Бундан бир неча йиллар аввал Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратлари марҳум шоир Аъзам Ўктамнинг «Тараддуд» номли шеърий тўпламидаги баъзи шеърлари ҳақида ўз фикрларини билдирган эдилар. Қуйида яқинда нашр этилган шоирнинг янги китобида (Ўктам, Аъзам. Саҳар вақти юрак йиғлар: Шеърлар. — Тошкент: Мovarounnahr, 2014.) сўнгсўз тарзида илова қилинган мазкур мақола матнини ва унга кейинроқ ёзилган қўшимчани тақдим этамиз. Davomini o'qish
Bo'lim: O’zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati
O’zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati haqida
Shodmonqul Salom. Shamol nay chalayapti
Кўнгил деган дўст бор. Худо кўнгилга ёққан чироқ бор. Шунга ишонаман, буюрганини, авжимни келтирганини айтаман, бажармоққа етмиш икки томирим, ақлу юрагим билан интиламан. Одамга ишонаман, ҳаётни севаман! Йўлимга қараганларнинг ва мен йўлига қараганларнинг умиди менинг ор-номусим: шуни ҳар турфа шаклда гоҳ шоир бўлиб, гоҳ ўғил, гоҳ ота, гоҳ фуқаро бўлиб уддалашга танда жон бор экан, талпинавераман. Шунга кучим етмай қолса, юрагим тўхтаса керак (Шодмонқул Салом билан суҳбатдан. Суҳбатни тўлиқ ўқинг). Davomini o'qish
Sharifjon Ahmedov. Ayniy siymolar muvoziyligi ( Borxesning «Xaroba doiralari»ga bog’lama)
Борхеснинг ушбу ҳикояси манзарасида хусусий хотиралардан сўзланадиган бўлса, хаёлларда дастлаб олис толиблик йиллари собит бўлади. Толиблик йилларидан олиб чиқилган ёрқин хотира эса, адабиётга кўникилмаган ва бошқача назар билан ҳам қараш мумкинлигини, эҳтимол кўпларга илк бор, уқдирган закий инсон қиёфаси билан боғлиқ. Мен жаҳон адабиёти ва фалсафасининг тенгсиз билимдони, нафақат билимдони, балки бутун борлиғидан бадиийлик ёғилиб турган марҳум устоз Талъат Солиҳовни назарда тутаётирман. Davomini o'qish
Nizom Komil: O’zbek tili tomirimda oqadi…
Мен “баю-баю” тинглаган эмасман, алла эшитганман. Шу азиз тил мени вояга етказган. Бу тилнинг сўзлари қонимда оқади. Хорижий тилни ҳар қанча ўқиб-ўрганмагин, бу тил ҳеч қачон она сути билан, она алласи билан вужудингга сингиб кетган тил ўрнини босолмайди.
Davomini o'qish
Sirojiddin Sayyid. “…Bir mutarjim xokisor”
Низом Комиловни илк кўрган киши: “Шоир бўлса керак”, деб ўйлайди. Иккинчи бора кўрганда: “Мумтоз адабиёт бўйича олиму фозил одам”, деган хулосага келади. Яна бир маротаба суҳбатлашса: “Замонавий шеъриятнинг катта билимдони, бекин, беғараз, софдил ва меҳрпарвар бир мунаққид билан танишиб қолдимми?”, деган хаёлга боради. Davomini o'qish
Matnazar Abdulhakim. Xorazmcha she’rlar
Таниқли шоир Матназар Абдулҳаким 1948 йилда Урганчнинг Қоровул қишлоғида туғилган эди. Буни таъкидлаётганимнинг боиси, Хоразм аҳолиси икки шева-ўғиз ва қипчоқ лаҳжасида гаплашишади. Ҳазорасп,Хонқа,Янгиариқ,Хива,Боғот, Урганч, Қўшкўпир,Шовот туманиликлар ўғиз лаҳжасида “гапласалар”,шимолий туман бўлган Янгибозор ва Гурланликлар қипчоқ лаҳжасида “сўйлийди”. Davomini o'qish
Samarqand qadamjolari — Les places sacrees de Samarkande — Святыни Самарканда
Самарқанд қадамжолари. Муаллиф: Иноятулла Сувонқулов.Масъул муҳаррир: А.Ўролов. Ўзбекистон Республикаси ФА «Фан» нашриѐти, 2007
Мазкур рисола Самарқанд шаҳри ва вилоятида жойлашган машҳур тарихий ѐдгорликлар билан бир қаторда халқ хотирасида сақланиб келаѐтган муқаддас қадамжолар таърифи ва тавсифига бағишланган. Аксарият тарихлар жонкуяр муаллиф саъй-ҳаракати ва изланишлари натижасида жамланган бўлиб, маънавий меросимиз ихлосмандлари учун муҳим манба бўлиб хизмат қилади. Davomini o'qish
Vohid Luqmon. She’rlar
Воҳид Луқмоннинг илк шеърлари 1992 йили «Маърифат» газетасида чоп этилган. Шундан буён марказий газета ва журналларда шеърлари босилиб келади. «Мужда» номли тўплами нашр этилган. Қуйидаги шеърларнинг аксарияти ана шу тўпламдан ва «Тафаккур» журналидан олинган. Davomini o'qish
Fatma Açık. Abdulla Oripov’un Şiirlerinde Özbek Kimliği ve Özbekistan
İlk şiirleri 1950’lerin sonlarında yayınlanan Abdulla Oripov’un şiirlerinde de ceditçilik anlayışını izlerine sık sık rastlanır. Özbek adı ve idealini yaratmaya, yaşatmaya gayret eden şair bunu gerçek- leştirebilmek için uzak geçmiş tarihe yönelmiştir. Oripov bir yandan vatanın, uğruna canlar verilen bir değer olduğunu vurgularken diğer yandan da sık sık vatan olarak Özbekistan’ı vurgulamıştır. Özbekistan milli marşını da yazan şair dini-felsefî temele dayalı sosyolojik, psikolojik, tarihsel çözümlemeler yaptığı eserleriyle Özbek edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Davomini o'qish
Farhod Abdullayev ‘Hammasi hayot haqida’ ko’rsatuvida
Агар одам ўзини таҳлил қила олса, атрофга очиқ кўз билан қарай олади. Бу борада Фарҳод акани “Устаси фаранг”, деб айта олмасам-да, кўп бора қилинган суҳбатлардан англадимки, у ўз ҳаётий тамойилларига эга Шахс! Бу одам билан зерикмайсиз, аммо мулоқотдан кейин жиддий ўйлашга мажбурсиз… Davomini o'qish
Jabbor Eshonqul. Ikki maqola.
Инсонни унинг кўрган туши орқали билиш мумкинми? Ҳа, билиш мумкин. Билганда ҳам ўзимиз кутгандан ҳам ортиқроқ билишимиз мумкин. Бунинг учун биздан кўп нарса талаб этилмайди, бор-йўғи тушимизга эътиборлироқ бўлишимиз ва ундаги ҳар бир кичик нарсани ҳам эътибордан қочирмай, таъбир қилишимиз лозим. Davomini o'qish
Ishqing,yuraging ersa,Navoiyni o’qi…
XV аср тазкиранавислик тарихидан чуқур хабардор Фитрат Навоийнинг форсий меросига Давлатшоҳ Самарқандий (»Тазкират уш-шуаро»), Абдураҳмон Жомий («Нафоҳат ул-унс»), Сом Мирзо («Туҳфаи Сомий»), Ризо Қулихон Ҳидоят («Мажма ул-фусаҳо»), Ҳусайн Воиз Кошифий («Тафсири форсий») каби форс тазкиранависларининг фикрига таянган ҳолда баҳо беради ва шоирнинг форсийда ҳам баракали ижод қилиши сабабларини «Муҳокамат ул-луғатайн»даги маълумотлар орқали асослайди: «Навоий ўн беш яшарликдан қирқ яшарликкача форс адабиёти билан кучли суратда машғул бўлган, замонида мавжуд форс девонларининг ҳаммасини бўлмаса ҳам кўпини кўрган. Мавлоно Жомийдан бошлаб, у замоннинг энг катта форс шоирлари ўз шеърларини кўрсатган, тузатиб беришини сўраганлар». Фитрат бу фикрлар орқали Навоий форс адабиётининг чуқур билимдони ва ижодкори, танқидчи ва тасҳиҳчиси, «энг улуғ форс шоирларининг энг машҳур, энг қийин асарларига форсийча жавоб ёзган уста бир санъаткор» эканлигини асослайди. Davomini o'qish