Aziz Nesin. Qarg’alar saylagan podshoh

Muallif Adib: Turk xalqlari tarixi, adabiyoti, madaniyati izoh yo'q
055Таниқли адиб Азиз Несин таваллудининг 100 йиллиги олдидан

Бир бор экан, бир йўқ экан. Қадим-қадим замонда бир мамлакатда бир бечора камбағал бўлган экан. Бир кун тўқ бўлса, уч кун оч ётар экан. Шунга қарамай шукрни тилидан туширмас экан. Бутун хаёли ҳаммага ёрдам бериш экан. Яхшилик қилишни хоҳлар экан, аммо қандай ёрдам бериш кераклигини билмас экан. Ора-сира, “Эҳ, кошки, кучим етса-да, ночорларнинг оғирини енгил қилсам…” деб ният қилар экан. Davomini o'qish

Shamsiya. Ko’ngli haqqa talpingan shoir

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati izoh yo'q
08     2 октябрь — Шавкат Раҳмон хотираси куни

    Шавкат Раҳмон ўз фикрий юксаклигидан туриб ўтмиш ва келажак орасига солинган кўприкнинг шонли, мустаҳкам, шу билан бир қаторда заиф, ожиз, чирик нуқталарини ҳам теран нигоҳлари билан аниқ кўра олган ва ўқувчига кўрсата олган фозил, ростгўй ва жасоратли шоир. Davomini o'qish

Naim Karimov. Saodatning kamalak ranglari

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati izoh yo'q
09

    Ўтган асрнинг 20-30-йилларида юртимизда янги зиёлилар авлоди етишиб чиқди. Уларнинг аксарияти навқирон йигитлар эди. Маърифат, ижод ва хизмат пиллапояларидан илдам кўтарилиб бораётган бу йигитлар ўзбек қизлари орасидан ўзларига муносиб жуфти ҳалол топишга қийналишарди. Чунки у даврларда қизларни ўқитиш катта муаммо эди. Шундай бўлса-да, ўша йилларда «тўрт девор» орасидан шу қадар гўзал ва маърифатли ўзбек қизлари ҳам кўклам чечаклари янглиғ ўсиб чиқа бошладики, улар бўлажак турмуш ўртоқлари билан бирга ўзбек зиёлиларининг том маънодаги янги авлодини ташкил зтди. Davomini o'qish

Abdulla Oripov. Sentyabr she’rlari

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati комментария 2

095Шабнам шовуллайди боғлар қўйнида…

Бу бетакрор мисралар илк бор қулоғимга чалинганига қирқ йилдан ошди. Ҳануз хотирамдан ўчмайди. Дам бадам қўмсаб, ўқиб, такрорлаб тураман. Ва ҳар гал улар билан боғлиқ ўй-хаёлларим, армонларим ёдга тушади (Орзиқул Эргашнинг «Бир пари фасл» эссесидан)… Davomini o'qish

Otabek Safarov. Tarixiy haqiqatning xolis badiiy talqini

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati izoh yo'q

07    Ўзбекнинг истеъдодли ёзувчиси Шукур Холмирзаевнинг миллий озодлик ҳаракати қаламга олинган бир қатор асарлари, чунончи, «Табассум» ҳикояси (1984), «Остин-устин» эссеси (1984), «Қора камар» драмаси (1987), «Эсиз Эшниёз» (1987-1988), «Абдулла Наби ўғлининг сўнгги кунлари» қиссалари (1983), «Қил кўприк» романи (1978-1982) осилиб турган ойболта остида яратилган битиклар ўлароқ юзага келган, дейиш мумкин. Davomini o'qish

Shukur Xolmirzaev. Jo’natilmagan maktub & Adib degani shaxs bo’lishi kerak

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati 1 izoh
0222 29 сентябрь — Шукур Холмирзаев хотираси кун. Бугун адибнинг вафот этганига 10 бўлади.

  Бугун сизга тақдим этилаётган мактубни Шукур Холмирзаев 2004 йилнинг 2 февралида деновлик ёзувчи дўстларидан бирига ёзган. Лекин хат жўнатилмасдан қолиб кетган. Биз («Маънавий ҳаёт» журнали таҳририяти ходимлари) яқинда Шукур Холмирзаевнинг матбуотда эълон қилинмаган ишлари билан қизиққанимизда, қўлёзмалар орасида шу хатни ҳам топдик ва уни журналхонлар эътиборига ҳавола этишни маъқул кўрдик. Нима учун шундай қилганимизни мактубни ўқиб чиққандан сўнг мулоҳаза қилиб билиб оласиз. Davomini o'qish

Muxtor Avezov. Kim aybdor? & Nosir Fozilov. Muxtor og’a

Muallif Adib: Turk xalqlari tarixi, adabiyoti, madaniyati 1 izoh
055    28 сентябр — Атоқли қозоқ ёзувчиси Мухтор Авезов таваллуд топган кун

Мухтор Авезов — буюк ва кўпқиррали шахсдир. У — қозоқ миллий адабиётини жаҳон адабиёти даражасига кўтарган ёзувчи. Мазкур адабиётда эпик насрга ва драматургияга асос солган, йигирманчи аср қозоқ адабиёти ва бошқа кўпгина адабиётларнинг шаклланиши ва ривожига катта ҳисса қўшган назариётчи ва танқидчи. Ва ниҳоят, мураккаб ва фожиаларга тўла йигирманчи аср зиёлилар бошига тушган ҳамма кулфатларини татиб кўрган бир инсон эди. Булар — Мухтор Авезов шахсининг асосий қирралари. Davomini o'qish

Ibrohim Haqqul. Yirtqichlik xuruji & Qorako’z qismati

Muallif Adib: Turk xalqlari tarixi, adabiyoti, madaniyati izoh yo'q
04528 сентябр — Атоқли қозоқ ёзувчиси Мухтор Авезов таваллуд топган кун

Мухтор Авезов мутафаккир санъаткор. Илк асарларидаёқ у ҳаётга мустақил назар ила қараши, мавзуни фавқулодда зиддиятли нуқталари орқали бадиий талқин қилиш салоҳияти билан бошқалардан ажралиб турган. Бу эса ёзувчининг бошига баъзан танқид тошларининг ёғилишига сабаб бўлган бўлса, гоҳо ноҳақ айблар ва туҳматларга йўл берган. Davomini o'qish

Nurulloh Muhammad Raufxon. Ikki hikoya

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati izoh yo'q

012   Дунё кенг экан, одамлари турфа экан, умр эса – оқар дарё. Мен билганим шу бўлди, азизлар. Энди ер юзидан у кампирларнинг изи ўчган, ер тагида жисми ҳам қуриб битган. Бор-йўғи ўн йил ичида, демак, ҳаш-паш дегунча… Олдин Сотти шилпиқ оламдан ўтди. Бу жудолик Сорабону билан Мастон кампирни етим қилиб қўйди. Лекин, илож қанча, айюҳаннос солиб қолаверишди. Молнинг ўлимига мол чидайди, одамники бўлакча-да, азизлар. Davomini o'qish

O’zbekiston xalq artisti O’lmas Alixo’jaev vafot etdi

Muallif Adib: Xotira va yodnomalar izoh yo'q

090     Бугун  25 сентябрь куни    Ўзбекистон халқ артисти Ўлмас Алихўжаев узоқ хасталикдан сўнг  оламдан ўтди. Таниқли актëр жума куни аср намозидан сўнг Тошкентнинг Минор қабристонига дафн этилди. Аллоҳдан марҳумни раҳматига олишни сўраймиз. Davomini o'qish

Maxtumquli. She’rlar. Maqsud Asror tarjimalari

Muallif Adib: Turk xalqlari tarixi, adabiyoti, madaniyati комментариев 6

002     Атоқли туркман шоири ва мутафаккири Махтумқули — Фироғий 1733 йилда Туркманистоннинг жануби-ғарб томонида, Атрек дарёсига яқин Ҳожиговшон деган жойда ўз даврининг таниқли шоирларидан бўлган Давлатмамад оиласида туғилган. Давлатмамат «Озодий» тахаллуси билан қўшиқ ва ғазаллар ёзган. Махтумқули дастлаб овул мактабида, сўнг Хивадаги Шерғози ва Бухородаги Кўкалдош мадрасаларида олган.  Бизгача «мардлик куйчиси» деб ном олган Махтумқулининг лирик, фалсафий ва насиҳат характеридаги 20 минг мисрага яқин шеърлари етиб келган. Davomini o'qish

Duoning zalvori

Muallif Adib: Islom tarixi, adabiyoti va madaniyati комментария 4

04   Бир куни фақирона кийинган, маъюс бир аёл сабзавот дўконига кирди. Дўкон соҳибига тортинибгина яқин борди ва эри оғир хасталик туфайли бирор ишга ярамай, тўшакка ётиб қолгани, етти боласи борлиги, уларнинг очлик азобидан қийналаётганини айтди. Davomini o'qish