов таништирган,таништирганда ҳам осмонга кўтариб, мақтаб, таништирган эди. Davomini o'qish

Современники о Чингизе Айтматове

08

   По данным ЮНЕСКО, Чингиз Айтматов является одним из самых читаемых авторов современности. Его назвали классиком литературы ещё при жизни. Романы Айтматова переведены более чем на 176 языков и изданы в 128 странах мира тиражом более 100 миллионов экземпляров. Davomini o'qish

Chingiz Aytmatov. Baydamtol sohillarida

087

Пишқириб, қутуриб оқаётган дарё ўзини қўйишга жой тополмай, дара бўйлаб шовқин соларди. Қош қорайиб қолган бўлса-да, аҳён-аҳёнда ўркач-ўркач ваҳимали қора тўлқинларнииг жон-жаҳди билан қирғоқ томон ташланишини кўриш мумкин эди. Шиддаткор тўлқинлар куч билан тошларга урилар ва парча-парча бўлиб, яна шовуллаганича қайтиб кетарди. Davomini o'qish

Chingiz Aytmatov. Hayot-mamot

060

12 декабрь — атоқли адиб Чингиз Айтматов таваллуд топган кун

  Муайян инсон ҳаётининг қадр-қиммати кундан-кунга пасайиб кетмаётганмикин? Ёки ҳамиша шундоқ бўлгану, бизга – бугун яшаётганларга ҳам шундай туюлаётганмикан? Инсоният бу ҳақда ҳар куни, ҳар лаҳза ўйлаши зарурми? Ёки «бошига иш тушганда» бош қотирадими? Балким муайян инсоннинг қўлидан ҳеч нарса келмас, унинг учун ҳаммасини «тепада» ҳал қилиб қўйишгандир? У кимнингдир қўлида «буюк режалар» амалга ошиши учун бир ўйинчоқдир?  Чингиз Айтматовнинг ҳикояси – ана шулар ҳақида.… Davomini o'qish

Chingiz Aytmatov. Oq yomg’ir

27
Онанинг кўнгли тинчиди. Ётиш вақти ҳам бўлди. Кўзи энди уйқуга кетган эди, қандайдир шитирлаган овоз эшитилди. Зайнаб опа кўзини очди ва Саодатнинг туриб сокин дераза томон бораётганини кўрди. Ойнинг кўкимтир нури қизнинг боши ва елкаларигача ёритиб турарди. Саодат безовталаниб онасига қаради, сўнгра секингина дераза олдига борди-да, тиззасини қўллари орасига олиб сукут сақлаб ўтираверди. Афтидан, у нималарнидир ўйлаётгандай асабийлашиб, кўксига тушиб турган сочларини юлқиб тортарди. Davomini o'qish

Chingiz Aytmatov. Bolaligim. Xotiralar kitobidan boblar.

137
Буюк қирғиз ёзувчиси Чингиз Айтматовнинг болалик йиллари ҳикоя қилинган бу асар менга хиёл мунгли дўмбира куйларини эслатди.
Камина бу улуғ адиб ва покиза инсоннинг етмиш йиллигига ёзган мақоламда ҳам айтган эдим: бизнинг тақдиримизда қандайдир ғалати бир ўхшашлик бор. Чингизнинг отаси Тўрақул Айтматов даҳшатли қатағон йиллари туҳмат билан қамалган ва НКВД қамоқхоналарида дом-дараксиз кетган. Менинг отам ҳам худди ўша мудҳиш йилларда қамалиб, Сибир ўрмонларида ном-нишонсиз кетган (Оллоҳ уларга жаннатдан жой ато қилгай). Davomini o'qish