Adib asarlari, tarjimalari, hamda o'zbek va jahon adabiyotidan namunalar
Ўтган шу вақт ичида айтиб ўтилган айрим воқеалар сабабидан кўнглимда омон келаётган бир ҳис ҳар қалқиб юзага чиққанда танимни жимирлатиб кетади. Буни бошдан кечириш завқли, лекин оғир. Бойсунда достон айтишдай қийин, акамни кутишдай тотли, онамнинг соғинчидай абадий. Чўлпоннинг кўзларидай жим, собит, умидли. Davomini o'qish
Агахи был поэтом, историком и переводчиком. Он составил диван своих стихов под названием «Та’виз ал-ашикин», который в нескольких списках дошел до нашего времени и включает в себя газали, мухаммасы, мусаддасы, мусамманы, рубаи, муамма, таржи’банды, мустазады, маснави, касыды, тарихи на языках узбекском и фарси. В 1882 г. его диван был издан литографским способом в Хиве. С фарси на узбекский язык он перевел «Гюлистан» Са’ди, «Йусуф ва Зулайха» Абд ар-Рахмана Джами, «Хафт пайкар» Низами, «Шах ва Гада» Хилали, «Зубдат ал-хикайат» Мухаммад Вариса, «Кабус-наме» Кайбдуса, «Мифтах ат-талибин» Махмуд бен Шайх Али бен Имад ад-Дина Гидждувани, «Ахлак-и Мухсини» Хусайна бен Али Кашифи, «Та’рих-и джаханкуша-йи Надири» («Та’рих-и Надири») Мухаммад Махди Астрабади бен Мухаммад Насира, вторую половину второго тома, третий и седьмой тома «Раузат ас-сафа» Мирхонда и многие другие сочинения. Davomini o'qish
Мен ўзимдан шоир “ясамайман.” Табиийки, шеър ёзмаган кунларим шеър ёзган кунларимдан бениҳоя кўпдир. Ёшлигимда шеърга, сўзга кўчирмоқчи бўлган ҳар бир фикримни, туйғумни қўйиб юбормасдим. Энди эса сўзга янада хасисман. Аслида, нима бўлса, унга шеърий таъриф бериш, қайдайдир сўзлардан поэтик комбинациялар қуриш унчалик қийин иш эмас. Бу дунёнинг чангидан тортиб, юлдузига қадар бўлган борлиқ тилга киришни, фикрлашишни, сўзга айланишни истайди. Назаримда, биз ёзган шеърларимиз бизсиз ҳам бор эди. Ва бундан кейин битажак сатрларимиз ҳам бизсиз мавжуддир (Рамиз Равшан билан суҳбатдан). Davomini o'qish
“Мен ҳам инсонман. Ўзим учун озгина яшай, ўзимнинг ёшлик орзу-ниятларим учун озгинагина ишлай” деб бошланади китоб аннотацияси. Бу – “Пуанкаре” номли ҳикоя қаҳрамонининг сўзлари. Зотан, инсон учун тинимсиз меҳнати, тер тўкиб ишлагани, елиб-югургани-ю, бироқ мақсадига ета олмагани аламли ҳол. Наҳот умр деганлари адоқсиз шўришлардан иборат бўлса? Davomini o'qish
Комил Яшин тарафидан бажарилган ишнинг тўғри ёки нотўғрилиги ҳақида ҳозир ҳукм чиқариш ортиқча. Бўлган иш бўлган. Аммо унинг ижобий ва салбий жиҳатларини қайд этиш, холис баҳо бериш мумкин ва бу ҳозирги қайта қуриш ва ошкоралик даврида зарур ҳам. Ярим асрдан буён ўзбек, умумсовет ва жаҳон саҳналарида қўйилиб, олқиш олиб келаётган «Бой ила хизматчи» айни шу тикланган нусха эканлигини унутишга ҳаққимиз йўқ. Аммо… Davomini o'qish
1920 йил 22 августда жаҳон адабиётининг таниқли намоёндаларидан бири — машҳур «Фаренгейт бўйича 451°» асарининг муаллифи, доно эртакчи ва юлдузлараро саёҳат ҳақида орзу қилган фантаст ёзувчи Рэй Бредбери дунёга келган. Китобхонларда илмий фантастика ва фентези жанридаги асарларга айнан у биринчи бўлиб қизиқиш уйғота олган, деб ҳисобланади. Бироқ кўпчилик назарида Брэдбери мўъжиза кутаётган абадий ёш бола ва бу мўъжизани рўёбга чиқарган абадий сеҳргар қиёфасидаги ёзувчи бўлиб қолади. Биз бугун бу фантастнинг энг машҳур асарларидан олинган парчаларни эътиборингизга ҳавола этамиз.
Davomini o'qish
1931 йилнинг 15 декабрида туғилган таниқли япон шоири Таникава Сюнтаро ҳаёт ва ижод ҳақида шундай ёзади: “Биз шеър ёзиш учун яшамаймиз. Биз яшаётганимиз учун шеър ёзамиз. Асл шоир шеърларини эмас,ҳаётни суяди. Мен сўз қидириб эмас,ҳаёт моҳиятини қидириб ижод қиламан”. Davomini o'qish
Ҳазрат Алишер Навоий «Устозлар устози» деб шарафлаган, Абдураҳмон Жомий эса «У пайғамбар эмас, аммо пайғамбарлик китоби бор» деб улуғлаган Жалолиддин Румий — жаҳон адабиётининг муаззам сиймоларидан бири. У ўзидан кейинги Шарқ ва Ғарб сўз санъатига катта таъсир ўтказди. Шарқнинг буюк сўз усталари Мавлонони ўзларига устоз деб билишган. Буюк Ҳёте Абулқосим Фирдавсий, Шайх Саъдий, Хўжа Ҳофизлар қаторида Жалолиддин Румий ижодини ҳам «Хизр чашмаси» деб атаган. Davomini o'qish
Аллома шоир Матназар Абдулҳакимнинг буюк мутафаккир,шоир, жавонмардлик тариқатининг йирик намояндаси Паҳлавон Маҳмуд (1247-1326) меросини идрок этиш, рубоийларини таржима қилиш жараёнида мутафаккир қарашларини англашга бағишланган мақола,эссе ва суҳбатлардан ташкил топган «Тафаккур чорраҳаларида.Таржимон талқинлари» номли салмоқли китобини тақдим этган эдик. Бугун сизнинг назарингизга Ҳазрати Паҳлавон Маҳмуд ҳамда Муҳаммад Ризо Эрниёзбек ўғли Огаҳий рубоиётининг қиёсий ҳамоҳангликларига бағишланган ихчам тадқиқоти билан таништирамиз. Davomini o'qish
Кундуз кетидан тунни бошлаб кeлганида ўзимни қўярга жой тополмай қоламан. Хонамда тун бўйи чироқни ёқиб қўяман. Менга ёруғлик керак. Жимжитликга ҳам хушим йўқ. Ўзимча қўшиқ айтаман, рақсга тушаман, юқори қаватда яшовчи сўзамол биродаримни уйимга чақириб унинг вайсашини ёқмасада эшитиб ўтиравераман… Барибир ҳаммасининг ниҳояси бор. Қўшним чарчаганини, мени қаттиқ хурмат қилишини айтиб уйига кетиб қолади. Энди яна уйқу дори ичиш керак. Davomini o'qish
Асл исм-шарифи Жунайдулло Исломшайх ўғли бўлган бўлажак шоир 1793— 1800 йилларда Бухорога келган ва мадрасада таҳсил кўрган, тиб илмини ўрганган, шеърлар машқ қилган. «Мутахассис, тажрибали ва билгувчи» маъносини англатувчи «Ҳозиқ» тахаллусини ҳам шу ерда олган. Мен роппа-роса 30 йил аввал, 1984 йили қисмати оғир кечган шоир ҳақида шеър ёзган эдим. Сизга Ҳозиқнинг айрим ғазаллари ва Алишер Навоий ғазалларига битган мухаммаслари қаторида ўша шеърни ҳам тақдим этмоқдаман.
Davomini o'qish
12 декабрда таваллуд кунини нишонлайдиган Наим Каримовнинг инсон сифатида ҳам, олим сифатида ҳам фазилатлари бисёр: таърифлаб сўз топиб айтиш қийин. Бу шунчаки йўлига айтиладиган қуруқ мақтов эмас. Бори шу аслида. Адабиётга, сўз санъатига беҳад меҳр қўйган, уни қисмат деб билган, умрини буткул шу соҳага бахшида этган, гўё адабиётдан бошқа дарди ҳам, ташвиши ҳам бўлмаган Наим ака каби фидойи олим ҳақида бошқачароқ ўйлаш мумкинми?! Шукр, бундай инсонлар ҳали бор орамизда, лекин кам – бармоқ букиб санарли. Davomini o'qish