Izzat Sulton. Muqaddima. Tugallanmagan romandan ikki bob

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati izoh yo'q
02129 ноябрь — адабиётшунос олим, драматург Иззат Султон таваллуд топган кунга 105 йил тўлди

    Таниқли адабиётшунос олим ва драматург Иззат Султоннинг тугалланмаган «Муқаддима» романини ҳам мароқ, ҳам афсус билан ўқидим. Ажойиб манзара ва воқеаларнинг моҳирона тасвири нечоғли мароқ бағишлаган бўлса, романнинг тугалланмай қолганидан бениҳоя афсус чекдим. Олимнинг «Навоийнинг қалб дафтари» ҳар доим кутубхонамнинг назарим тушадиган жойида туради. Бу китобни қайта-қайта варақлайман. Davomini o'qish

Nazar Eshonqul. Qaytish

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati izoh yo'q

006

    …Сен уйғонганингда қуёш аллақачон ҳовли адоғидаги тутнинг шохлари орасидан мўралаб турар, фарахбахш, осуда ёз тонгининг мусаффо ҳавоси дарахтлар соясини ҳали ҳам тарк этмаган; сен кеча қандай етган бўлсанг сўрида ўша ҳолатда юз тубан тушиб ухлаб қолган эдинг; сенинг бутун вужудинг кечаги ичкиликнинг асоратидан қақшаб оғрирди, кўнглинг айниб, томоғинг қуруқшиб қолганди — сен кеча уйга қай ҳолатда келганингни ҳам яхши эслолмадинг, улфатларинг сени машинага ўтирғизиб юборишганди. Davomini o'qish

Nodira Afoqova.» Muhammad (s.a.v.) dedilar…Arba’in» turkumi

Muallif Adib: Islom tarixi, adabiyoti va madaniyati, O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati 1 izoh

034

 Улуғ ижодкор ва донишманд  боболаримиздан энг аввало ўрнак қолади. Мана шундай ўрнакларнинг бири, шак-шубҳасиз, Ислом дини аҳкомларини ўрганмоқ ва билмоқдир. Хусусан, Ҳазрат Навоийнинг тарбиявий манба бўлган ҳадислар шарҳига бағишланган “Арбаъин” асари асрлар мобайнида ана шундай қимматли ўрнаклардан бири бўлиб қолмоқда. Davomini o'qish

Muhammad Sharif. «Uoll strit». Hikoya

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati izoh yo'q

001    Акмал акаси келаётгани ҳақидаги хабарини илғаб-илғамай пешонаси қаттиқ тиришди, бироқ қўлида болта кўтариб олганмиш, деган гапдан кўзлари мошдек очилди. Эрталабдан бир бало бошланади шекилли, деган совуқ ўйдан бадани жимирлаб кетди. Хотини ҳамон оёғи куйган товуқдек ҳовлини гир айланиб типирчилайди, «Вой худойим-эй, ўлдириб қўйса-я!?» дея тинимсиз жаврайди, бир уйга киради, бир чиқади, рўмолини қайта-қайта танғийди, силлиқ шойи мато яна бошидан сирғалиб тушаверади. Davomini o'qish

Boqiy so’z. Folklorshunos olim To’ra Mirzayev bilan suhbat

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati, Video, Audio,Foto 1 izoh

0665    Атоқли ўзбек олими Ҳоди Зарифнинг аниқлашича, жонли оғзаки ижро шароитларида асрлар давомида куйлаб келинаётган “Алпомиш” достони илмий доираларга 1890 йилдагина маълум бўлган. Рус шарқшуноси Е. Ф. Каль ўз кундалигида 1890 йилнинг октябрида Термиз шаҳри яқинидаги Солиҳобод қишлоғи ўзбек-қўнғирот уруғининг айнли аймоҚига мансуб бахши Омонназардан достон тинглаганлигини, у уч соатга яқин тўхтовсиз дўмбирада куйлаганлигини ёзади. Davomini o'qish

Alixonto’ra Sog’uniy. She’rlar

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati комментария 3

07    Собиқ совет даврида Алихонтўра Соғуний ҳақида деярли ҳеч қандай расмий маълумот берилмас, бу шахс хусусида турли-туман, кўпинча бир-бирига зид бўлган фикр-мулоҳазалар юрар эди. Бир томондан халқ, эл-юрт орасида бу зотни улуғловчи сифатлар билан баробар душманлар томонидан тарқатилган ёлғон ва сохта миш-мишлар юрган. Алихонтўра Соғуний ҳақида нашр этилган хориж адабиётларида ҳам холис бўлмаган, бир-бирига қарама-қарши фикр мулоҳазалар билдирилган. «Тарих ҳақида қоғоз қораларганда илм одобига кўра, бир оғиз ортиқча сўз ҳам қўшмаслик ёки камайтирмаслик фарз», деган эди Алихонтўра Соғунийнинг ўзи (Қутлуғхон Шокиров — Эдиқутнинг «Туркистон ғурури мақоласидан. Уни мана бу саҳифада ўқишингиз мумкин). Davomini o'qish

Asqad Muxtor. «Sizga aytar so’zim» kitobidan she’rlar

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati izoh yo'q
056Устоз адиб Асқад Мухтор таваллудининг 95 йиллиги олдидан

Кейинги авлодлар томонидан «Устоз»  деб улуғланган  Асқад Мухтор лирик шоир, таниқли адиб, моҳир таржимон сифатида ўзбек маданияти тараққиётига катта ҳисса қўшган. У бутун умри давомида  шеъриятга «қалбга қанот», «дардга даво» берувчи деб қараган ижодкордир. Davomini o'qish

Vasiliy Shukshin. Chappa

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati izoh yo'q

034   Хотини уни “Чаппа” деб чақирарди. Баъзида эркалаб шундай дерди. Чаппанинг бир ғаройиб хусусияти бор эди; у билан ҳамиша қандайдир ҳодиса рўй берарди. У буни хоҳламаса-да, албатта, аммо негадир доимо қанақадир ҳодисаларга аралашиб қолаверарди. Ҳар хил майда-чуйда бўлмағур ҳодисаларга. Мана, сафарда рўй берган ана шундай воқеалардан бири. Davomini o'qish

Muslimbek Musallam. Kel, ko’zimning ochiqligida

Muallif Adib: Yoshlar ijodi izoh yo'q

09    Cиз севган Август кеча майин ёмғирлари билан деразамга урилди. Ишдан чиқиб кетаяпман… ортимда оғриқлари билан бир кун, бир тун, бир қуёш, бир ой, осмон тўла юлдузлар мўлтираб қолди. Мен эса туннинг зулмати аро шўнғиб кетдим. Эрта қуёшни топиш саодати бор экан, бизни йўллариммиз хамиша зулматлар оралаб ўтишини тушундим… Davomini o'qish

Matnazar Abdulhakim. Qadimiy ohanglar

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati izoh yo'q

070        Таниқли шоир ва мутаржим Матназар Абдулҳаким (1948-2010) юрак қўри, виждон амри билан чинакамига ижод қилди. Шоирнинг бутун ижодига хос бу томойил унинг ҳали чоп этилмаган, лекин дўстлари, адабиёт мухлислари бисотида сақланаётган шеърларида ҳам бош мезон бўлиб, улардаги беғубор туйғулар ижодкор маънавий умрининг давоми сифатида қадрлидир. Davomini o'qish

Boybo’ta Do’stqorayev. Vannaychaxonning dardi yoxud Cho’lponshunoslikdagi ayrim muammolar xususida.

Muallif Adib: Jadidlik tarixi va adabiyoti, O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati izoh yo'q

055

    Чўлпон шеърлари бадиий маҳорат нуқтаи назаридан бир хил эмаслигининг боиси, бизнингча, ижодий фаолиятининг кўп қирралилиги билан боғлиқ. Унинг мумтоз шеърлар намунасига айланиб улгурган асарлари, образли қилиб айтганда, илҳом парисининг қанотида учган шоир Чўлпон томонидан ёзилган….

Davomini o'qish

Erkin Vohidov. Muxammaslar.

Muallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati izoh yo'q

088    Мухаммас 20-аср шеъриятида ҳам анъана сифатида давом этди. Бу айниқса, Эркин Воҳидов ижодида ёрқин намоён бўлди. Бугун сизга устоз шоирнинг Алишер Навоий, Фузулий, Мирзо Бобур ва замонавий қозоқ шоири Жумакент Нажмиддинов ғазалига боғлаган мухаммаслари билан таништирамиз. Davomini o'qish