Adib asarlari, tarjimalari, hamda o'zbek va jahon adabiyotidan namunalar
Бугунги ўзбек шеъриятида Зебо Раҳимова каби дунёнинг ёлғон ташвишларига, шеърнинг қадри тушиб бораётгандек таассурот ҳоким бўлган муҳитга басма-бас қалби ортидан бораётган, ўқувчи юрагига гоҳ қувонч, гоҳ маъюслик улашаётган ижодкорлар бор экан, кўнгилда умид чироғи милдираб ёнаверади. Davomini o'qish
Бундан роппа-роса 3 йил аввал сайтимизда Марсель Брионнинг Амир Темур ҳақида ёзилган ва ўзбек тилида » Менким, Соҳибқирон жаҳонгир Темур» номи билан нашр этилган (русчадан Фарҳод Рўзиев ва Фозил Тиловатов таржимаси) асардан икки бобни эълон қилган эдик. Бугун эса 2010 йили Зокиржон Ғойипов томонидан асарнинг форсча таржимасидан (Marcel Brion, Z̲abīḥ Allāh Manṣūrī. «Manam Tīmūr-i Jahāngushā». Intishārāt-i Bihzād, 2006) ўзбекчага ўгирилган ва «Термиз оқшоми» газетасида босилган айрим парчаларини сизга тақдим этамиз.
Жуда кўп тарихий солномалар ва асарларни ўрганиб ёзилишига қарамай ушбу асарда тарихий ҳақиқатга тўғри келмайдиган жуда кўп ўринларга дуч келасиз. Бундай хатоликлар кўплаб Ғарб ва Россия адиб ва олимларига хос нарса. Шу сабабдан уни асосан тўқима бадиий асар сифатида қабул қилишингизни сўраймиз.
BBC ўзбек хизмати хабарида ёзилишича, бобурий шаҳзода, Шоҳ Жаҳоннинг вориси Дору Шукуҳ ҳаёти акс этган драма Лондоннинг Миллий театри саҳнасида намойиш этилмоқда экан. Тарихий драмада XVII асрда Ҳиндистонда Бобурийлар ўртасида тахт учун кечган шафқатсиз кураш тасвирланган экан . Хабарни диққат билан ўқиб, бугунги сиёсатлашган замонда, ғораткор Ғарб мусулмон Шарқ оламига қарши қақшатқич қирғин ўтказаётган муҳитда ушбу драмани саҳналаштириш замирида Исломни қоралаш мақсади ётганини англадим. Сиз ҳам BBC ўзбек хизмати хабарини ўқиб кўринг ва кейин бу хусусда ёзилган менинг мақолам билан танишинг.
Оташнафас шоир Асқар Маҳкам ХХ аср тожик шеъриятининг тенгсиз сиймоси Лойиқ Шерали хотирасига бағишлаганн мақоласида ўртаниб ёзади: «Шеър Лойиқ билан келди,Лойиқ билан кетди…» Дарҳақиқат, ХХ аср тожик шеъриятида Лойиқ шеърияти бамисоли Помирдек юксалиб турибди. Қолган барча тоғлар унинг пастида… Davomini o'qish
Ушбу ёзганларим кўнглимга инган ўйларим асносида юзага келди. Балки мақолада янгилик йўқлигидан, профессионал тарзда ёндашмаганимдан, бадиияти ҳақида оғиз очмаганимдан қайсидир мутахассиснинг кўнгли тўлмас. Мақсадим жуда оддий эди – Нодирдек шоиримиз борлигини билмаганларга билдириб қўйиш. Davomini o'qish
Бу дунёда тўрт асосий унсур бор: ер, ҳаво, сув ва олов. Қадим-қадимдан шундай ҳисобланиб келади. Ўтган замонлардаги файласуфлару ҳозирги давр тадқиқотчилари шу аксиомани ҳеч бир гап-сўзсиз қабул қилишган. Замонамиздаги айримлар, аниқроғи ўзларини ХХI аср мунажжимлари деб атовчилар, хаттоки, инсоннинг қайси ойда туғилганига қараб, сен – ерсан, сен – ҳавосан, сен – сувсан, сен – оловсан дейишади ва шунга қараб, башоратлар тўқишади. Davomini o'qish
Қутлибека совет тузуми пайтидаëқ “Мустақил Ўзбекистон байроғи юрагимдадир”, дея шеърлар ëзди. Туркий “санжоқ” калимасининг байроқ эканини ўша пайтда биров билди, биров билмади.
Ватан менинг ичимда шу ҳур санжоғи билан, ундаги доғи билан,
Ватан менинг ичимда шу ҳур санжоғи билан, унда титроғи билан.
Миллат менинг ичимда шикаста ҳақиқати, шундай алдови билан,
Миллат менинг ичимда, ичида ëмон қўрқинч ва ëмон ëви билан. Davomini o'qish
“Ким ўзини англаса, Раббисини англабдир”, дейилади ҳадиси шарифда. Ўзини англашнинг энг муҳим воситаларидан бири, бу шубҳасиз, бадиий асарлардир. Назм бўлсин, наср бўлсин булардан узоқ одам руҳий камолотга етиша олмайди. Ўзини соҳасини пухта билиши мумкин. Аммо маънавияти саёз бўлиб қолаверади. “Олим бўлиш мумкин, одам бўлиш қийин”, деган халқимиз иборасида назарда тутилган бир ҳолат юзага келади. Davomini o'qish
Роппа-роса бир ой аввал Сурхондарё сафарига жўнаган эдим. Деновда яқинда нашр этилган «Алпомиш» достони (нашр ҳақида мана бу саҳифада ўқинг) тақдимотини ўтказдик,Олтинсойда Сўфи Оллоҳёр бобомиз мозорларини зиёрат қилдик, Бойсундаги мактабда, Термиз Университетида учрашувлар ўтказдик. Лекин, энг муҳими сафар давомида ажойиб инсонлар билан танишиб, ҳамсуҳбат бўлдик. Ана шу танишганлар орасида шоир Баҳром Нормуродов ҳам бор эди. Бугун шоирнинг бир туркум шеърини ҳадя этарканман, яна сафар хотиралари оғушида қолдим. Davomini o'qish
Бу воқеа узоқ йиллар аввал, Хитой императорларининг Тан сулоласи замонида, яъни бундан бир минг уч юз йил олдин рўй берган.Бу – ҳаёт шафқатсизлиги ҳамда меҳрибон ота ҳақидаги ҳузунли бир ҳикоядир. Davomini o'qish
Xurşid Davron — Özbəkistanın xalq şairi, Mahmud Qaşqarlı adına Beynəlxalq mükafatın (1989), Beynəlxalq Qızıl Qələm mükafatının (2009), Azərbaycanın «Müşfiq” mükafatı (5.06.2013) laureatı Xurşid Davron 1952-cı il yanvarın 20-də Səmərqənddə anadan olub. O məşhur nəqşibəndi Sufi Piri Ahmet Kasanı nəslindəndir. Davomini o'qish
Атоқли шоир Абдулла Орипов ўзбек адабиёти саҳнига кириб келганидан то шу бугунгача унинг шеъриятига, ёзган ҳар бир янги шеърига бўлган қизиқиш заррача камайгани йўқ, аксинча, ортиб бормоқда. Бугун устознинг март ойининг иккинчи ярмида ёзган шеърларини тақдим этамиз. Davomini o'qish