Guljamol Asqarova.Feruza gulimizni asraylik.

077
Назаримда, шеър туғилиши учун шоир руҳини ларзага соладиган куч керак. Дард, изтироб, ёруғ туйғулар лозим. Шеър изтироб бўғзингга тиқилганида ёзилади, қувонч руҳни кўкка парвоз эттирганида, завқу шавқ­қа тўлдирганида ёзилади. Лекин бир ҳақиқат аёнки, қандай ёзганим ёдимда қолмайди… Бу ҳолат шу қадар онийки, мен уни ёдимда тутиб қололмайман… Капалак тутганмиз-ку болалигимизда, тўғрироғи, тутолмай оввора бўлганмиз… Шеър ёзиш, илҳом деса, болалигимдаги ана шу хотира элас-элас ёрқин, рангин ҳолатларда ёдимга тушади негадир…

04
ФЕРУЗА ГУЛИМИЗНИ АСРАЙЛИК
Шоира Гулжамол Асқарова билан суҳбат
Суҳбатдош — Гўзалой Матёқубова
04

08Халқимиз қонида шеърга ошуфталик яшайди, дейишади. Ҳақиқатдан ҳам таҳририятимизга кунига ўнлаб шеърият ихлосмандлари мактублар жўнатишади. Яқинда Самарқанд вилояти Нуробод туманида яшовчи муштарий Мадина Бойхўрозовадан мактуб олдик. Билишимизча, мухлисимиз инглиз тилини ўрганиш баробарида шеъриятга ҳам қизиқар экан. У газетада чоп этилаётган ижодкорлар билан суҳбатларни мунтазам ўқиб боришини билдириб, дилида шеърлари ёруғ туйғулар қўзғовчи севимли шоирасига ўз саволларини йўллабди.

…Муштарийимизнинг истагини инобатга олиб, ўзининг шеър­лари билан кўнгилнинг энг чуқур ерларига кириб боришга улгурган шоира Гулжамол АСҚАРОВАни суҳбатга чорладик.

— Гулжамол опа, илк шеъри­нгиз матбуотда нашр этилганида кўнглингиздан нималар кечган?

— Машқларим туман газетасида чиқиб турарди. Аммо мен республика матбуотини кўзлардим… «Саодат» журналида шеърларим нашр этилганида энди зўр шоира бўлдим, деб ўйлаганман, кўчада кўрган ҳар бир одам менинг шеъримни ўқиган бўлса керак, исмимни билса керак, деган болаларча содда ва ғўр фикрда бўлганман. Ҳар бир ижодкорда маълум маънода худбинлик, ўзини қаттиқ яхши кўриш туйғуси бўлади. Жумладан, энг хокисор шоирда ҳам. Шеърим ортидаги шуҳратдан умидвор бўлмаганман, деган шоирга ишониш қийин.

— Шоир қачон шеър ёзади? Сизда ижод жараёни қандай кечади?

— Шу саволни кўп таҳлил этаман. Назаримда, шеър туғилиши учун шоир руҳини ларзага соладиган куч керак. Дард, изтироб, ёруғ туйғулар лозим. Шеър изтироб бўғзингга тиқилганида ёзилади, қувонч руҳни кўкка парвоз эттирганида, завқу шавқ­қа тўлдирганида ёзилади. Лекин бир ҳақиқат аёнки, қандай ёзганим ёдимда қолмайди… Бу ҳолат шу қадар онийки, мен уни ёдимда тутиб қололмайман… Капалак тутганмиз-ку болалигимизда, тўғрироғи, тутолмай оввора бўлганмиз… Шеър ёзиш, илҳом деса, болалигимдаги ана шу хотира элас-элас ёрқин, рангин ҳолатларда ёдимга тушади негадир…

— Ижодкор қалби ҳар доим бир сирдош излайди. Сиз сирларингизни кимга ишонасиз?

— Болалигимдан онамга, опамга, дугоналаргаям сир, дард айтмаганман. Ўзим кучли бўлсам, ҳамма нарсани ўзимда сақлаб қолсам-да, кунлардан бир кун ҳаётимда энг севимли ва беминнат бир одам пайдо бўл­са-ю, мен ҳаммасини ўшанга ишонсам, деган фикр бор эди. Ҳаётимда ўшандай одамни ҳалиям кутяпман, чоғи… (У турмуш ўртоғим бўлади, деган фикрдан мутлақо йироқман). Дўст излаш ҳар бир одамда шундай кечар, балки… Шундай дўсту қадрдон, ҳаёту руҳимга сингиб кетадиган одам бўлса, сирларим, минг йиллик ҳасратларимни айтардим, балки… Шундай дейман-у, аммо ижодкор одам ҳаммасини халқига, мухлисларига шеърларида айтиб қўяди, назаримда…

— Ўзбек шоирларидан кимларнинг ижодини севиб мутолаа қиласиз?

— Мумтоз шоирларимизни ҳеч бир муҳокамасиз ҳаммасини яхши кўриб ўқийман. Барча-барчаси жону жаҳонимга туташ. Уларнинг сатрлари мени бениҳоя мафтун этган.

Замонамиз шоирларидан ўқийдиганларим бор. Номма-ном санашга имкон йўқ. Машҳур шоирларни ўқишимиз табиий. Лекин матбуотда тез-тез кўринмаса-да, гўзал шеърлар ёзаётган ижодкорларимиз, масалан, Фароғат Камолова, Ибодат Ражабова каби шоира опаларимизни севиб, излаб ўқийман. Одам ёши ўсавергани сайин негадир ҳайқирибмас, ичида ўқиладиган шеърларга, қалб қироатига мойил бўлаверар экан-да. Хуршид Даврон, Эшқобил Шукур, Салим Ашур бугун мен севиб ўқиётган шоирларим.

— Ижодий режаларингиз?

— Бир пайтлар ижодий режалар қилардим, шу режаларимни бажарардим ҳам… Ҳозир негадир сал ўзгарганман. Аслида, ижодкорнинг битта режаси бўлади, бу ҳам бўлса энг яхши шеърини ёзиш… Зўр шеър­лар ёзсанг, сени ҳақиқий сўз қадрини билганлар севса, китобларинг хонадонлардаги энг қимматбаҳо буюмдек турса, ўқилса, одамларнинг қалб жавонларидан ҳар куни олиб варақланса, кўз ёшлар томиб, севилиб ўқилса…. Шу — режаларим.

— Сизга савол йўллаган мухлисларингизга нима деган бўлардингиз?

— Ҳаётнинг ташвишларию талотўп­ларидан ортиб, шеър ўқиётгани ва эътибори учун ўқувчиларимга ташаккур айтаман. Аслида, умрнинг гўзал ўтиши адабиётга ошуфталик билан белгиланади. «Кичкина шаҳзода» асарида «Феруза гулимизни асрайлик», деган сўзлар келади. Шу қаторда мен ҳам шеър мухлисларига ичимиздаги гулни, яъни кўнглимизни асрайлик, деб қоламан.

04
FERUZA GULIMIZNI ASRAYLIK
Shoira Guljamol Asqarova bilan suhbat
Suhbatdosh — Go’zaloy Matyoqubova
04

07Xalqimiz qonida she’rga oshuftalik yashaydi, deyishadi. Haqiqatdan ham tahririyatimizga kuniga o’nlab she’riyat ixlosmandlari maktublar jo’natishadi. Yaqinda Samarqand viloyati Nurobod tumanida yashovchi mushtariy Madina Boyxo’rozovadan maktub oldik. Bilishimizcha, muxlisimiz ingliz tilini o’rganish barobarida she’riyatga ham qiziqar ekan. U gazetada chop etilayotgan ijodkorlar bilan suhbatlarni muntazam o’qib borishini bildirib, dilida she’rlari yorug’ tuyg’ular qo’zg’ovchi sevimli shoirasiga o’z savollarini yo’llabdi.

…Mushtariyimizning istagini inobatga olib, o’zining she’r­lari bilan ko’ngilning eng chuqur yerlariga kirib borishga ulgurgan shoira Guljamol ASQAROVAni suhbatga chorladik.

— Guljamol opa, ilk she’ri­ngiz matbuotda nashr etilganida ko’nglingizdan nimalar kechgan?

— Mashqlarim tuman gazetasida chiqib turardi. Ammo men respublika matbuotini ko’zlardim… «Saodat» jurnalida she’rlarim nashr etilganida endi zo’r shoira bo’ldim, deb o’ylaganman, ko’chada ko’rgan har bir odam mening she’rimni o’qigan bo’lsa kerak, ismimni bilsa kerak, degan bolalarcha sodda va g’o’r fikrda bo’lganman. Har bir ijodkorda ma’lum ma’noda xudbinlik, o’zini qattiq yaxshi ko’rish tuyg’usi bo’ladi. Jumladan, eng xokisor shoirda ham. She’rim ortidagi shuhratdan umidvor bo’lmaganman, degan shoirga ishonish qiyin.

— Shoir qachon she’r yozadi? Sizda ijod jarayoni qanday kechadi?

— Shu savolni ko’p tahlil etaman. Nazarimda, she’r tug’ilishi uchun shoir ruhini larzaga soladigan kuch kerak. Dard, iztirob, yorug’ tuyg’ular lozim. She’r iztirob bo’g’zingga tiqilganida yoziladi, quvonch ruhni ko’kka parvoz ettirganida, zavqu shavq­qa to’ldirganida yoziladi. Lekin bir haqiqat ayonki, qanday yozganim yodimda qolmaydi… Bu holat shu qadar oniyki, men uni yodimda tutib qololmayman… Kapalak tutganmiz-ku bolaligimizda, to’g’rirog’i, tutolmay ovvora bo’lganmiz… She’r yozish, ilhom desa, bolaligimdagi ana shu xotira elas-elas yorqin, rangin holatlarda yodimga tushadi negadir…

— Ijodkor qalbi har doim bir sirdosh izlaydi. Siz sirlaringizni kimga ishonasiz?

— Bolaligimdan onamga, opamga, dugonalargayam sir, dard aytmaganman. O’zim kuchli bo’lsam, hamma narsani o’zimda saqlab qolsam-da, kunlardan bir kun hayotimda
eng sevimli va beminnat bir odam paydo bo’l­sa-yu, men hammasini o’shanga ishonsam, degan fikr bor edi. Hayotimda o’shanday odamni haliyam kutyapman, chog’i… (U
turmush o’rtog’im bo’ladi, degan fikrdan mutlaqo yiroqman). Do’st izlash har bir odamda shunday kechar, balki… Shunday do’stu qadrdon, hayotu ruhimga singib ketadigan odam bo’lsa, sirlarim, ming yillik hasratlarimni aytardim, balki… Shunday deyman-u, ammo ijodkor odam hammasini xalqiga, muxlislariga she’rlarida aytib qo’yadi, nazarimda…

— O’zbek shoirlaridan kimlarning ijodini sevib mutolaa qilasiz?

— Mumtoz shoirlarimizni hech bir muhokamasiz hammasini yaxshi ko’rib o’qiyman. Barcha-barchasi jonu jahonimga tutash. Ularning satrlari meni benihoya maftun etgan.

Zamonamiz shoirlaridan o’qiydiganlarim bor. Nomma-nom sanashga imkon yo’q. Mashhur shoirlarni o’qishimiz tabiiy. Lekin matbuotda tez-tez ko’rinmasa-da, go’zal she’rlar yozayotgan ijodkorlarimiz, masalan, Farog’at Kamolova, Ibodat Rajabova kabi shoira opalarimizni sevib, izlab o’qiyman. Odam yoshi o’savergani sayin negadir hayqiribmas, ichida o’qiladigan she’rlarga, qalb qiroatiga moyil bo’laverar ekan-da. Xurshid Davron, Eshqobil Shukur, Salim Ashur bugun men sevib o’qiyotgan shoirlarim.

— Ijodiy rejalaringiz?

— Bir paytlar ijodiy rejalar qilardim, shu rejalarimni bajarardim ham… Hozir negadir sal o’zgarganman. Aslida, ijodkorning bitta rejasi bo’ladi, bu ham bo’lsa eng yaxshi she’rini yozish… Zo’r she’r­lar yozsang, seni haqiqiy so’z qadrini bilganlar sevsa, kitoblaring xonadonlardagi eng qimmatbaho buyumdek tursa, o’qilsa, odamlarning qalb javonlaridan har kuni olib varaqlansa, ko’z yoshlar tomib, sevilib o’qilsa…. Shu — rejalarim.

— Sizga savol yo’llagan muxlislaringizga nima degan bo’lardingiz?

— Hayotning tashvishlariyu taloto’p­laridan ortib, she’r o’qiyotgani va e’tibori uchun o’quvchilarimga tashakkur aytaman. Aslida, umrning go’zal o’tishi adabiyotga oshuftalik bilan belgilanadi. «Kichkina shahzoda» asarida «Feruza gulimizni asraylik», degan so’zlar keladi. Shu qatorda men ham she’r muxlislariga ichimizdagi gulni, ya’ni ko’nglimizni asraylik, deb qolaman.

Manba: «Oila davrasida» gazetasi

XDK

(Tashriflar: umumiy 279, bugungi 1)

2 izoh

  1. Assalomu alaykum Guljamol opa men siz bilan 2015 yil 17 iyunda O’zLiDeP Siyosiy Kengashi Ijroya qo’mitasining majlislar zalidagi ma’ruzangiz va umuman baxslashishda ochiq xaqoniy suxbatingizdan ta’sirlandim. Men xam yoshlarimiz va ayniqsa qizlarimiz taqdiri bo’yicha global muommoni ko’targan edim, afsuski vaqt ytmadi. Shu muommo xaqida siz bilan suxbatlashub o’z fikirlarimni va sizdan maslaxat olmoqchi edim, Menga o’z kantaktlaringizni bersangiz

  2. Ассалому-алайкум хурматли синглим Гулжамолхон.Мен сизнинг ижодингизни жудаям кадрлайман чунки сиз юртимизда яхши эьтиборга сазовар ва таникли шоирасиз.Сиз содда дил ва камтарин инсонлар кунглидан уз мехрибонлигингиз билан тезда тил топиша оладиган кобилиятлисиз-бу ОЛЛОХимизнинг сизга берган муривватидир.Сиз мени танийсиз хатто оила аьзоларимизни хам.1997-1999 йилларда кора-тош махалласида яшовчи Давлат солик инспексияси ходими акангиз Абдусаломни эсласангиз хонодонимизга келиб чечангиз билан хам ширингина сухбатда булардингиз.Орада мен огир бетоб булиб Кашкадарёга кучиб кетдим ва сиз билан булган ака-сингиллик ришталаримизга чек куйилди.Сизнинг барча ижод ва ишлаётган иш лавозимингизни эшитиб хаккингизга дуо килиб сизга баркамоллик узок умр ва бахт тилаб турамиз.Сингилжон сиздаги куч гайрат матонатли ирода хар кимга хам насиб этавермайди сизни доима ОЛЛОХИМ узи куллаб узи асрасин омадингизга -омад ижодингизга доима ривож тилайман.Илохим гузаллигингизга куз тегмасин сингилжоним Кашкадарёга йулингиз тушса бир мехмонимиз булингиз сингилжон тел номерим—99890-6420089

Izoh qoldiring