Adib asarlari, tarjimalari, hamda o'zbek va jahon adabiyotidan namunalar
7 июль — таниқли турк адиби Ўрхон Памуқ (Помуқ) таваллуд топган кун.
2006 йилда адабиёт соҳасида Нобел мукофотига икки ижодкорнинг номзоди киритилган эди. Бири — Адонис тахаллуси билан танилган суриялик шоир Али Аҳмад Саид, иккинчиси — туркиялик ёзувчи Ўрхон Памуқ. Барча адабий доиралар ва матбуот вакилларининг аксарияти, мукофот, албатта, Адонисга тегса керак, деган фикрда эдилар. Davomini o'qish
Бугун сизга таниқли шоир Матназар Абдулҳакимнинг «Маҳзун ун чекади най ёралари» деб номланган сонетлар чамбарини тақдим этмоқдамиз. Аввалан, сонет жанрида мураккаб композицияга эга «Сонетлар гултожи» ёки «Сонетлар гулчамбари ёки чамбари», деб аталган шакли ҳақида мухтасар маълумот беришни лозим топдик. Davomini o'qish
Сонет ҳақида кўпчилик умумий тасаввурга эга. Сонетнинг фақат ўн тўрт қаторли шеър эмас, балки мураккаб ҳамда ниҳоятда юксак маҳорат талаб қиладиган шеърий шакл эканини ҳамма ҳам билмайди. Зеро, сонет бузилмас қонун асосида яратиладиган ғоявий-бадиий лирик асардир.Мумтоз сонетнинг гўзал намуналарини Данте, Петрарка, Бокаччо, Камоэнс, Ронсар, Эредиа, Бодлер, Митскевич, Брюсов, Колар, Бехер ва бошқа ўнлаб машҳур шоирлар ижодида учратиш мумкин. Айни пайтда, сатрлар сони ва жойлашуви қонуни бузилган, лекин сонет деб аталган шеърлар ҳам учрайди. Davomini o'qish
Бразилияда бўлиб ўтаётган футбол бўйича жаҳон чемпионатида ўзбекистонлик ҳакам Равшан Эрматов бошқарган ўйинлари ҳисобида жаҳон рекордини ўрнатди. Чорак финалнинг Ҳолландия ва Коста Рика жамоалари ўйини ҳакамлиги Эрматов учун тўққизинчиси бўлди.
Узбекский арбитр Равшан Ирматов, обслуживший матч ¼ финала чемпионата мира между командами Голландии и Коста-Рики, стал рекордсменом среди всех судей в истории мировых первенств. Для Ирматова эта встреча стала четвертой на турнире в Бразилии и девятой в карьере на ЧМ. Ранее узбекский рефери отработал на встречах Швейцария — Эквадор, Хорватия — Мексика, США — Германия. Davomini o'qish
7 июль — Ўзбекистон халқ шоири Нормурод Нарзуллаев таваллудининг 80 йиллиги.
Ўша йилларни эсласам, айниқса, Нормурод аканинг Навоий,30 биносининг учинчи қаватидаги узун каридорда Леонид Брежнев ўлими муносабати билан ўтказилган мотам маросимида «Нега бизни ташлаб кетар Ильичлар» деб ёлғон йиғлаб шеър ўқиганини, 1991 йилнинг августида рўй берган ГКЧП кунлари ака атайлаб мени хонасига чақириб, кабинети тўрида осиғлиқ турган Михаил Горбачёвнинг портретини зарда билан юлиб олиб четга улоқтираркан, «Мана,унинг аҳволи!» деб хитоб қилганларини кўз олдимга келтирсам, завқланиб, кулиб юбораман. Davomini o'qish
Султон Ҳусайн Бойқародек подшоҳнинг бу тўнғич ўғли барча темурий шаҳзодалар каби тожу тахтга ниҳоятда ўч эди. Унинг ўз отасига қарши бош кўтариб исён оловини ёққанлиги, мамлакат, юрт бошига ғоят катта ташвиш ва таҳлика туғдиргани маълум. Ота-бола ўртасидаги ушбу беҳуда ихтилоф ва низо туфайли ҳисобсиз қонлар тўкилди, кўпгина ёш йигитлар умри хазон бўлди (Бу мавзуда мана саҳифада ҳам ўқинг). Davomini o'qish
Зиёфатни қолдиришнинг иложи бўлмади, бордик. Дастурхон атрофида йигирма чоғли талаба.
Аввалига қандайдир ўнғайсизлик, ноқулайлик бордай эди. Устига-устак, нечукдир ҳеч кимдан сўрамасданоқ жўрабошиликни зиммасига олган Нодир дастлабки кириш сўзидаёқ қовун туширди. Яъни, у салом-алигу “Хуш келибсизлар”дан сўнг ўзича гапни айлантираман деган ўйда ногаҳон:
— У дунёда юрганларнинг жойлари жаннатнинг тўридан бўлсин, — деб юборди. Davomini o'qish
Шуҳрат Ризаев узоқ йиллар давомида ўзбек театрининг машҳур арбрбларидан бири Баҳодир Йўлдошев билан мулоқотда бўлиб, драматургия ва театр санъати табиатини пухта ўрганди. Шунинг натижаси сифатида унинг «Искандар» драмаси ва Баҳодир Йўлдошевга бағишланган «Саҳна маънавияти» рисоласи майдонга келди. Бири бадиий ижодининг, иккинчиси эса санъатшунослик илмий мулки бўлган бу асарлар муаллифининг илмий ва ижодий диопозони ғоят кенглигини намойиш этди. «Дискотека» пьесаси Шуҳрат Ризаевнинг замонавий ёшлар ҳаётида учрайдиган айрим муаммоларга бағишланган. Davomini o'qish
6 июль — таниқли шоир Шукур Қурбон таваллуд топган кун.
Умуман олганда, шоирлик қайси даврда осон бўлган? Айниқса, Навоий, Бобур, Машраб каби шоирларни дунёга берган халқ қалбидаги гапни айтиш менимча ҳамма давр ижодкоридан ҳам юксак масъулият талаб этади. Қолаверса, ўша йилларда мамлакатимизда мустабид тузум ҳукмрон эди. Бу давр шоирларининг қиладиган иши, энг аввало, халқ ҳаётидаги ҳақиқатларни ёзиш бўлган Мен ҳам ўшалар қаторида баҳоли қудрат, Эркин Воҳидов таъбири билан айтганда, «аччиқ ҳақиқат»ларни қоғозга туширишга уринганман. Davomini o'qish
Ўзбек таржима мактабининг устунларидан бири, Ўзбекистон санъат арбоби Қодир Мирмуҳамедов жаҳон адабиёти классикларининг 70 га яқин асарини ўзбекчага таржима қилган. Улар орасида Михаил Булгаковкинг «Уста ва Маргарита», Робиндранат Тагорнинг «Хонадон ва жаҳон», Жек Лондоннинг «Мартин Иден», Максим Горькийнинг «Клим Самгин», Бокаччионинг машҳур «Декамерон» каби романлари бор. Ҳомернинг икки шоҳ асари «Илиада» ҳамда «Одиссея» Қодир ака таржимасида ўзбек ўқувчиларига армуғон этилган.
Ана шу тенгсиз асарларнинг иккитасида менинг ҳам қисман улушим борлигидан фахрланаман. Михаил Булгаковнинг «Уста ва Маргарита» романи менинг тавсиям асосида таржима қилинган бўлса, Ҳомернинг бебаҳо «Илиада» достони нашрига махсус муҳаррирлик қилганман. Davomini o'qish
Александр Македонский родился в июле 356 года до н. э. от брака македонского царя Филиппа и царицы Олимпиады. В Древней Греции все знатные, в особенности царские, роды претендовали на происхождение от богов или героев. Македонские цари вели свою родословную от Геракла — сына греческого бога Зевса от смертной женщины Алкмены. По материнской линии Александр Македонский мог считаться прямым потомком Ахилла, героя легендарной Троянской войны, воспетого Гомером. Davomini o'qish
Истеъдодли ёзувчи Шойим Бўтаевни 55 ёшга тўлгани билан табриклаймиз.Бу воқеа яшин тезлигида бутун мамлакат бўйлаб тарқади. Оғиздан-оғизга кўчиб юрган қисқагина суҳбат шуъласи одамлар қалбини фахр-ифтихор туйғуларига тўлдириб юборгудай бўларди. Улар, эндигина тожу тахтни эгаллаган навқирон ҳукмдорлари омон бўлса, хеч қачон хорлик-зорлик кўрмасликларини дил-дилдан ҳис этганча, бундай ҳукмдор билан дунёнинг нариги чеккасига бўлса ҳам боришга тайёр эканликларини бир-бирларига тўлиб-тошиб сўзлашарди. Davomini o'qish