Frans Kafka. Ikki hikoya: Tush & Muttaham

02ХХ аср адабиёти тараққиётини янги йўналишга солиб юборган, инсон ва унинг умрига ўзгача муносабатни қарор топтирган Франс Кафка дунёдаги энг ғаройиб ва тушунарсиз тақдир эгаси бўлган ижодкордир, дейиш мумкин. «Менда адабий қизиқишлар йўқ, мен ўзим адабиётдан иборатман», — деганди Франс Кафка дўстларидан бирига. Davomini o'qish

Muhammadjon Xolbekov. XX asr modern adabiyoti manzaralari. Frans Kafka (07)

009   Тунд ва беқарорлиги туфайли у оила қурмади, ошна-оғайни орттирмади. Ҳатто унга бирон мамлакатнинг ҳақиқий фуқароси бўлиш ҳам насиб этмади. Адиб туғилиб ўсган, уни ёзувчи сифатида шакллантирган Австрия-Венгрия империяси ҳам кўз ўнгида парчаланиб кетди. Шу боис Кафкани на Австрия, на Германия, на Чехия адабиётига мансуб ёзувчи деб айтиш мумкин. У қисқа ҳаётининг аксар қисмини Прагада яшаб ўтказди. Бу кўҳна ва азим шаҳар адибга ўз бағридан жой берган бўлса-да, мустаҳкам мудофаа кўрғонидек уни ҳимоя қилолмади. Davomini o'qish

Gustav Yanoux. Kafka bilan suhbatlar

09873 июл — Франц Кафка таваллуд топган кун

    Чех мусиқачиси ва ёзувчиси, 2-жаҳон уруши қатнашчиси  Густав Яноух (1903-1968) асосан «Кафка билан суҳбатлар» асари билан танилган. Мазкур асар асл манбаларга асосланмай, эркин тарзда ёзилган бўлса-да, Франс Кафка шахсиятини ва ижодий оламини тушунишга хизмат қиладиган манба сифатида «Жаҳон кафкашунослигини » ташкил этган манбалар қаторидан мустаҳкам жой олган… Davomini o'qish

Frans Kafka. Yolg’izlik

05

   Бу ноябрь ойининг изғиринли кунида юз берди. Мен худди югуриладиган йўлакчадан югургандек, тўшалган гилам узра у ердан бу ерга бориб келардим. Кўчадан хонамга тушаётган ёруғликка қарашга қўрқардим. Ўлик сукунат юрагимни сиқарди. Ҳеч қандай овоз эшитилмаслигини билсам-да, қаршимдаги ойнага қараб, овозим борича бақирдим. Бирдан деворда эшик пайдо бўлди ва у тезда очилди. Davomini o'qish

Xurshid Do’stmuhammad. Harakatdan to’xtagan jarayon qissasi. Frans Kafkaning «Jarayon. Otamga xat» kitobiga muqaddima

049Франц Кафка, Жараён, Отамга хат: Роман ва хат. Таржимон Вафо Файзуллоҳ, — Сўзбоши муаллифи Хуршид Дўстмуҳаммад. Тошкент: «Шарқ», 2015. -416 б.

   «Шарқ» нашриёт-матбаа концерни «Жаҳон адабиёти дурдоналари» туркумида XX аср Европа адабиётида фавқулодда асарлари билан довруғ таратган ва кўплаб мунозараларга боис бўлган, модернизм адабий йўналиши асосчиларидан Франц Кафканинг «Жараён» романи ва адиб шахсий ҳаёти мураккабликларидан воқиф этадиган ҳамда ижодини тушунишга йўл очадиган «Отамга хат» биографик асарини нашр этди. Бугун китобга сўзбоши ёзган таниқли адиб Хуршид Хуршид Дўстмуҳаммаднинг «Ҳаракатдан тўхтаган жараён қиссаси» эссе-муқаддимасини тақдим этамиз. Davomini o'qish

Frans Kafka. Qishloq ko’chasidagi bolalar

09

Панжара олдида шовқин сира тинмайди. Ҳозиргина болалар зув югуриб ўтиб кетишди; ҳаял ўтмай ғалла ортилган аравалар пайдо бўлди, улардаги боғламлар устига эркаклар ва аёллар ўтириб олишган, теварак-атрофдаги гулпушталар қорайиб кўринади; кечга томон ҳасса таянган бир жанобга кўзим тушди, у афтидан, кечки салқинда аста сайр қилиб юрарди, унинг рўпарасидан қўл ушлашиб келаётган бир тўп қизлар чиқиб қолди, ана, улар саломлашиб, ён томондаги майсазорга ўтиб кетишди. Davomini o'qish

Frans Kafka. Muttaham

06

Ҳамроҳим эса, бир илжайди-да, ҳам ўзининг, ҳам менинг қиёфамни бирлаштириб, битта одамга айланди, — ўнг қўлини девор бўйлаб юқорига кўтарди ва кўзларини юмиб, деворга суянди. Унинг бундай қилиғини кўриб, уялиб кетдим. Чунки бу билан унинг бориб турган муттаҳам эканлиги шундоққина фош бўлди-қолди. Бир неча ойдан буён шаҳарда бунақанги фирибгарларни кўравериб, уларнинг кечалари ён кўчалардан чиқиб келиб, худди ресторан, меҳмонхона ёки бўлмасам қовоқхона хўжайинларига ўхшаб, мулозамат қилишларига кўникиб қолгандим. Davomini o'qish

Frans Kafka. Tush.

02
ХХ аср адабиёти тараққиётини янги йўналишга солиб юборган, инсон ва унинг умрига ўзгача муносабатни қарор топтирган Франс Кафка дунёдаги энг ғаройиб ва тушунарсиз тақдир эгаси бўлган ижодкордир, дейиш мумкин. Асли яҳудий, немис тилида ижод қилган Кафка ўзи учун кўпроқ ёзган, дейишади. У ўз асарларини яхши кўрмас, уларни чоп эттиришга қизиқмас, ҳатто ўлими олдидан дўсти Макс Бродга ўзининг чоп этилмаган барча қўлёзмаларини тезда ёқиб ташлашни васият қилган эди. «Менда адабий қизиқишлар йўқ, мен ўзим адабиётдан иборатман», — деганди Франс Кафка дўстларидан бирига. У ўз асарлари ҳақида: «Мен уларни яратган онларнигина ҳурмат қиламан, холос — дерди. Кафканинг ёзганлари тамомила кутилмаган ва ўзига хосдир. Davomini o'qish

Frans Kafka asarlari asosida olingan filmlar / Франц Кaфка в кино: 7 фильмов

02

  «Эта замечательная жизнь Франца Кафки» (Великобритания,1993) Короткометражный биографический фильм. Режиссёр: Питер Капальди — «Кафка» (США, 1991) Полубиографический фильм о Кафке. Режиссёр: Стивен Содерберг — «Сельский врач Франца Кафки» ( Япония, 2007, анимационный) — «Замок» (Das Schloss) (ФРГ, 1968) Режиссёр: Рудольф Ноелте — Мультфильм по рассказу Франца Кафки «Голодарь»«Процесс» (Великобритания, 1993) Режиссёр: Дэвид Хью Джонс — «Превращение» (Россия, 2002) Режиссёр: Валерий Фокин Davomini o'qish

Frans Kafka. Milenaga maktublar (2).

001

Франц Кафка Прагада туғилган, немис тилида ижод қилган, аммо ёзиш услубига кўра, Австрия адабиётига мансуб ёзувчи. Унинг чех журналисти Милена Есенскаяга хатларини ўзбек тилига таржима қилишдан мақсад буюк ва сирли Кафканинг инсоний ҳиссиётлари билан ўқувчиларни таништиришдир.
Маълумки, Кафка ўзининг «Жараён», «Қалъа», «Америка», «Эврилиш», «Жазо колонияси» каби асарлари билан ХХ аср адабиёт дунёсини ларзага солди. Бироқ унинг ижоди ва ҳаётини ўрганишга бағишланган юзлаб асарлар яратилганига қарамасдан, Кафка сирлилигича қолиб келмоқда. Davomini o'qish

Kafkaning ushalmagan orzusi.

090

Аёл Венада, Кафка Прагада яшар эди. Кафка немис тилида ижод қиларди. Унинг асарини чех тилига биринчи марта айнан шу аёл, яъни Милена Есенская таржима қилади. Бу Кафканинг хориж тилида нашр қилинган дастлабки китоби эди. Муаллиф таржимоннинг маҳоратига юксак баҳо бериб, унга мактуб ёзди. Шу тариқа улар ўртасида ёзишмалар бошланди. Кафканинг мактублари борган сари узун, очиқ-ойдин тус ола борди. У Миленага ҳар хусусда, ҳатто энг яқин кишисига ҳам ўйлашиб сўзлайдиган воқеалар ҳақида ёзарди. “Сен меникисан, ҳатто сени ҳеч қачон кўрмасам ҳам”, – дерди у ҳар сафар мактуб сўнгида. Davomini o'qish