Abdulla Oripov. O’zim haqimda bir og’iz so’z.

Muallif Adib: Badiha, esse, maqola, suhbat, Muborak kun, O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati izoh yo'q
Ashampoo_Snap_2018.03.20_17h52m14s_001_ - копия.png21 март — Ўзбекнинг буюк шоири Абдулла Орипов туғилган кун. Устозни чин дилдан қутлаймиз!

Узоқ йиллар,қарайиб 18 йил нашриёт соҳасида ишлаганман. »Ёш гвардия» нашриётида бўлим мудири бўлиб ишлаган йилларим бир қатор китоб туркумларини пайдо бўлишига сабабчи бўлганимни ҳозир ҳам мақтаниб-фахрланиб айтаман. Жумладан «Машҳур кишилар ҳаёти» туркуми. Масквада ўтган асрнинг 30-йилларидан бошлаб «Жизнь замечательных людей» cерияси нашр этила бошлаганини кўпчилик яхши билади. Бу туркумда ватандошларимиздан Беруний, Ибн Сино, Мирзо Улуғбек, Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий, Ғафур Ғулом ҳаёти ва фаолиятига бағишланган китоблар ҳам чоп қилинган эди. Аммо,бу китобларнинг асосан рус олимлари ёки адиблари ёзишганини таъкидлаб, Ўзбекистонда бу туркумда китоблар нашри йўлга қўйилмаганини эслатиб ўтмоқчиман. Davomini o'qish

Kutluğhan Şakirov – Edikut. Türkistan Gururu (O’zbekchadan farqli)

Muallif Adib: Muborak kun, Tarixiy sana 1 izoh

747Babamiz ‘’Ümitsiz olan seytandir’’akidesine bir ömür boyu riayet etmis oldugundan,kendi gelecegine inanmayan,helal ve harami ayirmayan,inanca karsi pervasiz,özünü tanimayi istemeyen,hatta çocuklarini geçmis tarihten,köklerinden nasipsiz birakanlari sevmezlerdi. Özellikle,böylelerin aydinlar arasinda çikmasi durumunda,öfkeden adeta kaynar,böyle zamanlarda düsünen ,gerçegi bilen insanlarin merhametiyle’-Vay,böyle alimlere heves eden halkimizin haline!bu aydinlarin isi zor;çünkü bunlar Ibni Sina’nin deyimiyle ‘mürekkep cahilleri’*grubuna girerler ve kendi cahilliklerini anlatmak istemezler’. Bunun için okuyuculara hitaben söylenen 

Davomini o'qish

«Atvoqu-z-zahab» an’anasidagi asarlarning islom manbashunosligidagi o’rni

Muallif Adib: Islom tarixi, adabiyoti va madaniyati, Muborak kun izoh yo'q

123
Яхшилик – кўриниши чиройли, соясида дам олса бўладиган, тепаларида қушлар товуши эшитилиб турадиган, шохлари йўлга эгилган бир дарахт. Унинг шохларида турфа қушлар жам бўлади, қушлар унга оҳиста қўниб дам оладилар ва яна ундан қийналмай аста-секин учиб кетишади, соясида одамлар роҳатланади, кетаётганларида Яратганга шукрона айтадилар… Бироқ, яхшиликка доимо яхшилик билан жавоб берилмаслиги махлуқотларга хослиги, билимли, комил инсонлар эзгуликка эзгулик билан жавоб бериши зарурлигини таъкидлайди ва: “Инсонлар эса, унинг мевасига эҳтиёт бўлишмайди, унга яхши қарашмайди, илдизларини шафқатсизларча қўпорадилар, шохларини қаттиқ силкитадилар, калтак билан меваларини қоқадилар, тош отиб меваларини туширадилар ва уларни йиғиб олиб, дарахтнинг ўзини маломат қилишади. Меваларини териб ейдилар, ҳам урадилар, ҳам лаънатлайдилар, дарахтни эса ҳақорат қиладилар… Davomini o'qish

Uyg’ur bulbuli Dilbar Yunus kuylaydi.

Muallif Adib: Video, Audio,Foto izoh yo'q

Дилбар Юнус (Дилбар Юнусий) — ноёб лирик сопрано овозга эга машҳур уйғур хонандаси. У 1958 йилда Кошғарда туғилган. Дилбар Юнус бир қатор халқаро совринлар соҳиби, дунёнинг энг таниқли оркестлари билан ҳамкорлик қилган. Davomini o'qish

Nusrat Rahmat. Jadid. Romanning birinchi bobi.

Muallif Adib: Jadidlik tarixi va adabiyoti, O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati izoh yo'q

567

1868 йилнинг айни тут пишиғи маҳали, нақ саҳар чоғи кекса Самарқанд қаттол душман кўланкасидан сесканиб тушди; аниқроғи, титраб кетди. Манфур ёғий ҳарбийларининг бир қисми аллақачон Зарафшон дарёсидан ўтган, Чўпонота ёнбағирларида чодир тиккан эди. Ўзгалар қатори сокингина рўзгурзонлик қилиб келаётган аҳли Самарқанд дилига ғулғула-ю ваҳима солган ҳолда, ғайридинлар гармон чалишар, қийқириб рақсга тушишарди.
Илло, кўнгилхушлик ҳамда қон тўкиш истаги бир-бирига батамом зид, ғайри-ғайри тушунча бўлса ҳамки, бундай нохуш арафа, таассуфлар бўлғайким, рўй бериб бўлган эди. Davomini o'qish

Zamon eng buyuk sarmoyadir.

Muallif Adib: Naqllar, hikmatlar, rivoyatlar izoh yo'q

123
Агар бугун эрталаб, соғу саломат уйғонган бўлсангиз, кеча вафот қилган 330 минг кишига кўра омадли экансиз.  Агар бу тонг касаллик сезмасдан уйғонган бўлсангиз, шу онда касаллигидан шикоят қилаётган бир миллиард кишидан омадли экансиз. Бирор хавф-хатар, қийноққа тушиш эҳтимоли, тирик қола оламанми каби қўрқуву таҳликада бўлмасангиз, 500 миллион кишидан сизнинг аҳволингиз яхши деганидир. Даромадингиз, ёки музлатгичингизда егуликларингиз, устингизда кийимингиз ва кириб ухлай оладиган бошпанангиз бор бўлса, демак сиз дунёдаги 3 миллиард кишидан бадавлат экансиз… Чўнтагизда ёки ишончли бир жойда пулингиз бор бўлса, дунёнинг энг имтиёзли бўлган бир миллиардлик кишилари орасидасиз… Агар бирор нарсалар ўқий олсангиз, демак, сиз, ўқиш ва ёзишни билмайдиган 2 миллиард кишилардан бириси эмассиз… Ота-онангиз соғ бўлиб, улар ажралишмаган бўлсалар, хотинингиз ва болаларингиз билан бирга бахтли бир оила бўлсангиз, сиз бу дунёдаги нодир кишилардан биридирсиз. Шундай экан, нега қараб турибсиз? Аҳволингизга шукрлар қилинг! Davomini o'qish

75 yil avval — 1938 yilning 13 martida Fayzulla Xo’jayev bilan Akmal Ikromov otuvga hukm etilib,qatl etildi.

Muallif Adib: Tarixiy hujjatlar, nodir qo'lyozmalar, Tarixiy sana izoh yo'q

678
Бундан роппа-роса 75 йил аввал 1938 йилнинг 13 мартида СССР олий судининг ҳарбий коллегияси «Бухарин процесси», «Учинчи Масков процесси» деб ном олган суд жараёнига якун ясаб,ўз ҳукмини эълон қилди. Судга тортилган кўпчилик қатори Ўзбекистон раҳбарлари бўлмиш икки тарихий шахс — Файзулла Хўжаев билан Акмал Икромов суд қарори билан отувга ҳукм этилди ва бу ҳукм ўша куни Москва яқинидаги «Коммунарка» ҳарбий полигонида амалга оширилди (Баъзи маълумотларда қатл 15 мартда ижро этилган дейилади). Davomini o'qish

Umid Bekmuhammad. General bo’lgan xonlar.

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati, Tarixiy hujjatlar, nodir qo'lyozmalar комментария 4

199
Икки бошли қузғунни давлат рамзига айлантирган Россия ҳали  Иван Грозний замонида Орол денгизи қуриса унинг атрофидаги давлатларнинг ҳам шўри қуриши мумкинлигини англаган экан, телба феъли билан машҳур  рус ҳукмдори ўз яқинларига денгизни қуритиш чорасини топишни буюрган экан. Феъли ундан баттар  Пётр эса кўп ўйлаб ҳам ўтирмасдан Бекович бошлиқ кичик қўшинни  Хоразмга ва Бухорога йўл топиб боришга жўнатган эди. Чунки у бу ўлкаларда олтин кўплиги, ҳатто Каспий денгизи орқали Ҳиндистонга йўл борлиги ҳақидаги миш-мишларни эшитиб, тезроқ олтинлари мўл бу давлатларни, бойлиги билан инглизларнинг хазинасини тўлдлираётган Ҳиндистонни қўлга киритишни режалаган эди. Davomini o'qish

Miraziz A’zam. Qalbimda siylaganim.

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati izoh yo'q

677Шеър, менимча, ўз ичига инсонни, ҳаётни олади, ялтиратмасдан, ўз ҳолида, яхши ва ёмон жиҳатлари билан бирга акс эттиради. Шоир, модомики, атрофига, инсонларга, инсонларнинг ҳаётига боғлиқ яшар экан, бошқача бўлиши мантиққа тўғри келмайди. Шеър инсоннинг қувончи, кўзёшлари, завқлари ва оғриқларини, озодлиги ва эрксизлиги, тирикчилик машаққатлари ва гўзал орзулари, умидларини куйлайди. Катта қайғуларга тасалли беради (Миразиз Аъзамнинг «Шеър инсон қувончи ва изтиробларини ўзида акс эттиради» хотира-мақоласидан) . Davomini o'qish

Rauf Parfi. Mikalanjelo sevgisi.

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati 1 izoh

667

Петрарка сонетларидаги оташин муҳаббат, вафо, ҳижрон садолари,Пушкиннинг дўстга меҳри, яширин севгиси, Б.Бойқобиловнинг ҳаёт ҳодисалари мадҳидан фарқли ўлароқ, Рауф Парфи сонетларида изтироб,тириклик, ҳаёт зиддиятлари, қарама-қарши кечинмалар туғёни бетакрор ҳолатда намоён бўлади. «Ҳамлет», «Муҳаббат», «Микеланжело севгиси»,«Қора девор», “Муножот” каби сонет туркумларида дарднинг нечоғли улкан,изтиробнинг эса нақадар чуқур эканлиги ва бошқа хусусиятлар тадқиқотда кўрсатилди. Davomini o'qish

Ikrom Otamurod. «Men endi ketarman pinhon va yolg’iz…»

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati, Xotira va yodnomalar izoh yo'q

09

   Истеъдодли шоир  Асқар Маҳкам сқар Махкам 1958 йил 27 ноябрда Тожикистоннинг Кофарниҳон туманида туғилган ва 2007 йилнинг 6 мартида оғир касалликдан сўнг Тошкентда оламдан кўз юмган. У том маънода салкам 30 йиллик ижодий фаолияти даврида ўзбек адабиёти ривожига улкан ҳисса қўшди. Оташқалб шоирдан «Наврўз», «Тазарру», «Таҳажжуд», «Ишқ», «Ҳақ», «Аналҳақ», «Табриз дафтари» номли китоблари шеърият мухлисларга мерос бўлиб қолди. Davomini o'qish

«Sharq yulduzi» jurnalining 2013 yildagi 1-soni bosmadan chiqdi.

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati, Yangi kitoblar va asarlar taqdimoti 1 izoh

556
«Шарқ юлдузи» журналининг 2013 йил 1 сонини шахсан мен  интизорлик кутаётган эдим. Чунки бу сонда анча йиллар аввал  ёзилган ва Мирзо Улуғбек ҳаётига бағишлаган пьесам босилиши режалаштрилган эди.  Шунинг учун ушбу сон қўлимга тегиши билан сизни ҳам журнал  мундарижаси билан таништиришни ўйладим. Бу  ўй асарим босилганини айтиб мақтанишдан эмас, балки  мазкур сонда мутолаа қилишга арзийдиган асарлар кўплигини сизга   айтиб қўйиш,ҳар доимгидек сизни хабардор қилиш истагидан пайдо бўлди… Davomini o'qish